Infrastructure for Electronic Business on the Internet - kondor.etf.rs

yoinkscreechedInternet and Web Development

Nov 13, 2013 (3 years and 7 months ago)

2,356 views



KAPITULLI
1

HYRJE


Interneti është një rrjet global kompjuterash për të komunikuar më njëri tjetrin, duke përdorur një
shumllojshmëri të protokolleve,dhe mbështeur në një larmi më të madhe sherbimësh [Rajkumar99]
(postë elektronike,
world wide web, etj.). Ka shumë analogji ndermjet internetit dhe rrjetit telefonik
klasik. Sigurisht dikush duhet të jetë i kujdesshem më analogjitë [Markus99].


1.Çfarë është interneti?


Kur një zoteri i vjeter qe ishte familjarizuar më rrjetin tel
efonik klasik pyet një haker të ri për ti
shpjeguar thelbin e postës elektronike, pergjigja ishte: “Kjo është si sistemi telefonik, përvec asaj qe ju
telefononi atëheër kur është e përshtatshmë për ju,dhe ana tjeter pergjigjet kur është më e
përshtatshmë
për palen tjeter.” Zoterise se vjeter i pelqeu pergjigja, sepse ai urrente gjithmonë që
dikush e telefononte dhe e nderpriste ndonjë pune më prioritet të lartë (si duke ngrënë ushqimin e tij
të preferuar,ose duke pasur ndonjë kënaqesi të llojit të ndryshem
).




Kur zoteria i vjeter kerkoi shpjegimin e World Wide Web, pergjigja ishte: Kjo është si të paturit një
makine pergjigjesh, të tilla qe ju jo vetem qe mund të regjistroni voice/sound, por dhe të levizni
imazhet, kështu qe kur të tjerët j
u thrrasin pergjigjet makinen tuaj të pergjigjes të dyja se bashku më
degjimin dhe pamjen e mësazhit. ”Zoteria i vjeter e pelqeu serisht pergjigjen sepse të tjerët mund të
shohin dhe të marrin fotot e reja të klubit të tenisit,pa e mërzitur atë.




Më në fund, ai pyeti për çmimin, dhe kur pergjigja ishte që sherbimet janë marr “praktikisht
falas”, vendosi zoteria i vjeter që ishte koha për një haker të vjeter. Në të njëjtën kohe, hakeri i ri
vendosi qe ishte koha qe të behej një zoteri i vjeter.

Kj
o histori e shkurter ilustron tri përparsi të mëdha të internetit:komoditetin e rritur(increased
comfort), përmbajtjen e lartë të informacionit dhe cmimin e ulët. Dhe e gjitha e përhapur globalisht.
Nga pikpamja e biznesit, globalizimi do të thotë, prodhi
mi i mallrave dhe shërbimëve të cilat janë më
pak të shtrenjta,shitja e tyre kur ajo është më e shtrenjtë, dhe qe jetojnë aty ku është më e kendshmë
ose më emocionuese.(psh në Serbi).

Interneti është më i madh, më i vjeter, dhe më i efektshem se sa në mund ta mendojmë. Ai është rreth
30 vjeç, Ai mbështet(supports) më shumë se 10TB(TeraBytes) e të dhenave të rrjedhes se
përditshme(of data flow daily), dhe dyfishohet cdo vit. Ndikimet e
teknologjise se internetit janë
shumëdimensionale (dimensioni social dhe dimensioni i biznesit janë më të theksuar).

Teknologjia e internetit ka evoluar gradualisht. Filloi me transferimin e file
-
ve, postën elektronike,
TCP/IP (Transmission Control Protoco
l / Internet Protocol), lajmet e rrjetit, WWW (World Wide Web),
dhe sherbime të lidhura (Archie, Gopher, etj.).
Keto tani përfaqesojnë rreth 10% të EBI [(biznesi
elektronik në internet) (Electronic Business on the Inernet)]. Evolimi vazhdoi me lidhjet on
-
l
ine,
pagesa të sigurta, multimedia, veprimtari e përparuar (advanced authoring
)
, dhe sherbimet e
ngjashme. Këto tani përfaqësojnë rreth 20% të EBI. Pjesa tjeter e tregut mbulohet nga aplikacionet në
internet, sherbimet e çmimëve baze (price
-
based services)
, komunintetët jetojnë (live communities),
etj.


Ketu është interesantë për të theksuar faktin se sherbimet shkojnë e vinë, dhe teknologjia shkon
mbi ta (as the technology runs over them). Për shembull, në fillim të vitëve ‘90, sherbimet si Ar
chie dhe
Gopher ishin popullore. (Archie është një program që viziton vendet anonim FTP dhe krijon bazen e të
dhenave e cila është në dispozicion. Gopher është një menu nderfaqja e të cilit është drejtuar për këtë
kërkim). Ata ishin në gjendje të tregojnë
se cfarë FTP (File Transfer Protocol) serveri përmban që
përputhet me disa informacione të paraspecifikuar. Më hyrjen e WWW, ato bëhen më të vjetra. Një
ditë një sherbim më i fuqishem do të marr vendin e WWW (edhe pse dicka e tille tani
tingellon
absurde).

Në fakt në fushen e internetit, të besosh në absurden do të thotë të bëhesh realist!

Ceshtjet Hardware (Hardware Issues)

Bringing bandwidth to homes, offices, and factories: ADSL, relaed issues, and beyond

Remote control of
resources at homes, offices, an
d factories: 1390, mobile IP, and beyond


Software Issues

Efficient search for remote information: Agents technology, genetic algorithms, simulated annealing,
XML,
and beyond

Efficient reuse of local information: Proxy caching, mëdia caching, and beyond
.

Figure 1.1
Hot topics in infrastructure for EBI.

Legend: ADSL
-

Asymmetric digital subscriber line;
XML
-

Extensible markup language;
1390
-

The
IEEE 1390 standard.

Comment:
This book concentrates on the subjects specified here, as well as on the relat
ed issues.




1.2 Çfarë është biznesi elektronik n
ë

internet ?

Termi EBI (Electronic Business on the Internet (biznesi elektronik në internet)) i referohet një
bashkëveprimi synergistic të një numri disiplinash, si multimedia elektronike, bashkpunimi
elektronik,
tregtia elektronike, si dhe njohurite e duhura të biznesit dhe infastukturës të sherbimit të fshehtë.

Vini re se termi EBI përfshin dhe termin EC (electronic commerce (tregtia elektronike)), i cili është aq i
përdorur gjerësisht. Termi EBI
është një superset i termit EC, i cili i referohet reklamës, shitjeve,
charging, ofrimit, mirmbajtjën, dhe aktivitet e lidhur me të. Termi EBI i referohet një fushe shumë më
të gjërë të aktivitetëve (krahasuar me termin EC), dhe përfshin cdo gje qe është e

lidhur më fitim të
bërë (profit making).


Sipas shumë, aspekti më i rendësishem i EBI është globalizimi i saj. Tregu më i gjërë, kufijtë e fitimeve
më të mëdha(njëra anë), dhe cmimet më të uleta për perdoruesit (ana tjeter). Shenim, mëgjithatë, jo
vetem p
roblemet teknike janë një rruge për globalizimin e biznesit efikas. Kultura të ndryshme dhe
biznese të ndryshme lidhur më shprehitë mund të bëhen probleme shumë më të mëdha se cdo problem
teknik.

1.3
Ç
far
ë

jan
ë

Hot Topics n
ë

EBI?

Ka disa bllokime të mëdha

të infrastruktures për përdorimin efikas të EBI, dhe ata janë të
përmbledhura në figurën 1.1. Keto kerkime janë, në të njëjtën kohe, tema kerkimore e të ardhmes se
afert (bllokimin e rendesishem në mënyre tipike të kthehet shpejt në problem kerkimore të
r
endesishëm).

Disa nga bllokimet janë në hardware ndersa disa të tjera në software. Shënim, mëgjithatë, problemet e
hardware dhe software janë të nderlidhura. Gjithashtu, nuk ka ngushtim rruge të tipit hardware apo
vetem të tipit sotware. Gjithmonë një nga
dy komponentët në terësi, dhe kjo është arsyeja pse ishte i
mundur klasifikimi i temave kërkimore i figurës 1.1. Në domain hardware, probleme të mëdha janë se
si të sjell bandwidth të perdoruesit dhe si ti kontrollojë burimet e largëta (control remote reso
urces)
(që rrisin kapacitetët dhe punën e tyre). Në domain software, probleme të mëdha janë si të bejmë
kerkim efikas të informacionit dhe ripërdorimin (që ul kërkesat bandwidth).
Vini re se problemet në
lidhje me sigurinë janë jashtë qellimit të ketij lib
ri.







KAPITULLI
2

ADSL


The ADSL (Asynchronous Digital Subscriber Line) është një element

marketi 10
-
billion
-
unit

të nxitura
nga interneti
.
Forca drejtuese prapa arritjeve është Forumi ADSL [ADSL99]. Fokusimi më i
rendësishem i aktivitetit është të
sigurojë

(
perdoruesve të zakonshem
)
një bandwidth

përrreth mbi

50Mb/s
,
duke përdorur infastrukturen e kabllit të rrjetit telefonik ekzistues

(twisted pair).


2.1 Thelbi i ADSL


Në fillim, kjo tingëllon absurde që është e mundur për të marrë 50MB/s përmes
linjave telefonike, në
kushtet kur linja telefonike modem shfaq veshtirësi në shpejtësi më të ulet se 50Kb/s. Më fjalë të tjera,
nuk ka probleme në shpejtësi që janë tre mënyrat të një rëndësie të lartë (magnitude higher
)
, dhe
shumë nga problemet në shpejt
ësi qe janë tre mënyra të një rendesie të ulet (magnitude lower
)
.

Burimi i konfuzionit është në arsimin tonë formal, i cili shpesh herë është mashtrues, sepse shpesh herë
harron të specifikojë në cfarë kushtësh një deklarate e caktuar është e vertetë. Band
with nominale në
linja telefonike është 4KHz. Më një bandwith të tille, duke përdorur modulime shumënivelesh
(multilevel modulations
)
, është realisht e mundur për të transmetuar të dhena në një shpejtësi rreth
50Kb/s, dhe jashtzakonisht e veshtirë për të
transmetuar të dhëna më shpejtësi më të lartë
.

Megjithatë, bandwith më 4KHz është për shkak të pranise (a) filtrat e linjave të uleta tek lidhjet e
input ose

output



PBXes (public branch exchanges),

ose

(b)
përforcuesit e ulet të segmentëve të
linjave m
ë të gjata

(
low pass amplifiers at longer line segments

(
më të shumtën e herëve keto linja
janë të lokalizuara në distanca për një milje nga njëra tjetra)
).

Në qoftë se këto linjat e filtrave ose
linjat përforcuese

janë hequr, teoria e bandwith më linjën
bvhet e pacaktuar, dhe forma e tij është e
përcaktuar më kurbe tipe RC.

Prandaj, sapo linjat e filtrave dhe përforcuesit janë hequr, kushtet janë vendosur për të dhëna më
shpejtësi shumë më të lartë që të bëhen të arritshme. Pa linjat e filtrave, pakësimi
brenda bandwith
nuk është m
ë

konstant, por e rendësishme është vetem për transmetimin e zërit analog (analog voice
transmission), dhe për transmetimin e të dhënave dixhitale (digital data transmission). Në rrethana të
tilla, pyetja është se cili është lloj
i më efikas në linjën e kodimit (line coding) dhe rregullimin e sinjalit
(signal modulation).

Arritjet e

ADLS


janë bazuar në transmetimin e sinjalit analog, dhe dy linja të ndryshmë të kodimit ose
të rregullimit të sinjalit janë përdorur në sistemet ekzis
tuese: (a) DMT (discrete multitone) dhe (b)
CAP (carrierless amplitude/phase). Përpara se thelbi i dy algoritmave është përshkruar, është e
nevojshme të shqyrtohen nevojat e bandwith për aplikacionet e mëdha. Kjo bandwith duhet të
përcaktoje parametrat e p
rojektimit në sisteme reale.

Figura 2.1 ilustron kushtet e bandwith për aplikacione të ndryshmë në tri fusha të ndryshmë:
argetuese (Entertainment), të konsumit(Consumer), dhe profesionale(professional). Përtëj aplikimit të
konsumimit të tëpërt të kapacitetit të linjës janë ato qe pa
raqesin një time sink, si psh video games(
mund të kerkoje deri në 16 Mbps ose më shumë)
By far the most bandwidth
-
consuming
application are those that represent a time sink, like video games (may require up to 16Mbps,
or even more)
. Nga ana tjeter, një ke
rkese relativisht e specifikuar fitim
-
marrje (profit
-
making) si
video konferenca mund të kerkojnë më pak se 1.5Mbps. Mëgjithatë, shumica e aplikacioneve kerkojnë
deri në 6Mbps dhe ky është faktori më përcaktueskur vendos për një dizajn të ri për bandwi
th.

Figura 2.2 ilustron evolimin e kompjuterit në shtëpi, në mbare botën. Pritet, deri në fund të vitit 2000
se rreth 90% e familjeve do të jetë e pajisur më disa paisje kompjuterike (të Çfarëdo lloji, edhe nqs
pronaret nuk janë të vetdijshem për të,ose janë t
ë vetdijshem por nuk dinë si ti përdorin ato), rreth
60% e familjeve do të jetë e pajisur më një PC të lidhur(psh më një rrjet telefonik dial
-
up), dhe vetem
rreh 15% e familjeve do të kenë një PC të lidhur duke përdorur ADSL. Teknologjia ADSL është bere e
mundshemënë fillim në fushat e teknologjise se lartë metropoliane në USA (Chicago, Bay Area, etj..)
dhe BE (Belgjika, Enland, etj.).

Figura 2.3 ilustron konfigurimin baze të ADSL. Pjesa e sipërme përshkruan një linjë telefonike qe lidh
një modem në shtëpi
(ose në zyre apo faqe prodhimi(production site)) dhe zevendesimin e linjave
publike (si pike lidhese për kalimin e rrjetit telefonik (rrjetin e telefonave të ndryshuar) the switched
telephone network). Bandwith 4KHz është përcaktuar nga karta e linjave të
filtrave, dhe transmetimi i
të dhenave është i limituar rreth 33Kbps. Nëse një modem ADSL është përdorur në vend të kesaj , karta
e linjave të filtrave duhet të zevendesohet më një kartë interface ADSL më bandwithmë gjeresi të
përshtatshm (psh., rreth 1MHz
); natyrisht, i gjithe rrjeti duhet të jetë broadband (psh., ATM), në
mënyre qe të mundesoje shpejtësinë e ADSL (psh.,deri në 52Mbps ose më shumë) për tu arritur.

Entertainment

Broadcast TV

6Mbps

TV


VOD

3 Mbps

TV


Internet
-
Text

0.014
-
6 Mbps

PC/NT (TV)


Internet
-
Graphics

0.5
-
6 Mbps

PC/INT (TV)


Gambling

0.014
-
2 Mbps

PV/NT/TV


Games

0.014
-
16
Mbps

PC/NT/TV

Consumer

Shopping

0.5
-
6 Mbps

PC/NT/TV


Education

0.5
-
6 Mbps

PC/NT


Education

1.5
-
6 Mbps

TV

Professional

Work at Home

0.014
-
6 Mbps

PC


SOHO

0.014
-
6 Mbps

PC


Video Conf

0.128
-
1.5 Mbps PC

Figure 2.1
Bandwidth requirements
of
popular applications

Legend:
NT
-

Network terminal;

SOHO
-

Small office home office; VOD
-

Video on demand.

Comment:
Note that some relatively sophisticated and
productivity increasing applications require a relatively low
bandwidth (e.g., video conferencing), while time sink and dumb lazy applications may be extremely bandwidth thirsty
(e.g., video games).

Figura 2.4 ilustron shpejtësinë ndermjet marrdhenieve në
distance për ADSL
;
gjithashtu specifikon
gjeresin e

spectrum nominal për DSL (100kHz), HDSL (250KHz), ADSL (1MHz), and VDSL (from
10MHz to 30MHz). Në parim, shpejtësi më e lartë, distance më e shkurter mund të tejkalohen duke
përdorur një teknike specifike
. Kjo është për shkak të lehtësimëve të demtimeve paresore (primary
impairment is attënuation), e cila rritet më distance dhe më frekuence (shpejtësi). Demtimet më të
mëdha dytësore janë kalimi i fjaleve dhe zhurma e impulsive; si rrjedhoje ata limitojnë d
istancen (duke
e krahasuar më Çfarë tregohet në figuren 2.4) Më lehtësim vetem, VDSL mund të arrije rreth 4.5kft
(rreh 1500 metra); ADSL mund të arrije rreth 18kft (rreth 6000 metra).


Figure 2.2
Evolution of household computing.

Legend:
X axis
-

Time

in years;

Y axis
-

Percentage of households worldwide. DarkGray
-

Households with PCs; AlmostBlack
-

Households with connected
PCs; LightGray
-

Households with PCs connected via ADSL;

Comment:
Note that all curves are S
-
type curves. This means: (a) Slow s
tart, (b) Sudden increase, and (c) Slow motion
into saturation.


Figura 2.5 I hedh më shumë drite mbi karakteristikat kryesore të HDSL, SDSL, ADSL, dhe VDSL
(shkurtime të përcaktuara në titullin e Figures 2.5). HDSL dhe SDSL karakterizohen më të njëjtën
sh
pejtësi upstream dhe downstream (simetrike); mëgjithatë, SDSL është projektuar për linja të vetmë
mbi POTS dhe është më i përshtatshmë për sherbimet residenciale. ADSL është asimetrike. Shpejtësite
Downstream janë nga 1.5Mbps në 9Mbps dhe shpejtësia upstre
am është vetem 640 Kbps. ADSL
gjithashtu është projektuar për linjat e vetmë mbi POTS, dhe gjithashtu është i përshtatshem për
sherbimet residenciale. Ai përdor përpara kontrollin gabim(error control) (FEC) dhe mund të bazohet
në nderrimin e qarkut(circuit

switching), nderrimin e paketës(packet switching), ose

ATM
multiplexing. Përsa i përket VDSL, shumë është akoma në ajer. Është asimetrike. Shumë sisteme
përdorin 3Mbps upstream, ndersa shpejtësia downstream

aktualisht është arritur nga 13Mbps në
52Mbps. S
isteme të tjere përdorin 6Mbps upstream dhe nga 16Mbps në 26Mbps downstream. Ajo
bazohet në linjë të vetmë mbi POTS dhe ISDN.








Figure 2.3

Basic ADSL configuration.

Legend: ATM
-

Asynchronous transfer mode;
RC
-

Resistance and capacitance.

Comment:
Current voice channel modems experience difficulties on speeds above 33Kb/s (voice channel is 4KHz wide).


Yet, ADSL modems, on the same transmission mëdium, can achieve the speed as high as 52Mb/s.

The question is how is that possible. The answer

is simple. Once the line filters of voice channels are
removed, the bandwidth of a twisted copper pair is not any more 4KHz; instëad, it becomes
theoretically unlimited, and of the classical RC
-
curve shape

Dy kodet e linjës janë përdorur për ADSL (tani e

tutje, termi ADSL mund të thotë dy gjera: (a) Teknika
të vecanta ADSL të përdorura në Figuren 2.4 dhe Figuren 2.5, dhe (b) Cdo teknike e përdorur n
e
Figuren 2.4






Figure 2.4
The speed versus distance
relationship for ADSL/VDSL.

Legend: HDSL
-

High DSL;

ga
-

gage;

VDSL
-

Very high rate DSL;
kft
-

Kilo feet;

Comment:
Note that the speed of 52Mb/s can be achieved only on distances below lkft.


dhe në Figuren 2.5 qe është e lidhur ADSL; kuptimi i sakt
ë duhet të rrjedh nga konteksti). Keto dy
teknika janë: (a) QAM/CAP, e cila është teknike e vetmë transporti,si ato të prdorura për voice band
modems, dhe (b) DMT, qe është një teknike multi tone
.




QAM/CAP nuk është një ANSI standard; mëgjithatë, ajo

është përdorur në një numër relativisht të
madh të fushave të proves(field trials
)
, dhe kjo është teknika qe ndihmoi të provoje konceptin dhe
potëncialet e saj.


DMT është një ANSI standard; mëgjithatë, ajo është përdorur në një numër relativisht t
ë vogel
been used in a relatively small number të fushave të proves, dhe kjo është teknika qe ndihmoi të
provoje se ADSL është në gjendje të arrije shpejtësi të larta.

Një pyetje është se cila nga dy teknikat është më e mire? Ato të dyja punojnë, por ato nuk janë të
nderveprueshmë (ato përdorin një lloj sinjali krejtësisht të ndryshem, pasi do të shpjegohet se shpejti).
Kompleksiteti i pro
dhimit të tyre dhe konsumi i energjise duket se janë të krahasueshmë,kështu qe
mbetët











Legend:
FEC
-

Forward error control;

POTS
-

Plain old telephone service;

HDSL
-
High DSL;

SDSL
-
Single line DSL;

ADSL
-

Asymmetric DSL;

VDSL
-

Very high rate
DSL;

ATM
-

Asynchronous transfer mode;

ISDN
-

Integrated Services Digital Network.

Comment:
Symmetric means that upstream and downstream speeds are the same.

Asymmetric means that the downstream speed is higher than the upstream speed. This is so because a

typical user does
downloading of documents much more oftën than uploading of documents.


të shihet nëse karakteristikat e tyre themëlore (të përseritura më poshtë (reviewed next)
)
do të bejnë
ndonjë ndryshim në treg në të ardhmën.

Sipas avokatëve të saj kryesore, përfitime të mëdha nga DMT janë: (a) The 32Kbps rate granularity, në
krahasim më 320Kbps rate granularity of CAP, (b) mund të jetë në baze të transmetimit multiple line,
(c) Ajo karakterizohet më një imunitët më të madh të
zhurmës impuls( immunity to impulse noise), (d)
HDSL

1.5/2.0 Mbps symmetric


T1/E1 service only (2/3 lines, no FEC)

SDSL

1.5/2.0 Mbps
symmetric


T1/E1 rates on single line over POTS


Suitable for residential services

ADSL

1.5
-
9.0 Mbps, asymmetric (640 max upstream)


Single line over POTS


FEC, multiple premises interfaces



Circuit, packet and ATM multiplexing


Figure 2.5
A summary of DSL technologies.

Lejon përdorimin e teknikave të menaxhimit fantazmë( spectral management techniques), (e) dhe ai
ishte I pari e të behet një ANSI standard.


Sipas avokatëve të saj kryesor, përfitime të mëdha nga CA
P janë: (a) It dominated field trials to
date and consequently more exploitation related expëriences exist, (b) kuptohet mjaft mire, (c) Ajo
është duke u përdorur nga disa industry të mëdha në ketë fushe, (d) Është e nderveprueshmë më QAM,
dhe (e) sistemet

ekzistues CAP janë karakterizuar me nivele paksa më të larta të integrimit, në
krahasim më sistemet ekzistuese DMT; nivel më të lartë të integrimit do të thotë më shumë përfitime
potënciale.





Figure 2.6
The DSL as a

point
-
to
-
point solution.

Legend:
ATU
-
C
-

DSL modem on the side of the access provider's network;

ATU
-
R
-

DSL modem on the side of the service subscriber's premises (customër's network or residential terminal).

Comment:
Network interfaces of ATU
-
C and ATU
-
R may be compatible with one or more of the following: Ethernet, fast
Ethernet, frame relay, ATM, ISDN, T
-
1/E
-
l, etc. The ATU
-
C and ATU
-
R are connected through a local loop.


Figura 2.6 jep një prespektive më globale të ADSL,nga ana e komunikimit pike
-

-
p
ike (point to
point). Ajo mund të verehet nga figura qe sistemi përbehet nga tre fusha kryesore: (a) The network
access provider's domain (b) Fusha e lidhjes point to point bazohet në një formë të ADSL, dhe (c) The
local area domain. Tri fushat janë të nde
rlidhura ngushtë(are tightly interconnected and correlated.).

Përcaktimi i fushes në hyrje të rrjetit ADSL përfshin sherbimë të ndryshmë (si Frame Relay, ATM, ose
në Internet), plus hyrja në rrjetin ADSL. Interface i fushes se lidhjes point
-
to
-
point është
zbatuar më një
modem të përshtashem (ATU
-
C).




Figure 2.7
One
-
dimensional and two
-
dimensional line coding.

Legend:
T
-

Duration of one signaling interval.

Comment:
The left
-
hand side of the picture shows
an example of one
-
dimensional binary line coding, using the two
-
level
phase shift keying.

The right hand side of the picture shows an example of two
-
dimensional binary line coding, using the four
-
level phase
shift keying.

These simple cases represent the s
tarting point for encoding used in DSL systems.


Fusha e lidhjes point
-
to
-
point përfshin lidhjen locale të modemit në anën e

network access provider
domain

dhe modemin në anën e zonës locale. Gjatësia e local loop është përcaktuar nga Figura 2.4.




Figure 2.8
Bit mapping for the 64
-
level CAP.

Legend:
CAP
-

Carrierless amplitude/phase modulation.

Comment:
With more levels of coding, the margin to line impairments and all kinds of noise becomes smalle
r.



local area domain

mund të përfshije një pjese të madhe të rrjetit corporate local area ose just a simple
residential user përsonal computer environment. Interface fusha e lidhjes point
-
to
-
point është zbatuar
më një modem të përshtatshem (ATU
-
R).

Funks
ionimi themëlor i të dyve CAP dhe DMT shpjegohet më mire duke përdour Figuren 2.7. Ajo tregon
PSK
-
në (phase shift keying) për rastin e modelimit binar (një
-
dimensional line coding) dhe rastin e
modelimit kuaternare (quaternary) (dy
-
dimensional line coding)
. Për rastin një
-
dimensional, shenjat e
linjave të mundshmë janë, për më tëpër të paraqitura në Figuren 2.7 (sinjal x), ose inverse e tij (dy
mundesi). Për rastin dy
-
dimensional, shenjat e linjave të mundshmë janë, për më tëpër sinjal x dhe
inverse e tij,
ose sinjal y dhe inverse e tij (kater mundesi).
Në rastin një
-
dimensional, sinjal x
korrespondon më bitin 0 dhe inverse e tij më bitin 1, ose anasjellta. Në rastin dy
-
dimensional, kater
format e ndryshmë të sinjalit (në fushen analoge) korrespondojen më
dibits 00, 01, 11, or 10 (në
fushen dixhitale). Kohezgjatja e simbolit të periodes (intervali i sinjalizimit) shenohet më T.







Figure 2.9
Channel multiplexing in CAP systems.

Legend:

f,(Iow,high)
-

Lower sub
-
channel border
-
line frequencies;

f?(low,high)
-

Higher sub
-
channel border
-
line frequencies.

Comment:
Note that the telephone service continues to exist after the two additional CAP channels are added.


Drejtimi

(
approach
)

i

CA
P fillon nga rasti dy
-
dimensional në Figuren 2.7 dhe shfrytëzon kodimin
multilevel më shumë agresivitët (more aggressively
)
, i treguar në Figuren 2.8. Sinjali i
drejtimit(approach) 64
-
CAP është gjithashtu dy
-
dimensional, por më shumë nivele në secilin prej

dy
dimensioneve. Secila pike e shkruar në anë të Figures 2.8 korrespondon më një kombinim të ndryshem
më 6 bit. Më shumë nivele të kodimit, zhurma e margin ulet(the noise margin decreases
)
, dhe behet më
e veshtire të përballoje demtimet e kanalit të trans
metimit (transmission channel impairments).
Sistemi 64
-
CAP është përzgjedhur si je tregti optimal në mës të kompleksitetit të sistemit(system
complexity) dhe përformaces të sistemit(system përformance).

Figura 2.9
tregon se si dyshja e telit të përdredhur
(twisted pair) është i përdorur në rastin e CAP
.
Sherbimi telefonik konvencional(The conventional telephone service) vazhdon të veproje në frekuence
më pak se 4KHz. Frekuenca më e lartë (see Figure 2.4 for information on the width of the spectrum
used) ësh
të përdorur për transmetimin simplex ose duplex.
Pjesa e sipërme e spektrit është e ndare në
dy pjese. Pjesa më e ulet dhe pjesa e ngushtë është përdorur për transmetim duplex dhe për kanalin e
kontrollit. Pjesa më e lartë dhe më e gjere është përdorur për

transmetimin simplex dhe për kanalin e
kontrollit.





Figure 2.10
Structure of a CAP transceiver.

Legend:
AGC
-

Automatic gain control;

A/D
-

Analog to digital converter; D/A
-

Digital to analog converter.

Comment:
This figure depicts the DSL modem on the side of the access provider, since the downstream data go towards
the analog line, and vice versa
-

the upstream data go from the analog line.


Figura 2.10 tregon bllokun e diagrams të brendshem të
marresit
-
transmetues (transceiver) CAP. Të
dhënat downstream (psh., ofruesi i sherbimit të internetit (Internet service provider))fillimisht hyjnë
në pjesen e transmetuesit CAP( procesimi digjital i sinjalit) dhe pastaj ana e përparmë e ADSL
-
se
përfundon (
procesimi analog i sinjalit).

Të dhenat upstream nga linja ADSL

shkojnë fillimisht në anën
e përparmë të përfundimit analog dhe pastaj përms pjeses marrese të CAP digital. Bllokimet në pjeset
analoge dhe dixhitale janë paraqitur shkurtimish në Figuren 2.10
. Për strukturen dhe funksionimin e
tyre të brendshem,lexues të interesuar i janë drejtuar burimëve(sources) të tjera (ky liber pranon
egzistëncen e një njohurie baze në kompjuter dhe në inxhinierinë e komunikimit). Sigurisht, është e
qartë nga dikutimet e

mëparshmë qe transmetimi ADSL përdor sinjale analoge dhe transmetimi i të
dhenave të internëtit përdor sinjale dixhitale.


Drejtimi(approach) DMT fillon nga i njëjti rast dy
-
dimensional i për shkruar në Figuren 2.7 dhe
shfrytëzojnë transmetimin shumëkanal
esh të një sinjali të tille, sic tregohet në Figure 2.11.
Përseri,sherbimi telefonik ekzistues vazhdon të funksionoje normalisht,frekuenca më poshtë se 4kHz
nuk përdoret për ADSL
-
në. Frekuenca më të larta (shikoni Figuren 2.4 për informacion mbi gjersinë e

spektrit të përdorur) janë përdorur për një numër kanalesh paralele. Ekzistënca e standarte për ADSL
në tipin e kabllit UTP (universal twisted pair) përfshin 256 nënkanale, secili prej tyre 4 KHz gjeresi, e
cila krijon sinjalin total të kapacitetit të li
njës e cila është 1MHz

e gjere. Natyrisht, nën
-
kanali më I ulet
përfshin kanalin baze telefonik bandwith (më të ulet se 4KHz).




Figure
2.11
Channel multiplexing in DMT systems.

Legend:
DMT
-

Discretë multiton
e;

UTP
-

Universal twisted pair cable type.

Comment:
Again, like in the case of
CAP,
the telephone service continues to exist after the DMT is incorporated.


Figura 2.12 tregon bllokun e diagrams të brendshmë të marresit
-
transmetues(transceiver) DMT. Të
d
hënat downstream (psh., të dhenat input nga ofruesi i sherbimit të internetit (Internet service
provider)) si fillim fusim bitin buffer dhe encoder dhe pastaj procesorin inverse FFT për të formuar
fushen e mosterave për kohen e sinjalit të përbëre. Keto mo
stra përcillen në kanë të ndryshmë, për
transmetimin analog pas konverimit dixhital në analog, dhe kalon më filtrim më të ulet. Në drejtimin e
kundert, sinjalet analoge nga linja ADSL janë të konvertuara në formën dixhitale, të ekspozuara
(
subjected)

në pr
ocesorin FFT, dhe në fund më bitin buffer dhe encoder. Zemra e sistemit është
transformimi Fourier. Transmetimi i të dhenave mbi nën kanale parallel nënkupton interval të gjata
sinjalizimi në cdo nënkanal dhe më shumë kohe për të kopjuar më shpërndarjet e
sinjalit të cdo lloji.
Drejtimi(approach ) DMT besohet të jetë më I fuqishem; kjo do të thotë një përformance më e mire
(arritje të mëdha ose norma të larta).

Tipi i sinjalit i gjetur në sistemin DMT nuk është i ri. Ndoshta për here të pare është përdorur

në vitë
’60 në sistemin Kineplex për transmetimin e të dhenave mbi HF (frekuence e lartë(high frequency)),
kanale radio. Keto kanale përfshijnë jo vetem zhurma shtëse të tipeve të ndryshmë (Gaussian, impulse,
etj.), por gjithashtu dhe zhurmat multiplicati
ve të llojeve të ndryshmë

(signal fading due to the time
-
changing spectral characteristics of the HF radio channel
).





Figure
2.12
Structure of a DMT transceiver.

Legend:
ADC
-

Analog to digital converter;

DA
C
-

Digital to analog converter;

LPF
-

Low pass filter;

P/S
-

Parallel to serial converter;

S/P
-

Serial to parallel converter;

QAM
-

Quadrature amplitude modulation.

Comment:
Note that the processing of the signal in one specific DMT channel is not too co
mplex (requires less
sophisticated resources).


Nëse transmetimi i të dhenave mbi nën
-
kanalet paralele më shpejtësi të ulet është përdorur, intervali i
sinjalizuar në cdo nën
-
kanal të fundit të gjatë(sic është treguar më pare). Si pasoje, në anën marrese t
ë
kanalit analog, është më e lehtë për nxjerrjen e sinjalit nga zhurma. i njëjti tip sinjali është përdorur në
implementimin më të fundit të VLSI chips për modemet HF. Më në fund, i njëjti tip sinjali është
përdorur për rezolucion të lartë GPS (global posi
tioning system(system i pozicionit global)) i bazuar
në komunikimin më radio HF (zgjidhja e GPS bazuar në komunikim satelitor është konsideruar më
keq se zgjidhja e fituar nga komunikimi radio HF, sepse gjatësite fizike qe përfshinë sinjali janë më të
gja
ta në rastin e infrastructures baze të satelitit).


Krahasimi CAP dhe DMT nuk është i hapur. Prodhuesit e paisjeve CAP pretëndojnë qe konsumi i
energjise i CAP është i ulet, dhe anasjellas. Kjo ceshtje është ndoshta më shumë e varur nga teknologjia
e impl
ementimit se sa nga algoritmi themëlor. Prodhuesit e paisjeve CAP ndonjëhere nënvleresojnë
dobinë e DMT në mjedisin e internetit,

thjeshtëë sepse ajo ishte përdorur më pare në mjedisin e VOD
(video on demand(video sipas kerkeses). Të dyja drejtimet mund të

behen normë adaptive
, except
that the engineering of rate adaptivity with CAP

is easier if coarse granularity is used

(në hapa
rreth 300 Kbps), dhe
the engineering of rate adaptivity with DMT

është relativisht e lehtë të
implementoje
if fine granularity i
s used

(në hapa 32Kbps). Mbetët për tu pare qe një nga të dyja
rezulton të behet më konkuruese në treg, në përfundim. Sigurisht, si tipike, nuk është vetem arsye
teknike, por gjithashtu arsye jo
-
teknike, qe të përcaktoje rezultatin përfundimtar të një konk
ursi.


2.2 Krahasimi i ADSL dhe Cable Technologies

Ka një gare ndermjet teknologjise ADSL dhe cable technology. Në kohen qe po shkruhej ky liber,
normat popullore për ADSL ishin 9 Mbps për downstream dhe 1 Mbps për upstream. Në rastin e cable
technology,
normat popullore ishin 3 Mbps (të dyja downstream dhe upstream).

Karakteristika qe ADSL mund të përshtatët lehtësisht më shpejtësite downstream dhe upstream më
nevojat tipike në internet është e dobishmë por jo vendimtare por jo vendimtare në përcaktimin e

teknologjise qe do të përdoret. Shpejtësia dhe cmimi i cable technology

është përmiresuar gjatë vitëve
të fundit; kabllot po mërren më të shpejtë dhe më pak të shtrenjtë. Ky është vecanërisht rasti qysh kur
standarti IEEE 802.14 është themëluar (the cable

TV metropolitan area network standard).

Një avantazh i rendesishem i ADSL është në të qenurit në gjendje për të arritur shpejtësi të mëdha. Për
shembull, shpejtësia shumë e lartë DSL (52 Mbps downstream dhe 13Mbps upstream
)

ka qënë në
dispozicion për mjaft kohe. Një nga kompanitë e pare qe ofroi ketë shpejtësi Orckit Communications,
dhe në site
-
n(vendodhjen) e tyre WWW dikush mund të gjeje mjaft informacion mbi ketë temë.

Në anën tjeter, për një përdorim më të njohur, Micros
oft ka vendosur të investoje rreth SIB në një
kompani të quajur Comcast, për të zhvilluar UDSL (universal DSL) nga viti 2000. Mjaft e cuditshmë,
shpejtësia e UDSL është relativisht e ulet (1.5Mbps downstream dhe 512Kbps upstream). Mëgjithatë,
analiza e tre
gut ka treguar se tregu i populluar nuk është akoma gati për një shpejtësi jashtëzakonisht
të lartë, dhe se kufiri i lartë i fitimit është arritur potëncialisht më shpejtësi relativisht të ulet të UDSL.
Nëse avantazhi i shpejtësise të DSL është eliminuar i
s, atëhere “gara” e teknologjise ADSL dhe cable
technology vendosen në baza të tjera.

Disavantazhet krahasuese të teknologjise ADSL do të përmblidhen shkurtimisht ketu. Nëse teknologjia
DSL është përdorur, një ndares (splitter
)

4KHz është e nëvojshmë, në
mënyre qe të ndahet zeri nga
DSL. Një splitter i tille nuk është i nevojshem nëse është përdorur cable technology. Infastruktura e
teknologjise DSL është më pak e përhapur, sepse modifikimet janë të nevojshmë në sistemet PBX
(public branch exchange). Tjetr
a, teknologjia DSL është më e shtrenjtë për tu shfrytëzuar. Në disa
zona, ADSL mund të jetë më shum sec është rreth dy here më shumë e shtrenjtë, sepse kjo nënkupon jo
vetem tarifen baze, por gjithashtu dhe modemin analog dhe një linjë të dytë. Se fundi, n
ë krahasim më
DSL, eksperiencat tradicionale të kompanive kabllore (cable compagnie
)

mund të shfrytëzohen në
mënyre më efikase në mjediset e shtëpive.

Sigurisht, cable technology

është karakterizuar gjithashtu më një numër disavantazhesh. Cable
technology
nënkupon qe të dhenat janë derguar kur bandwidth është në dispozicion, kështu qe
dergimi i numrit të fiksuar të paketave në kohe nuk mund të jetë i garantuar. Besohet se cable
technology lejon më shumë rreziqe në siguri (nderhyrje mund të behet në probleme
t e cable
technology). Tjetra, vetem rreth 20% of the cable technology

egzistuese mund të mund të transmetoje
upstream, ndersa absolutish e gjithe teknologjia DSL mund të transmetoje upstream. Se fundi, të gjitha
shtëpitë dhe bizneset kanë linjë telefonik
e, i cili është një avantazh i dukshem i DSL, nderkohe qe nuk
është rast më cable technology. Është vleresuar se vetem rreth 60% në shtëpi dhe vetem rreth 20% e
bizneseve përdorin kabllo.

Për më shumë informacion për ketë temë, lexues të interesuar i janë
referuar [Lawton98], dhe ofertat
e vecanta në një ose një tjeter fushe (DSL ose cables).
Rezultati i “gares” varet shumë nga norma e
investimeve të reja.

Autori dhe bashkpunëtoret e tij kanë qënë aktiv në forma të ndryshme për implementimin
transmetues
-
mar
res (transmitter/receiver
)

të sinjalit DMT, dhe puna është botuar gjeresisht. Puna e
ngjashmë është në fushen e kontrollit të kursit ATM (hartimi i një motori kerkimi, në baze të
algoritmit hashing zbatohet plotësisht në hardware, duke përdorur teknologjinë FPGA). Për më shumë
deta
je, shiko WWW site të autorit.



2.3 Problema

1. Hollesira mbi tipin e komunikimit dhe Objekteve switching qe mund të përmiresohen lehtë për të
mundesuar përdorimin e ADSL. Çfarë janë tipet e komunikimit dhe Objekteve switching (PABX ose të
ngjashmë) qe ja
në të veshtira për të përmiresur ADSL? Shpjegoni pse?

Duke përdorur të dhenat nga Figura 2.4, njohur më raportin e gjeresise të spektrit shpejtësise se
arritur, për teknika të ndryshmë të DSL. Cili është konkluzioni?

Gjej më shumë të dhena mbi dallimet nde
rmjet HDSL dhe SDSL. Cili drejtim është më shumë I
përshtatshem për bizneset, dhe cili për aplikimet në shtëpi? Shpjegoni pse?

Shpjegoni pse DMT ka imunitët të mire të zhurmës impuls. Në mënyre qe ti pergjigjeni kesaj pyetje,
jeni të lire të konsultoheni m
ë literature ekzistuese mbi modemin e të dhenave radio më frekuence të
lartë.

Në rastin e DMT, shpjegoni rolin e nën
-
kanalit më të ulet, e cila përputhet më sherbimin e telefonit
ekzistues. Si është I përdorur ky nën
-
kanal?

Zhvillon

fiksimin e vijave të la
kuara, e cila për shumë parametra dizenjuese (Develop the set of curves,
which for various design parameters
)
, tregon kur është më mire të përdoresh ADSL dhe kur të
përdoresh cable technology. Cdo ceshtje e përmëndur në [Lawton98] mund të përdoret si param
eter
në ketë kthese (curves).

Mundohuni të zhvilloni disa hardware dhe software alternative dhe ti implementoni më ADSL.

zgjidhjen software
-
ike, cila pjese duhet të sillet në hardware (should be ported into hardware
)
, për
shpejtësi më të mire? Në zgjidh
jen hardware
-
ike, cila pjese duhet të sillet në software (
s
hould be
ported into software), për kompleksitetin e ulet?

Jepni shembuj në cilat teknologji ndryshimi nënkuptojmë ndryshimin në algoritmin më të mire të
përdorur për të dhenë një aplikacion. Shpes
h here, kur ndryshon teknologjia, inxhinieret harrojnë të
rivelersojnë kushtët sipas të cilave zgjidhja e përdorur më pare ishte më e mira, dhe vazhdojnë ta
përdorin atë, mëgjithese nuk është më e mira tani.

Benin je ekspëriment në mjedisin tuaj, për të gj
etur cili është raporti optimal i bandwidth download
-
to
-
upload. Çfarë përmban ky raport? Raporti 10:1 shpesh here është cituar si më optimali.
Ju lutem,
komentoni mbi ketë!

Mësoni më shumë për zhvillimet e fundit në forumin ADSL, dhe shpjegoni të mirat dhe

të keqijat e
zgjidhjeve e diskutuara.




KAPITULLI 3

Software tools for EBI


Ekzistojnë disa toolse software të cilat përdoren për të zhvilluar aplikacionet e EBI. Disa nga ata kanë
q
ë
në përdorur si rruge përpara se teknologjia EBI është zhvilluar,nders
a të tjerët kanë q
ë
në të
zhvilluar vecanërisht për të ndare në mënyre shumë të mire eficencen dhe funksionalitetin e aplikimit
të EBI.
Ky kapitull përmbledh disa nga keto. Teknologjia e bazes se të dhenave, e cila gjithashtu
përfaqeson një gure ndertimi i
rendesishem për EBI, janë jashtë qellimit të ketij libri dhe uk do të
trajtohen.



3.1 HTML


Në ditët e sotmë shumë njërez ngaterrojnë internetin më WWW, i cili është vetem një nga sherbimet e
internetit. WWW është krijuar në CERN( keshilli europian për kerkimet nukleare
-
Conseil Europeen
pour le Richerche nucleare) në Gjeneve dhe Zvicerr, dhe shka
kun kryesore për krijimin e ketij aktiviteti
në emërgjencen e tij ishte të mos lejontë hyrjen universale të dokumentëve të shumtë të punonjësve të
CERN dhe të mos lejontë lidhjen e dokumentëve bashke. Aktiviteti u njoh më emrin “Wide Area
Hypermedia Inform
ation Retreival Initiativ”. Idea kryesore të përktheje konceptin “hypertext”, një
gjuhe e cila do të mund të nderfuse linke brenda dokumentave kështu qe përdoruesi mund të shkoje
nga njëri dokument në tjetrin duke i lidhur ato në kerkim të informacionit. K
y koncept, për sa i përket
përdorimit të protokollit TCP/IP për rilidhjen e xhepave shpërndares dhe emërgjences të sistemit të
sistemit të programimit të quajtur shfletues për leverdinë e të parit dokument të shkruar në gjuhen
hypertext prodhon një pranim
më të shpejtë të WWW. HTML është një aplikim i një gjuhe tjeter të
quajtur SGML( standart generalize markup language). HTML është shenues i vertëtë i gjuhes ( gjatë
vitëve 90 ishte gjuha më e përdorur në publikimin e Internetit) . Nderkohe qe SGML është nj
ë metode
për krijimin e structures se ndryshueshmë të dokumentëve (pro një metode më të cilen ju mund të
përcaktoni sintaksen e gjuheve të tilla si HTML, përcaktimi i një structure dokumenti duke përdorur
një gramatike specifike të quajtur definicion i tip
it të dokumentit(DTD), shton shenjuesin qe të tregoje
kapitujt strukturor qe ju keni përcaktuar në DTD. Dokumentat e shkruar në HTML encompass të dy
informacionin local dhe atë remot dhe janë të shfaqur më programë shfletuese popullore. Përvec
shfletuesit
ka disa toolse qe përdoren për të mbajtur dokumentët në WWW si psh: (a) një varietët
Toolset e autorizuar (më pak ose më shumë editore të sofistikuar për krijimin dhe shtimin e
dokumentëve HTML qe përdorin një konstrukt gjuhe në nivel të lartë) (b) të gjit
ha llojet e filtrave
(toolse qe kthejnë dokumentët legacy në formatin HTML) (c) një varietët i gjuheve të skriptuera
përdoren për të bere dokumënetët WWW të nderveprojnë më perdoruesin dhe qe të gjenerohen në
mënyra dinamike. (d) të gjithe llojet e tools
-
v
e për indexing dhe indexing të bazuara në kerkim si psh:
WAIS( Wide area information servers) qe përdoren për lehtësimin e kerkimitdhe terheqjen e
informacioneve nga WWW.

Koncepti tradicional i WWW është i bazuar në një arkitëture klasike klient/server. Th
elbi i veprimit
është ilustruar në figuren 3.. dokumenti është i vendosur në faqen WWW. Serveri WWW është
aktualisht një program qe i pergjigjet kerkesave të HTTP (protokolli i transferimit të hipertekstit
-

hypertext transfer protocol). Në anën tjeter perd
oruesi i dokumentëve është i lokalozuar në faqen e
klientit.

Klienti WWW është një nderfaqe programi i cili inicion kerkesen e HTTP. Klienti WWW si fillim lidhet
më serverat WWW të specifikuar nga rruget specifike të lidhjes nga URL( burimi universal lokal
izues
-

Universal Resource Locator) dhe vendi i kerkeses të skedarit i të cilit emri ndodhet në URL. Serveri
WWW pergjigjet skedarit të derguar. Klienti WWW i formatit të nderfaqes se programit dhe shfaqjes
të dokumentit HTML të marre.



Figure 3.1
Basic
principles of WWW.

Legend:
ETF
-

School of Electrical Engineering, University of Belgrade; HTML
-

Hypertext Markup Language; HTTP
-

Hypertext Transfer Protocol; WWW
-

World Wide Web.

Comment:
Note that "INFORMATION ABOUT ETF BELGRADE" is a f
ile containing the needed data.


Pasi dokumenti është pranuar dhe shfaqet, disa opsione të tjera janë në dispozicion (ruajtjen, shtypje,
etj.)

Kuptimi i vendodhjes se serverit në Internet është URL. URL do të thotë burimi universal i lokalizuar.
Ajo speci
fikon adresen e një Interneti të një materiali të rregjistruar nga një server host të lidhur më
internetin cdo skedar ne internet, nuk ka rendesi se cila është protokolli, kanë një URL unike.
URL janë
të përkthyera nmë adresa numërike duke përdorur interne
tin Domain Name System DNS.
Adresa
numërike është faktikisht URL reale. Përderisa stringat numërike janë të veshtira për tu përdorur nga
njërezit. Adresat α
-
numërike janë përdorur nga perdoruesit. Pasi përkthimi është bere, web serveri
mund të dergoje faqe
n e kerkuar të perdoruesi Web browser. Pjeset përberese të URL janë:

protokolli (b) hostname (c) pathi i direktorise pjeset funksionale janë (d) emri i skedarit (nqs nuk
jepet, index.html është e pranuar) (e) port ( nqs nuk jepet 8080 është e pranuar) (f)

kerkon
komponentët (g) kerkon variabel. Për shembull, kjon është një URL e një faqeje Web e një ETF :

http://www.etf.bg.ac.yu
: 1999/~vm/book/books.html? comvar#

Tipi i sistemi( protokolli) është http, emri i sistemit (host) është
www.etf.ac.ya

parta e sistemit (host)
është 1999, dhe pathi i direktorise është
/~vm/book/. Emir I skedarit është books.html dhe termi
convar I refero
het kerkimit të komponentëve ose variablave. Pjesa tjeter janë të ndryshueshmë.

Kodimi në HTML është i mundur por rralle here konsumohet. Në vend të kesaj shpesh here
identifikohet toolse speciale për një krijim efficient për ruajtjen dhe mbajtjen në html
janë të
sugjeruara. Toolsa më të leverdisshem janë ato të tipit WYSIWYG( Çfarë ju keni është Çfarë ju shikoni
-

What You See is What You Get). Shpesh here disa toolset e mira të tipit WYSWYG ( duke mbledhur disa
nivele minimale të imagjinimit në pjesen e pe
rdoruesit ). Në konkurimin e disa manipulimëve të lehta,
toolset e tilla zakonisht ndajnë sintaksen e kerkuar dhe është korrektësi automatike. Shembulli i
autorevet të mire të toolseve janë HoTMetaL, asistënti HTML, kompozimi netscape, faqet kryesore etj.
Disa nga ato janë të dhena.

Pyetja është Çfarë presim në nderfaqen e HTML dhe nga Çfarë ndiqet. Në nderfaqen e kapacitetit ka dy
mundesi zgjidhje (a) zgjerimi i HTML ekzistuese (b) krijimi i supersetëve të reja gjuhesore në
nderfaqen e përformances( në se
nsin më të gjere) zhvillimet e reja më të mëdha janë ( a) sigurimi (b)
karikimi (c) shpejtësia

Konkurimi i mundshem i HTML përfshihet, por janë të limituara në qeshtje si gramatika, matematika,
kontrolli i shfaqjes, magazinimi për një kerkim më efficient.

Gjuhet e reja përfshijnë VRML( gjuha
shenjuese virtuale reale) e orientuar nga eficienca e një aplikimi më të specializuar ose XML(extënsible
marup language) e orinetuar në një kerkim më specific( m,e shumë detaje mbi XML do të trajtohen më
poshtë në ketë

liber).


Për detaje të HTML, XML, VRML, CGI dhe ASP lexuesit e inetresuar mund të referohen në tekstet e
librave të specializuar ose në literaturen origjinale të manufactures.


3.2 CGI

Mënyra se si është përshkruar deri tani, WWW nënkupton përmbajtjen s
tatike , dhe është në thelb një
faqe një drejtimore. Në rastin e përmbajtjes statike WWW, shuma e bashkeveprimit në mës një klienti
WWW dhe një serveri WWWështë e kufizuar pet ti derguar/pergjigjur kerkesave të HTTP dhe duke
terhequr filet e krijuara. Gjit
hashtu faqet duhet të redaktohen , të hartuara, të lidhura manualisht (pa
motivim të vecantë për përmbajtjen dinamike)

Në rastin e përmbajtjes dinamike WWW bashkeveprimi ndermjet një klientit WWW dhe një serverit
WWW është maksimale, dhe faqet (ose pjeset
) të marra të gjeneruara/të ndryshuera (kur një klient
WWW kerkon një faqe nga serveri WWW )

Më futjen e CGI (Cammon Gateway Interface), WWW u be një nderfaqe e dyanshmë, duke beret e
mundur nderveprimin ndermjet klientëve dhe serverave. Programet CGI janë

aplikacione qe mund të
ekzekutohen në serverin virtual qe ndervepron më shfletuesin Web. Kur një faqe WWW po është
hapur, përdoruesit ekzekutojnë një program script të inkorporuar në një skedar në makinen server të
lidhur më filet HTML më anë të hiperlin
kut .
Informacion nga klienti (që shkakton fillimin e
ekzekutimit të programit script, si dhe kalimi i parametrave input dhe të dhënat për këtë program
script) është kaluar në serverin përmës një zëvendësuesi një lloj formë e nderfaqes, siç janë fletët e


dhënave
, mënutë, kuti të kontrolluar, si dhe struktura të ngjashmë.

CGI Scripts janë ruajtur në faqen e serverit, në një direktori të quajtur cgi
-
bin.
Scripts përdorin inputë
standarte për të marrë të dhënat e kaluar nëpërmjet formave, dhe output standarte për të prodhuar
kodin HTML. Programet CGI mund të jenë të shkruara në disa gjuhë të programimit të ndryshmë. Deri
tani, më e përdorura gjeresisht në

gjuhën e programimit CGI e përdorur në internet është një gjuhë e
quajtur Perl. Të tjera gjuhë programimi popullore CGI përfshijnë C, C + +, Miva dhe PHP3.
Mëgjithatë,
CGI Scripts nuk janë të integruara në filet HTML .


3.3 ASP

Shumë të meta të CGI janë
tëjkaluar nga ASP (Active Server Pages). ASP janë skedarë teksti më
zgjerimin .asp , që mund të përmbajë të dy server
-
side scripting dhe klientit
-
side scripting.

Server
-
side
ekzekutohet nën Server Information Internet (IIS) dhe ka edhe versione që të ekze
kutohen nën UNIX.
Shpesh, më qëllim të kodit të server
-
side është për të ndërtuar HyperText markup language
(HTML)tags të cilat do të dergohen në shfletues.

Çdo klient side scripting në ASP janë ekzekutuar nga shfletuesi. Shpesh, ky klient
-
side scriptin
g është
bërë më JavaScript, por ai gjithashtu mund të bëhet më VBScript. Prezantimi për të ndjekur
përshkruan qasjen Microsoft
-

[ASP Microsoft 98].


Koncepti ASP është e bazuar në server
-
side Scripts integruar plotësisht më file HTML. Këto skriptë
janë t
ë ndara nga pjesa tjeter e skedave HTML më duke përdorur karakteret speciale (<% dhe%>),
dhe mund të vendoset kudo brenda (ose jashtë) një dokument HTML. Motori server side scripts
proceson të gjitha skedaret .asp të kërkuara nga klientët WWW. Pjeset e k
odit HTML iu dërgohen
klientëve, dhe pjeset e skriptit janë duke u interpretuar. Të dhënat Output prodhuar gjatë periudhës se
ekzekutimit të scriptit(s), janë miratuar nga klienti, se bashku më kodin HTML.

Motori standart Microsoft script suporton VBScript

(Visual basic script edition)dhe ghuhen JavaScript.
Të tjera gjuhe skriptimi mund të suportohen nqs është shtuar motori i përshtatshem i sitit të serverit
script. Puna më ASP është shumë e rehatshmë për shkak se nuk ka kompilimë manuale ose lidh
program
et e cila është shumë e nevojshmë.

Gjithashtu është e mundur për të përdorur editorin e faqes visuale WWW dhe të vendosim skriptimin
visual. Në mënyre qe të jetë në gjendje për të ekzekutuar aplikacionet ASP, si fillim duhet të instalohet
serveri i microso
ftit të informacionit të internetit në serverin Windows NT dhe Microsoft Peer Web
Service në workstation Windows Nt(për të pakesuar kerkesat e përdoruesve më workstation Windows
95/98, microsoft web server përsonal nevojitët )

Si përfundim , kur klient br
owser kerkon në skedarin .asp nga serveri WWW, serveri WWW i referohet
motorit të ASP, dhe scripti fillon të ekzekutohet.
Rezultatët e ekzekutimit të skriptit janë përcjelle tëk
klientët se bashku më dokumentët HTML.
Vini re se perdoruesi(klienti)nuk janë

në gjendje për të pare
përmbajtjen e skedareve .asp(të cilat janë të rendesishmë për sigurinë e biznesit)


Gjithashtu ASP përfshin ndertimin e Objekteve dhe metodave për operacione të përdorura më se
shpeshti, ashtu si: (a)
Ndarja e informacionit për përd
oruesit, (b) të numëruar nga hitët e faqes, (c)
terheqja e vlerave të miratuara nga browseri i klientit për
server, (d) Dërgimi i të dhënave output të
klientit, etj


Si përfundim ASP duke përfshire komponentët e serverit ActiveX për: (a) terheqja e të dh
enave nga
baza e të dhenave duke përdorur ADO ose të Dhenat Objektive të ActiveX (b)shfaqja e reklamave
(c)përcaktimi i aftesive browser (d) leximi më/ose shkrim i skedareve ,(e)menaxhim faqesh navigimi
etj.

Si një shembull të ASP, mërrni parasysh formën e

mëposhtmë [Microsoft99], e integruar në një
dokument HTML (të dhënat janë vetë
-
shpjeguese):


<FORM ACTION = "/scripts/submit.asp" METHOD = "post" >

<P>Your first name: <INPUT NAME = "firstname" SIZE = 48>

<P>What is your favorite ice cream flavor:

<S
ELECT NAME = "flavor"> <OPTION>Vanilla <OPTION>Strawberry <OPTION>Chocholate
<OPTION>Rocky Road</SELECT> <PXINPUT TYPE


SUBMIT> </FORM>


Nga kjo formë trupi i kerkeses se mëposhtemë mund të dergohet:



Firstname = James & flavour = Rocky +
Road

Skripti i mëposhtem mund të përdoret:



Welcome, <%= Request. Form
("
firstname") %>. Your favorite flavor is <%=
Request. Form
("
flavor") %>.

Outputi në vazhdim është rezultati:


Welcome, James. Your favorite flavor is

Rocky Road.


Për më shumë shembuj mbi ASP, lexuesi i interesuar është referuar tutorials Microsoft, i cili mund të
gjendet në WWW [Microsoft99] Përseri, qëllimi i këtij libri është vetem për të prezantuar konceptet, në
ketë mënyre nuk do tae përpunohet më

tëj.



3.4 Vendosja e një Sistemi Klient
-
Server WWW

Kur duam të vendosim një sistem të ri klient
-
server WWW, ka dy opsione baze : (a) parakonfigurimi
(b) sistemi i integruar. Parakonfigurimi i qasjes nënkupton se klienti WWW është i gatshem për ta
përdorur dhe serveri software (ose edhe ai hardware) janë përdorur. Qasja e integruar nënkupton qe
janë përdorur produktë të ndryshmë nga shitës të ndryshem, intercombined dhe përshtatjen për të
përmbushur më mire nevojat e klientit.

Shembuj të qasjeve t
ë parakonfiguruara janë : (a) SUN Netra Internet Server (b) SGI WebFORCE
Challenge S,(c) Apple Internet Server Solution, (d) DEC Internet AlphaServer (e) intergrafi i web
serverit 10.
Natyrisht, qasja e parakonfiguruar nënkupton më pak përpjekje nga ana e
klientit.

Shembull i qasjes se integruar janë të shumta
-
ofruesit e internetit në mbare botën shpesh here
kuptojnë se cmimi më i mire në raport më përformancen është nga kombinimi i mire i prodhuesve të
botëve të ndryshmë. Sigurisht kjo qasje kerkon më sh
umë njohuri dhe më shumë përpjekje.


3.5 Java

Java është një gjuhe kompjuterike në dizpozicion për internetin (edhe pse ajo është e dobishmë në
rrjetët vanilje ose si një gjuhe e pavarur).
Më Java, aplikimet mund të kerkohen nga një përdorues në
internet
dhe të ekzekutohen në një makine lokale.

HLL(gjuhe më nivel të lartë
-
High Level Language) java është zhvilluar nga SUN [Pramanick98] më
keto kushtë kryesore të mëposhtmë: (a) të thjeshtëë por të fuqishmë, (b) të levizshmë (c) i orientuar
nga Objektet (d) t
ë shpërndare (e) shumë të nderprere (f) të fuqishem dhe të sigurt (g) arkitëkture
(platform) e panvarur dhe (h) interpretueshmë.


Përpjekje definitive ndodhen në fushat e thjeshtëësise dhe transportueshmërise. Platforma e saj e
pavarur dhe e interpretuesh
më janë ilustruar në Figuren 3.2. kompiluesi i Javes prodhon bytecode

in
e Javes e cila është e njëjtë më të gjitha platformat e mundshmë.
Platforma e vecantë e kodit objekt
është fituar nëpërmjet procesit të interpretimit.

Java është një gjuhe HLL e orie
ntuar nga objektet si C, C++, ose ADA. Një krahasim i Javes më HLL të
tjera popullore të orientuar nga Objektet(C,C++,ADA)është dhenë në figuren 3.3. për shjegimin e
konstruktit të gjuhes Java, lexuesi i interesuar mund ti referohet librave të specializua
r. Kështu qe
qellimi kryesore është të shpjegoje kuptimin e Javes dhe mjedisin e tij.

Cikli i jetës se kodit Java është përcaktuar në figuren 3.4.
Një programues gjeneron skedare .java të
cilat sherbejnë si input për kompiluesit e Javes. Outputi i kompilue
sit të javes është një skedar .class i
përbere më Java bytecode. Bytecode java leviz lirshem ndermjet Intranetit dhe internetit, dhe është një
subjekt i cili na jep karakteristiken e transportueshmërise të Javes. Në kohen e ekzekutimit, bytecodi
është veri
fikuar dhe lidhur më Jva CL(klasen e librarive). Përpara verifikimit dhe lidhjes ,





Figure 3.2
Platform independence of Java.

Legend:
Terms compiler and interpreter are used interchangeably in th
is environment.

Comment:
Java compiler generates the Java bytecode, which is the same for all platforms.

Java interpreter differs from platform to platform. Most of the complexity is inthe compiler, and interpreters are relatively

simple. This fact justifi
es the statement that Java, as a language, is platform independent.

Feature

C++

Objective
C

ADA

Java

Encapsulation

Yes

Yes

Yes

Yes

Inheritance

Yes

Yes

No

Yes

Multiple Inherit

Yes

Yes

No

No

Polymorphism

Yes

Yes

Yes

Yes

Binding
(Early/Late)

Both

Both

Early

Late

Concurrency

Poor

Poor

Difficult

Yes

Garbage
Collection

No

Yes

No

Yes

Generics

Yes

No

Yes

No


kodi hyn në Java VM(makinen virtuale). Ai është i interpretuar nga interpretuesi i Javes. Në përgjithesi
bytecodi gjithashtu mund të trajtohet nga Java JITC(vetem në kohen e kompilimit
-
just the time
Compiler), i cili përfshin kapacitetin për të modifikuar kodin, në mënyre qe ta zgjedhe atë, bazuar në
statistikat e ekzekutimeve të mëparshmë. Java RS(sistemi në

kohen e ekzekutimit
-

run
-
time system)
është ndertuar krejtësisht në krye të OS(sistemit të shfrytëzimit
-
operating system) qe do të thotë të
gjitha burimet e sistemit(hardwaret, periferiket,etj) janë të shfrytëzuara më ndermjetesinë e OS.


3.6 JDK

Zhvilimi

i kodit Java SUN është bere më i mire më përdorimin e dizenjimin e toolseve speciale të
quajtura JDK( zhvillimi i Java Kit
-
Java Developments Kit). Ajo përfshin si komponent kryesore,
kompiluesin e Javes (javac), interpretuesin e Javes (java), java debugge
r (jdb), dhe shtyllat të cilat
përdoren për të ekzekutuar apletet e Javes(shikuesitaplet). Ajo gjithashtu përfshin një numër të
shtyllave sekondare si një për printimin e bytecode java (javap), profili i Javes (javaprof), gjeneratori i
dokumentacionit të J
aves(javadoc) dhe një për të krijuar koken e skedarit C(javah).

Figure 3.3
A comparison of 00 languages.

Legend:
00
-

Object oriented.

Comment:
Note that Java is deficient only in domains of multiple inheritance and generics.


3.6.1 Qendrimi më vetë i
aplikacioneve Java

Figura 3.5 na jep një shembull të një programi të parendesishem Java.ky është një program, i cili
vetem printon mësazhe të thjeshta në ekran dhe dizenjon një aplikacion të qendruar më vetë.
Shembulli nis më një koment, vazhdon më një d
eklarim të klases, një strukture të dhenash të
përkufizuar dhe në fund më printimin e deklarates.

Figura 3.6 paraqet thirrjen e perpiluesit të Javes ( i cili rezulton në gjeneraten e klases HelloInternet)
dhe thirrjen e interpretuesit të Javes ( i cili re
zulton në printimin e mësazhit Hello Internet në ekranin
e perdoruesit).





Figure 3.4
The life cycle of Java code.

Legend:
Term "Network" may refer to either an Intranet or the Internet.

Comment:
Note the c
lear distinction between the two environments:

Class Libraries

Yes

Yes

Limited

Yes

Compile
-
time environment and

Run
-
time environment.

The only entity that links the two environments is the Java bytecode.

Also, note that the Java virtual machine is located completely on the top of the o
perating system, and uses all resources
controlled by the operating system.


Aplikacionet qendrim më vetë janë të kompiluar, të lidhur dhe të ekzekutuar në makinen e
perdoruesit. Nuk ka bashkveprim më serverin, të paktën jo në mënyren e shfletuesit(ju mund


shkruani aplikacionet Java për ti lidhur më serverin dhe për të terhequr skedarin, por kjo mund të
behet në nivelin e rrjetit).


3.6.2 Apletet e Javes

Apletet janë programë të shkruara në gjuhen e programimit Java qe mund të përfshihen në faqen e
HTML,

në të njëjtën mënyre si janë të përfshira imazhet. Kur ju përdorni fushen teknologjise Java për
të pare një faqe e cila përmban një aplet, kodi i apletit është i transferuar në sistemin tuaj dhe
ekzekutohet nga fusha.

Figure 3.5
A "Hello Internet" p
rogram in Java.

Legend:
This is a .Java file

Comment:
The purpose of this trivial program is to give interested readers the

flavor of Java coding. For details of Java
coding, readers are referred to specialized textbooks.


Në rastin e apleteve të
Javes, invocation është e shkaktuar nga një skedar HTML, dhe sintaksa është
paksa e ndryshueshmë, sic tregohet në Figuren 3.7. Nderfutja e një apleti në një skedar HTML dhe
thirrja e tij është e treguar në Figuren 3.8 më të njëjtin shembull hello Internet.


3.6.3 Sevlets Java


Servlets janë module të cilat e shtrijnë kerkesen /serverat për pergjigje dhe orientim,
të tilla si serveri i
aktivizuar i Java Web. Për shembull, një servlets mund të jetë përgjegjes për marrjen e të dhenave në
formën e një rendi hy
rjeje në HTML dhe aplikimin e logjikes se biznesit të përdorur për të rinovuar
qellimin e kompanise se bazes se të dhenave.

Servelets janë në serverat për të treguar Çfarë apletesh janë në browser. Mëgjithatë apletet e
padeshiruera , servlats nuk kanë GU
I(nderfaqja grafike e përdoruesve
-
graphical user interface)

Servlets mund të ngarkohen në disa servera të ndryshem sepse API i servlets, të cilin ju përdorni për të
shkruar servlets, nuk mërr asgje në lidhje më





Comment:
Note the syntax differences betw
een a Java program and Java applet



Mjedisit të serverit ose protokollit.
Servlets janë bere gjeresisht më të përdorur se bashku më serverat
HTTP, disa servera web suportojn Servlet API.

Servlets janë një zevendeim i efektshem për scrpitin CGI. Ato
ofrojnë një mënyre për të gjeneruar
dokumentët dinamike të cilat janë më të lehta për tu shkruar dhe më të shpejt për tu ekzekutuar.
Servlats gjithashtu trajtojnë problemin e të berit të programimit server sidemë platformën specifike
API:ato janë zhvilluar

më Java Servlets API, një standart Java i zgjatur.

Disa perdorime të servlets janë:

Për të procesuar të dhenat POSTed mbi një formë HTTPS, duke përfshire blerjen ose të dhenat e kartës
se kreditit. Një servlets si kjo mund të jetë pjese e një rendi hyrje
s dhe sistemit të procesimit, duke
punuar më produktin dhe inventarin e bazes se të dhenav, dhe ndoshta një sistemi pagese on
-
line.

Lejimin e bashkeveprimit ndermjet njërezve. Një servlets mund të trajtoje njëkohesisht kerkesa të
shumta, dhe mund të sinkro
nizojnë kerkesat. Kjo lejon servlets për të mbështëtur sisteme të tilla si
mbledhje online

Parashtrimi i kerkesave.
Servlets mund të b
ë
jnë kerkese serverave të tjere dhe servlets. Kështu serverat
mund të të përdoren për të balancuar ngarkesen e disa serve
rave qe pasqyrojnë të njëjtën përmbajtje,
dhe për ndarjen e një sherbimi të vetem logjik mbi disa servera sipas llojit të detyres ose kufijve
organizativ.

Java servlet e thjeshtëë është treguar në Figuren 3.9. e ngarkuar më servlets në një skedar HTML dhe

e
quan të tij dhe është e treguar në Figuren 3.10 për shembullin e njëjtë Hello Internet.













Legend:
All syntax is related to the HTML language.

Comment:
Java applets are called from HTML code.

This
enables utilization of Java applets for animation and for other more sophisticated purposes.


3.6.4 Shijet e reja të Internetit.

Përpara se Java të prezantohet, operacioni thelbesor i WWW ishte statik dhe e bazuar teresisht në
faqet më cikel kerkimi të ni
velit web, filluar nga fusha dhe i përfunduar nga serveri(e cila do të
leshontë kerkimin e informacionit nga një disk lokal në server dhe do ta kalontë atë në fushen e
klientit). Një nderveprim i tille është në nivelin e faqeve. Ky skenar është paraqitur n
ë Figuren 3.11.

Më futjen e Javes, WWW është bazuar në një koncept tjeter dhe më shumë efektiv. Aplikimi dhe
suportimi i kodit janë shkarkuar automatikisht.

Bashkeveprimi është në nivelin e struktures se të dhenave të Javes. Skenari i tille tregohet në Fi
guren
3.12. Operacioni esencial i WWW behet më të vertëtë interaktiv dhe mund të pasurohet më
animacione qe bien shumë në sy. Apletet reagojnë ndaj kontributit të perdoruesit dhe të shfaqin
ndryshimet dinamike të të dhenave. Servelets reagojnë ndaj input
it të perdoruesit , të ekzekutuar në
makinat e serverave dhe të gjenerojn dinamikisht faqet web qe të kthehen të perdoruesi.



Figure 3.8
Calling a Java applet.


Figure 3.9
A "Hello Internet" servlet in Java [Sun99].

Legend:
This is also a .java file.

Comment:
Note the syntax
differences between a Java se
rvlet and Java applet.



Figure 3
.10
Calling a Java servlet [Sun99].

Legend:
All syntax is related to the HTML language.

Comment:
Java servlets are called from browser, by typing the URL, or following the link in HTML
document.




Figure 3
.11
Classical WWW perspective.

Legend:
URL
-

Universal resource locator.

Comment:
The essence of the classical WWW utilization is in the request
-
reply cycle, which is initiated explicitly.


3.7 Pro
cesimi në kohe reale në WWW


Ajo Çfarë dihet nga Java është se ajo është e pershtatshmë jo vetem për qellimë të përgjithshme dhe të
biznesit informatik(në fushat si EBI) por gjithashtu edhe për kohen reale dhe për informatiken on
-
line (
në fusha si faktor
in prodhues).
Një eksperiment interesant i ketij lloji është përshkruar në
[Atherton98].

Problemi i madh është trajtuar në [Atherton98] është levizja e Javes përbrenda fushes se kohes reale.
Zgjidhja e propozuar nga ky kerkim i është referuar si SFA Java ( Arkitektura kat
-
dyqan

Shop
-
Floor
Architëcture). Arkitektura kat
-
dyqan është e orientu
ar nga korporata intranets.
Sensoret e nderfaqeve
të Javes, kontrollojnë procesin, dhe përformojnë funksionet e ndermarrjes se niveleve të larta. I gjithe
kerkimi është bazuar në mjedisin e SUN JCAF( Korniza e Java Kontrollit dhe automatizimit).









Figure 3.12
Java WWW perspective.

Legend:
Shop.html
-

An .html file with one or more applets.

Comment:
The essence of the Java WWW utilization is in the request
-
reply cycle, which is initiated implicitly.


3.8
Arkitektura e dokumentëve active.

Arkitëktur e dokumentëve aktiv (ADA), është futur më qëllim për të krijuar një mjedis që do t'ju
ndihmojë të integrohen informacioni multimedial nga burimë të ndryshmë në internet, në mënyrë të
disiplinuar.
Qasja ADA është mundësuar nga përparimet e teknologjise se PC (kompjuter personal)
nga teknologjia e GP (portave personale). Në teknologjinë e GP, çdo njësi në Internet prezanton
shërbimet e saj duke përdorur një ndërfaqe të nivelit të lartë.
Të tjerët mu
nd të shohin vetem aspektët
thelbësore të shërbimit, dhe nuk ka detaje implementimi të shërbimit.

Qasja(approach) e ADA ka tre komponent baze: (a) proces lokal tëk mbajtës/hapesire pune, (b)
mbajtës/ hapesire pune të përbashket (c) rrjeti i shpërndare I
Objekteve ( si CORBA nga OMG, ose
elementët COM nga Microsoft). Më termin CORBA kuptojm Arkitëkturen e Kerkeses për Ndermjetesi
për Objekte të Përbashketa (Common Object Request Broker Architëcture). Më termin OMG kuptojmë
Grupi i Menaxhimit të Objekteve
(Object Management Group)


kreatori i qasjes se ADA,

Duke përdorur qasjen e ADA, mund të kryejmë detyrat në vazhdim (a) platforma e thjeshtëë e
integrimit, (b) platforma shumëfishe e integrimit (c) zbatimi i mëkanizmit të quajtur nga objekti
-

-
objekt (

e quajtur “sistemi i menaxhimit të objektit” më IBM, ose “ skembimi dinamik i të dhenave “ më
Microsoft).

Ky prezantim do të kalontë ofertat komërciale të IBM dhe Microsoft dhe do të fokusohej në përpjekjet e
OMG, si dhe përpjekjet për të krijuar një arki
tëkture standarte qe mundeson programimin e OO(
objektit të orientuar) për të hyre në DC( shpërndaresin informatik).



OMG ka dale më propozimin e një OMA të përgjithshmë (Arkitektura e menaxhimit të objektit) i cili
mbështët enkapsulimin, abstraktin,po
limorfizmin, dhe koncepte të tjera të OO, në mjediset tipike të
informatikes se shpërndare. Në fakt Arkitektura CORBA e përmëndur më lart është vetem një formë e
përgjithshmë e arkitëktures OMA. Në thelb CORBA po trajtohet si një specifikim I standartit

përbashket për mësazhet e Objekteve të shpërndare.



3.9 Arkitektura e kerkesave për ndermjetesinë e Objekteve të përbashket

Kater elementët kyc të CORBA( dhe e ndonjë arkitëkture të menaxhimit të Objekteve) janë : (a)
kerkesa për ndermjetesinë e Obje
kteve ose ORB e cila është një gjuhe e nivelit të lartë e cila keshillon
klientët për mëkanizmat e komunikimit të përdorur, (b) sherbimet dhe standartet e objektit ose OSS, e
cila është një grup sherbimësh të nivelit të lartë ( një formë e një niveli të l
artë gjuhesor të funksionit
të libraries) në lidhje më aktivitëtët më të shpeshta si transaksionet, licensimi, kontrolli I konkurrences
etj. (c) Objektet e përbashketa ose CF( një formë e mbështëtjes se sistemit) si rregullat e nderveprimit
në fushat e n
derfaqes se përdoruesit, menaxhimi i informacionit, menaxhimi I siistemit dhe menaxhimi
I detyres dhe (d) aplikimi I objektit ose AO e cila është një grup I Objekteve të perdoruesit në fund të
aplikimit ( një formë e aplikimit të libraries në nivelet më të

larta)

Sipas disa autoreve CORBA është një “plumbing” universal të nevojshem për të promovuar tregtinë
elektronike ( në kuptimin më të ngushtë ) në internet. Për të përmbushur ketë qellim CORBA
mbështëtët edhe në metodologjinë (ceshtjet strategjike) dhe
në shtresen e mësmë ( ceshtje taktike) jo
vetem në kushtë të infrastructures se sistemit të informacionit të internëtit I cili është shpërndare
vetem pore she në heterogjenitët.

Ajo qe njihej ( nga krijuesit e CORBA) qe depot (mbajtja e të dhenave) dhe të
burimëve ( mban
kapacitetët) ka nevoje për një nderveprim të lehtë, në mënyre qe të arrije integrimin efikas të
sitemit.Qasja klasike për të realizuar nderveprimin nënkupton portat dhe programimin në nivel të
ulet. Qasja e CORBA nënkuton një arkitëkture
menaxhimi të Objekteve dhe një nivel të lartë
programimi.


3.9.1 CORBA: një shembull


Konceptet më të ndërlikuar janë shpjeguar më mirë duke përdorur shembuj të thjeshtë. Këtu, një
përpjekje do të bëhet për të shpjeguar thelbin e CORBA, duke përdorur një
shembull të thjeshtë lidhur
më shërbimin e largët printimit lazer.

Supozojmë se një faqe interneti ofron për klientët e saj elektronike një shërbim që u mundëson atyre të
vështirë për të gjeneruar kopje të dokumentëve të zgjedhur. Më fjalë të tjera, një pr
inter lazer i
posaçëm është ngritur për këtë qëllim, dhe është në dispozicion të

Në parim, mund të le qasjen e përdoruesit në printer lazer duke përdorur komandat e nivelit më të ulët
qe ajo ta kuptoje, mëgjithatë, një qasje e tillë ka dy të meta të rëndë
sishmë: (a) Se pari, konsumatoret
duhet të dimë nivelin më të ulët të të shtypjes se gjuhës lazer, më qëllim qe të jetë në gjendje të
komunikojnë më printer lazer, e cila është ajo që konsumatorët pelqejnë për të shmangur, dhe (b) Se
dyti, konsumatorët që

kanë qasje në printer lazer në nivelin më të ulët mund të vendosin që të
abuzojnë më shërbimet, dhe të kërkojnë shumë kopje , ose të ngjashmë. Një nderfaqe e nivelit të ulet
korrespondon më qasjen e një portë klasike, dhe ai ka të meta qe CORBA përpiqet
ti kapërceje.


Qasja e CORBA nënkupton qe përdoruesi vetem vendin lidhur më kerkesen për printim lazer në
Internët, duke përdorur specifikimin e kerkesave në nivele më të larta, dhe mëkanizmi themëlor i
CORBA ben dy gjera (a) se pari shtypjen e duhur të
burimëve lazer qe është e vendosur dhe aktiv se
bashku më nevojat e konsumatoreve të dinë ku është dhe se si funksionon ajoe cila mbron
konsumatorin, dhe (b) e dyta, kjo detyre është e kryer pa ndonjë rrezik për ofruesin e sherbimit në
kuptimin e abuzimit/
keqpërdorimit apo ngarkimin/mbingarkimin e burimëve, e cila mbron ofruesin e
sherbimëve.

Si konkluzion, qasja e CORBA jo vetem zgjidh problemin në qasjet klasike, por edhe paraqet mundesi të
reja jot e mëndueshmë më përpara.




3.9.2 CORBA: ç
eshtje
strategjike


Në CORBA Objektet komunikojnë nëpërmjet një ORB, e cila ofron sherbimë ndermjetesimi ndermjet
klientëve dhe serverave. Elementët kryesore të ndermjetesimit janë (a) venodhja e synuar e Objekteve,
(b) ofrimi i mësazhit dhe, (c) metodat e
detyrueshmë. Secili nga të tre elementët mund të njihen lehtë
në shembullin e dh
ë
në më lart.

Klientët dergojnë kerkesat për ORB, duke pyetur për sherbimet qe kryhen nga cilido server qe është në
dizpozicion. Vetem ORB njëh vendet dhe detajet, klienti dhe
serveri njohin vetem strukturen e
nderfaqes dhe si të programohen ato. Kjo nderfaqe programimi është arritur më mire më një gjuhe e
specializuar në nivel të lartë.

Një gjuhe e përdorur më mire e nivelit më të lartë për nderfaqet e programimit është IDL (
gjuha e
përcaktimit të nderfaqes ). Ajo i ngjan C++, dhe përcakton një sere veprimësh të vlefshmë qe mund të
përdoren nga konsumatori.


3.9.3 CORBA ç
eshtje taktike

Në CORBA fale operacioneve është bere një mjedis baze të dhenash.
Figura 3.13 përcakton pozicionin e
ORB në një mjedis të tille.
Sic tregohet në Figuren 3.13 pozicioni i ORB është në mës të klientit në bazen
e të dhenave dhe në serverin e bazes se të dhenave. Kjo është ku emri ndermjetesi vjen nga emri ORB.





Figure 3.13
The position of ORB in a client
-
server system.

Legend:
DBMS
-

Database Management System.

ORB
-

Object Request Broker.

Comment:
Essentially, ORB is an interface layer "fluent in speaking both of the two interface languag
es."


Mënyra e thirrjes të përdorur nga CORBA janë si më poshtë (a) sinkronizues, (b) sinkronizim i shtyre,
(c) një mënyre. Në moden e sinkronizimit klienti prêt deri sa veprimi i kerkuar të jetë kompletuar dhe
nuk inicion veprimin tjeterderi sa veprimi i
mëparshem është përfunduar plotësisht. Në metoden e
sinkronizimit të shtyre klienti vazhdon ekzekutimin por mban kontaktë më serverin deri sa veprimi i
mëparshem të jetë kompletuar plotësisht.në metoden një mënyre klienti supozon se cdo gje do të jetë
në r
regull dhe vazhdon ekzekutimin e tij pa asnjë shqetësim në lidhje më përfundimet e veprimëve të
mëparshmë.

Për cdo aplikim konkret dhe për cdo rast konkret në kuader të aplikimit të caktuar duhet të kuptoje qe
një nga tre mënyrat e përshkruara më lart puno
jnë shumë mire. Tradeoff është më e shpejt kundrejt
besueshmërise.


3.10 XML

XML është aprovuar si një standart nga W3C (konsortiumi WWW). Ajo është e bazuar në SGML ( gjuha
standarte e përgjithshmë markup). Ajo mund të trajtohet si një superset e një nënbashkesie të SGML.
Më fjale të tjera, një subset i SGML u zgjerua më ndertimin

e konceptin jo të parashikuar në kohe kur u
krijua SGML.

Thelbi i XML është shpjeguar më mire relativisht më HTML. Prezantimi qe duhet ndjekur bazohet në
[Clark98]. Për një pamje më të hollesishmë, lexues të interesuar ti referohen burimëve më të
holles
ishmë ( për shembull ato nga WWW)

HTML përcakton vetem mënyren në të cilen shfletuesit të shfaqin informacion në një dokument. XML
gjithashtu përcakton përmbajtjen e dokumentit ( duke përdorur tags për qellimë të vecanta ) në
mënyre qe të behet ndonjë kerk
im më efikas duke përdorur metoda kerkimi më pak të sofistikuara.

HTML ka një grup të caktuar tags dhe kapacitet saj janë të kufizuara. XML në fakt është një gjuhe e
mësmë qe mund të përdoret për të hartuar vetë gjuhen markup si edhe tags të vecanta të ci
lat shtojnë
fleksibilitetin e konceptit XML.


HTML trajton DTD komplekse (definicimi i llojeve të dokumentëve ) vetem përmës Scripts CGI dhe
Java. XML trajton DTD komplekse duke përdorur konstruktin e specializuar të gjuhes i cili eleminon
nëvojen për të
përdorur CGI Scripts ose apletet Java.


Sigurisht fushat janë duke përparuar vazhdimisht, dhe e reja e di
-

si është krijuar cdo ditë. Si pasoje
pas leximit të ketij kapitulli ( dhe ketij libri në përgjithesi) është e nëvojshmë një përpjekje e
vazhdueshmë

nga ana e lexuesit më qellim për të rinovuar njohurite e për

min e site
-
ve e
-
commerce
ose e
-
business. Tre teknika
gjithshmë.


3.11 Ceshtjet praktike

Në ditët e sotmë ka mjaf mjete dhe teknika për kriji tipike janë paraqitur në Appendix A, duke
përdorur
përcaktimin e tre mjeteve specifik. E para, dhe më e thjeshta është Yahoo! Store. Një mjet disi
më i nderlikuar është ecBuilder, dhe opsioni më i fuqishem i paraqitur në Appendix është Microsoft Site
Server Commerce Edition.

3
.11.1
Yahoo! Store

Yahoo! Store është një system online qe siguron perdoruesi me mjete(tools) të shumta, në organizimin
e përdorimit të thjeshtë të interface. Perdoruesi është i afte të krijoje site e
-
commerce mjaft të
thjeshtëë, por struktura e fuqishmë është bazuar në tre
tipet e faqes HTML: front page (prezanton
vizitorin më site
-
in), section pages (cdo artikull qe përmbahet ofrohet për shitje), dhe në fund item
pages (secili përmban saktësisht një produkt).

Në përgjithesi, front page përmban lidhjen(link) e section pages,

dhe cdo section page përmban
lidhjen(link) e item pages. Mëgjithatë, perdoruesi mund ta hap ketë structure vetem për pak, dhe cdo
mundesi është e shpjeguar më në detaje në Appendix A. Bleresi mund të blej artikull duke hapur faqen
e përshtatshmë section p
age. Pastaj, ai/ajo mund të klikoje mbi artikullin e interesur, dhe do të
drejtoje në faqen e përshtatshmë item page. Vetem në faqen e klientit item pages

mund të blihet një
artikull. Klienti mund ta përseris ketë hap të thjeshtëë në disa artikuj të ndrysh
em.

Të gjitha sendet e blera janë mbledhur në të ashtuquajturen shporta e blerjeve(shopping basket), ose
thjeshtëë shporta (basket). Sa here qe përdoruesi zgjedh një numër të një pjese tën je artikulli
specific,përmbajtja e shportës dhe cmimi janë të updatë
-
ua
r. Pas zgjidhjes të të gjithe artikujve të
deshiruar, klienti mund të shikoje përmbajtjen dhe cmimin e shportës, kontrollon normat e taksave
dhe zgjedh metoden shipping. Kjo është teknika e përgjithshmë e pazarit, i pandare jo vetem në Yahoo!
Store, por të
k të gjitha site
-
t e tjera e
-
commerce.

Më në fund, konsumatori mund të kerkoje transaksion duke plotësuar formularin përkatës. Yahoo!
Store offers ofron teknika mjaft të thjeshta për trajtimin e transaksionit, i cili bazohet në kartat e
kreditit. Disa komp
anive të mëdha kartat e krediti janë mbështëtur mënjëhere, dhe lista mund të
zgjerohet më lehtësi nëse është e nëvojshmë.


3.11.2 ecBuilder

ecBuilder është një paketë software qe shpërblehet shumë qe ofron shitës më mjete për krijimin e site
-
ve e
-
commerce

më strukture dhe përmbajtje nganjëhere mjaft komplekse. Procesi i plotë në ndertimin
e faqes (site) mund të kryhet duke përdorur Wizard. Wizard përmban gjashtë hapa, por disa hapa
mund të kapërcehen në varesi të situatës. Perdoruesi është i udhezuar nga W
izard në një mënyre të
thjeshtëë dhe të kuptueshmë, dhe rezultati i ketij procesi është një faqe e
-
commerce plotësisht e
ndertuar. Faqja (site) mund të jetë direkt e ngarkuar, duke përdorur mjetet (tools) e përshtatshmë
ecBuilder, ose të ruhet në disk pë
r ngarkim (uploading) të mëvonshem.


ecBuilder siguron jo vetem mjetet (tools) për zhvillimin e faqes (site), por gjithashtu siguron mjete
(tools) për promovimin dhe regjistrimin e site
-
ve në disa motore të mëdhenjë kerkimi(search engines).
Keto mjete(tool
s) janë shumë të dobishmë, sepse ata janë të ruajtur për shumë kohe zakonisht të
shpenzuar në veprimë të tilla sic është motori I kerkimit. Sic u tha, disa motore kerkimi janë ttë
mbështëtur sot, por duhet të pritet qe list atë zgjerohet në versionet e ard
hshmë.

Gjeja më e rendesishmë në cdo mjet ndertimi të faqes e
-
commerce ndoshta është puna e paguar.

kundershtim më Yahoo! Store, ecBuilder siguron perdoruesit më numër të opsioneve lidhur më
metoden e pageses, monedha (currency), metoda e përpunimit të
transaksioneve online, etj. Në Yahoo!
Store, perdoruesi nuk ishte në gjendje të nderhyje më shumicen e parametrave të transaksionit të
pageses. Për shembull, vetem dollaret amërikan (US Dollars) janë përkrahur në Yahoo! Store si
valutë/monedhe (currency),
ndersa ecBuilder I siguron perdoruesit një listë të gjatë mbështëtur në
valutë/monedha. Gjithashtu, cdo metode e pageses qe perdoruesi mund të imagjinoje, mund të
realizohet duke përdorur mjetet e përshtatshmë të ecBuilder.


ecBuilder është paketë shpërbly
ese, dhe nuk është pa arsye. Procesi i ndertimit të site
-
ve behet shumë I
lehtë duke përdorur keto mjete (tool) dhe, në të njëjtën kohe, rezultatët e arritura më kohe relativisht
të shkurter dizenjimi ndoshta cuditerisht harxhim të lartë. Site mund të përm
baje artikuj
konceptualisht shumë të ndryshem, të tille si products/services ofrohen për shitje, katalogje, forma
hetimi, etj.

Mëgjithatë, site të krijuar në ketë mënyre vuajnë (suffer) nga një devijim i dukshem. Të gjitha site
-
t
janë të detyruara të kenë
kryesisht të njëjtën strukture. Më Yahoo! Store, kjo pengese është e dukshmë
në cdo hap. Më ecBuilder, perdoruesi është e pajisur më të paktën disa shkalle lirie, por site
-
t kanë
akoma pamje të ngjashmë. Në shumicen e rastëve, ajo mund të kuptohet më lehtë
si qe site ka një
strukture të ngjashmë më disa site tëjera e
-
commerce, dhe qe mund të ketë shije të keqe klientin. Por,
por nuk është cdo gje kaq gri


nëse perdoruesi është i afte të marre maksimumin e aftesive nga të dy
mjetet e paraqitura (Yahoo! Store

dhe ecBuilder), madje edhe personi më i trajnuar do të befasohej më
origjinalitetin e pamjes se faqes (site). Kjo është sigurisht një sfide e mjaftueshmë për dizenjuesit.


3.11.3 Microsoft Site Server Commerce Edition


Mundesia e tretë për zhvillimin e si
te
-
t e
-
commerce është Microsoft Site Server Commerce Edition. Ky
është mjeti më i fuqishem i afte jo vetem për të prodhuar site e
-
commerce, por gjithashtu komplet
sistemi e
-
business, ndertuar në maje të bazave të të dhenave relacionale. Cdo veprim në site,

psh. disa
renditje artikujsh të vecantë, është e ndare në hapa.
Cdo hap është konsideruar sin je faze pipeline. Për
të kryer veprimë të plota, cdo faze duhet të kreyj veprimet e saj atomike.

Shumë gabime dhe probleme lindin gjatë një ekzekutimi pipeline:
për shembull, një faze mund të
zbuloje se aksionet nuk përmbajnë sasi të mjaftueshmë të artikujve në mënyre qe të kryeje blerjen.
Nëse asnjë nga fazat nuk deshton, veprimi do të kryhett në fund të saj. Organizim pipelined i sistemit
të plotë ofron fleksibi
litët të mahnitëshem. Cdo faze është e afte për të kryer disa veprimë atomike, ose
për të zbuluar ndonjë problem të vecantë. Ky thjeshtëësim ka sjelle në ekzistëncen e shumë
komponentëve (faza) ndertuese, i afte për të kryer disa veprimë të përzgjedhura. N