Development of Self Learning MAESTRO Methodology - Self Learning Integrated Methodology and Cases

useoreganoSecurity

Jun 16, 2012 (4 years and 10 months ago)

775 views





LEONARDO DA VINCI

Transfer of Innovation















Partner

ICCS
-
Medialab Technology
Laboratory

-
NTUA

Work Package

Development of Self
Learning MAESTRO
Methodology

Deliverable

D 3.1 Self Learning
Integrated Methodology and
Cases















2



ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ


1
1




Ε
Ε
Π
Π
Ι
Ι
Χ
Χ
Ε
Ε
Ι
Ι
Ρ
Ρ
Η
Η
Μ
Μ
Α
Α
Τ
Τ
Ι
Ι
Κ
Κ
Ε
Ε
Σ
Σ


Δ
Δ
Ι
Ι
Α
Α
Δ
Δ
Ι
Ι
Κ
Κ
Α
Α
Σ
Σ
Ι
Ι
Ε
Ε
Σ
Σ






B
B
U
U
S
S
I
I
N
N
E
E
S
S
S
S


P
P
R
R
O
O
C
C
E
E
S
S
S
S
E
E
S
S

.........................

4

1.1

Ε
ΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ
Ι
ΣΤΟΡΙΚΗ
Ε
ΞΕΛΙΞΗ

................................
................................
.............................

4

1.2

Ε
ΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ
Δ
ΙΕΡΓΑΣΙΑ
(B
USINESS
P
ROCESS
)

................................
................................

6

1.3

Δ
ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ
Ε
ΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ
Δ
ΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ
(B
USINESS
P
ROCESS
M
ANAGEMENT
)

............

7

1.4

Σ
ΤΑΔΙΑ
Δ
ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
Ε
ΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ
Δ
ΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ
(B
USINESS
P
ROCESS
M
ANAGEMENT
)

................................
................................
................................
................................
...

8

1.5

Μ
ΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡ
ΗΣΕΩΝ
(E
NTERPRISE
M
ODELLING
)

................................
............

10

1.6

Μ
ΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ
&

Γ
ΛΩΣΣΕΣ
Μ
ΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

................................
................................
..

12

1.6.1 Ενοποιημένη Γλώσσα Μοντελοποίησης (Unified Modelling Language


UML)

12

1.6.2 Σημειογραφία Μοντελοποίησης Επιχειρηματικών Διαδικασιών (Business
Process Modeling Notation (BPMN))

................................
................................
....................

15

1.6.3 Σύγκριση UML και BPMN

................................
................................
.............................

21

1.6.4 Γλώσσα εκτέλεσης Επιχειρηματικών Διαδικασιών
-

Business Process
Execution Language (BPEL)

................................
................................
................................
..

22

1.7

Ε
ΡΓΑΛΕΙΑ
Μ
ΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

................................
................................
................................
..

31

1.7.1 Intalio Designer

................................
................................
................................
.............

31

Intalio|BPMS Server

................................
................................
................................
...............

35

Intalio|BPMS B
PEL Engine (Apache ODE)

................................
................................
........

36

Intalio|BPMS Workflow Engine (Intalio Tempo)

................................
..............................

37

1.7.2 ADONIS

................................
................................
................................
............................

39

1.7.3 ARIS

................................
................................
................................
................................
..

42

1.7.4 SAP NetWeaver

................................
................................
................................
..............

47

1.7.5 Microsoft BizTalk Server

................................
................................
.............................

50

1.7.6 Γλώσσα Προγραμματισμού XLANG

................................
................................
............

53

1.7.7 Oracle Application Server 10g

................................
................................
...................

56

1.8

Ε
ΠΙΛΟΓΗ
BPMS

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
................................
................................
...........................

61

2
2





Μ
Μ
Ο
Ο
Ν
Ν
Τ
Τ
Ε
Ε
Λ
Λ
Ο
Ο
Π
Π
Ο
Ο
Ι
Ι
Η
Η
Σ
Σ
Η
Η


Δ
Δ
Ι
Ι
Α
Α
Δ
Δ
Ι
Ι
Κ
Κ
Α
Α
Σ
Σ
Ι
Ι
Α
Α
Σ
Σ


Α
Α
Ι
Ι
Τ
Τ
Η
Η
Σ
Σ
Ε
Ε
Ω
Ω
Ν
Ν


Ε
Ε
Π
Π
Ι
Ι
Χ
Χ
Ε
Ε
Ι
Ι
Ρ
Ρ
Η
Η
Μ
Μ
Α
Α
Τ
Τ
Ι
Ι
Κ
Κ
Ω
Ω
Ν
Ν


Δ
Δ
Α
Α
Ν
Ν
Ε
Ε
Ι
Ι
Ω
Ω
Ν
Ν

63

2.1

Σ
ΥΝΟΠΤΙΚΗ
Π
ΕΡΙΓΡΑΦΗ
Υ
ΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ
Κ
ΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

................................
..........................

63

2.2

Ρ
ΟΗ
Α
ΙΤΗΣΗΣ
Ε
ΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ
Δ
ΑΝΕΙΟΥ

................................
................................
..........

64

2.2.1

Φάση Καταχώρησης Αίτησης από Κατάστημα


Αίτηση προς Αξιολόγηση
......

64

2.2.2

Φάση Αξιολόγησης Αίτησης


Ενημέρωση/Απόφαση Πελάτη

...........................

66

2.3

Μ
ΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΓΚΡΙΤΙ
ΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΒΑΣΕ
Ι
BPMN

................................
..............

69

2.4

Τ
ΥΠΟΙ ΜΗΝΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ Α
ΝΤΑΛΛΑΣΣΟΝΤΑΙ ΜΕΤΑΞΥ

ΤΩΝ PATTERNS
X
ML SCHEMAS
(
XSD
)

76

2.4.1

Application Submission and Registration Pattern

................................
............

76

2.4.2

Check of Attached Documents Pattern

................................
................................
...........

79

2.4.3

Close Folder Pattern
................................
................................
................................
..

81

2.4.4

Delegate Task To Employee P
attern

................................
................................
.....

82

2.4.5

Notification To Applicant Pattern

................................
................................
...........

87

2.4.6

Registration Pattern

................................
................................
................................
..

88

2.4.7

Send Final Document Pattern
................................
................................
.................

89

2.4.8

Time Limit Pattern

................................
................................
................................
.....

91

2.5

Σ
ΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑ
ΔΙΚΑΣΙΑ
................................
................................
......................

91

2.6

Α
ΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓ
ΗΣ

................................
................................
.............................

95

3


2.7

I
NTALIO
|
BPMS ENTERPRISE EDIT
ION
:

ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
................................
......

97

2.7.1

Προετοιμασία του Linux Server (Debian 4.0)

................................
.......................

97

2.7.2

Εγκατάσταση Java

................................
................................
................................
.....

98

2.7.3

SMTP server

................................
................................
................................
................

98

2.7.4

Εγκατάσταση και προετοιμασία της postgresql

................................
....................

98

2.7.5

Εγκατάσταση του Intalio|BPMS server

................................
................................
.

99

2.7.6

Παραμετροποίηση του Intalio|BPMS server

................................
......................

100

2.7.7

Διασύνδεση με την βάση (postgresql)

................................
................................
...

100

2.7.8

Δ
ιασύνδεση με LDAP

................................
................................
................................

101

2.7.9

Παραμετροποίηση

run
-
time environment
στον

Jboss

................................
......

101

2.7.10

Εκκίνηση του Intalio server

................................
................................
.................

102

2.8

Ο
ΦΕΛΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΗΦΙΟΠΟ
ΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
................................
............................

103

3



WEB 2.0 TECHNOLOGIES

FOR KNOWLEDGE PRODUC
TION AND
LEARNING IN COLLABOR
ATIVE ENVIRONMEN
TS

................................
.........

105

4



WEB 2.0 TECHNOLOGIES

FOR MODERN CORPORATI
ONS : THE
ENTERPRISE 2.0 APPRO
ACH

................................
................................
........

118

5



KNOWLEDGE PRODUCTION

AND LEARNING

THROUGH COLLABORATIV
E
TECHNOLOGIES

................................
................................
...........................

127

6




MACHINE LEARNING TEC
HNIQUES AND DATA FUS
ION

.....................

133

7



VIRTUAL REALITY METH
ODOLOGY

................................
..................

139

8


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
-
ΑΝΑΦΟΡΕΣ

................................
................................
...

144


































4







1
1




Ε
Ε
Π
Π
Ι
Ι
Χ
Χ
Ε
Ε
Ι
Ι
Ρ
Ρ
Η
Η
Μ
Μ
Α
Α
Τ
Τ
Ι
Ι
Κ
Κ
Ε
Ε
Σ
Σ


Δ
Δ
Ι
Ι
Α
Α
Δ
Δ
Ι
Ι
Κ
Κ
Α
Α
Σ
Σ
Ι
Ι
Ε
Ε
Σ
Σ






B
B
U
U
S
S
I
I
N
N
E
E
S
S
S
S


P
P
R
R
O
O
C
C
E
E
S
S
S
S
E
E
S
S




1
.1 Εισαγωγή και Ιστορική Εξέλιξη



Στη σύγχρονη εποχή, κάθε οργανισμός, φορέας και επιχείρηση καλείται
να αναθεωρεί τη δομή και τη συμπεριφορά του προκειμένου να υποστηρίξει την
εξέλιξη και την προσαρμογή σε ένα δυναμικό, συνεχώς μεταβαλλόμενο
περιβάλλον.

Η ανάγκη για αλλαγή ήταν ανέκαθεν

σημαντική. Ωστόσο, αν στο
παρελθόν ήταν σε κάποιο βαθμό προβλεπόμενη και λάμβανε χώρα σταδιακά,
σήμερα η αλλαγή σε έναν οργανισμό είναι απρόβλεπτη, χαρακτηρίζεται από την
ταχύτητα με την οποία προκύπτει, ενώ οι συνέπειές της λειτουργούν με τρόπο
ανατρεπτι
κό. Ο μετασχηματισμός αυτός οφείλεται, κυρίως, στην ταχεία
ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, στην παγκοσμιοποίηση των επιχειρησιακών
δραστηριοτήτων, καθώς και στις συνεχώς μεταβαλλόμενες προσδοκίες των
συναλλασσόμενων με τον οργανισμό ατόμων.

Παράλληλα με τις πρ
οαναφερθείσες εξελίξεις, η εμφάνιση των
τεχνολογιών ηλεκτρονικών υπηρεσιών (e
-
Services) και υπηρεσιών ιστού (Web
services) τα τελευταία χρόνια έχει διαμορφώσει ένα νέο πλαίσιο υλοποίησης
των διαδικασιών που υποστηρίζονται και προσφέρονται από έναν οργανισμ
ό.
Ακολουθώντας το υπηρεσιοστρεφές μοντέλο και αρχιτεκτονική (Service
-
Oriented Model and Architecture, SOM and SOA)

[3],[7]
, κάθε επιμέρους
δραστηριότητα ή/και δράση μιας διαδικασίας υλοποιείται και προσφέρεται,
είτε από τον ίδιο τον οργανισμό ή από κάποιο
ν άλλο συνεργαζόμενο φορέα, από
5


μια ή περισσότερες ηλεκτρονικές υπηρεσίες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο,
επιτυγχάνεται διαχωρισμός ανάμεσα στα τί, πώς, πού, και από ποιόν πρέπει να
γίνει κάποιο μέρος της διαδικασίας.

Ταυτόχρονα ωστόσο, ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμό
ς διαθέσιμων
ηλεκτρονικών υπηρεσιών, σε συνάρτηση με τη διαρκή εμφάνιση νέων,
βελτιωμένων και ανταγωνιστικών υπηρεσιών, δημιουργούν ένα ιδιαίτερα ρευστό,
ευμετάβλητο περιβάλλον, στο οποίο ο οργανισμός καλείται να προσαρμόζεται
συνεχώς και να λειτουργεί εκτ
ελώντας αποδοτικά τις προσφερόμενες διεργασίες
του.

Προκειμένου να αντιμετωπιστούν με επιτυχία αυτές οι δύσκολες
συνθήκες λειτουργίας, κάθε σύγχρονος οργανισμός χρειάζεται να
επαναπροσδιορίζει τις βασικές του στρατηγικές, στοχεύοντας στη μείωση του
κόστους

στις προσφερόμενες υπηρεσίες και προϊόντα, αλλά και στη βελτίωση
της ποιότητάς τους, με απώτερο στόχο την ικανοποίηση των συναλλασσόμενων
και εργαζομένων.

Ως απόρροια της συγκεκριμένης προσπάθειας, παρατηρείται μια τάση
απομάκρυνσης των Οργανισμών από λ
ειτουργιοστρεφείς (function
-
oriented)
νοοτροπίες, ενώ τοποθετούνται στο επίκεντρο της λειτουργίας και της δομής
τους οι διάφορες διαδικασίες (processes) τους. Έτσι, ενώ οι λειτουργιοστρεφείς
οργανισμοί οργανώνονται γύρω από λειτουργίες (π.χ. πωλήσεις, παρα
γωγή,
ανάπτυξη προϊόντος κτλ.), οι διαδικασιοστρεφείς (processoriented) οργανισμοί
οργανώνονται γύρω από τις διεργασίες τους

[19],[21],[23]
.



Σχήμα

1
-
1:
Στροφή της εστίασης από τις λειτουργίες στις συνολικές διαδικασίες



6


1
.2 Επιχειρηματική Διεργασία (Business Process)


Μια Επιχειρηματική Διαδικασία (Business process) είναι μια συλλογή
συσχετιζόμενων δομικών δραστηριοτήτων, οι οποίες παράγουν επιθυμητά
αποτελ
έσματα για την επιχείρηση, καθώς κα
ι για τους πελάτες της [31
].
Αναφέρεται λοιπόν στον τρόπο με τον οποίο η απαιτούμενη εργασία
οργανώνεται και εστιάζει στην παραγωγή ενός προϊόντος ή υπηρεσίας με αξία
προς την επιχείρηση. Ένα παράδειγμα Επιχειρηματικής Δ
ιαδικασίας είναι η
διαδικασία μέσω της οποίας μια επιχείρηση υλοποιεί τις υπηρεσίες της προς
τους πελάτες της, δηλαδή η υλοποίηση μια
ς παραγγελίας. [5
]
,[28]

Κάθε
Επιχειρηματική Διαδικασία αποτελείται από δεδομένα εισόδου (
inputs
),
δεδομένα εξόδου (
outputs
)

και μια μεθοδολογία (
methodology
). Τα δεδομένα
εισόδου είναι προαπαιτούμενα και χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή της
μεθοδολογίας ενώ η εφαρμογή της μεθοδολογίας έχει ως αποτέλεσμα την
δημι
ουργία των δεδομένων εξόδου

[24], [27], [30]
.

Μια Επιχειρηματική
Διαδικασία μπορεί να αποτελεί μέρος μιας
μεγαλύτερης και πιο εκτεταμένης διαδικασίας, η οποία μπορεί να
περιλαμβάνει αρκετές ακόμα Επιχειρηματικές Διαδικασίες. Υπό αυτό το
πρίσμα, η Επιχειρηματική Διαδικασία μπορεί να διαθέτει πολλαπλά επίπεδα
ανάλυσης. Οι

Επιχειρηματικές Διαδικασίες συσχετίζονται άμεσα με την
παραγωγή αξίας για την επιχείρηση και για αυτό θεωρούνται συχνά σαν ροές
εργασίας (workflows), οι οποίες υλοποιούν την στρατηγική και τους στόχους
της επιχείρησης.

Κάθε επιχείρηση, ανεξαρτήτως μεγέθο
υς ή τομέα στον οποίο
δραστηροποιείται, περιέχει Επιχειρηματικές Διαδικασίες. Διαδικασίες που
αφορούν στο εσωτερικό της επιχείρησης (
internal
), καθώς και άλλες που έχουν
να κάνουν με τις σχέσεις της επιχείρησης με το εξωτερικό περιβάλλον (
inter
-
company
) κ
αι μπορούν να παρομοιαστούν με το νευρικό σύστημα του σώματος
μας. Η ανανέωση και η βελτιστοποίηση των διαδικασιών αυτών, οδηγούν, όχι
μόνο στην επιβίωση της επιχείρησης στην αγορά, αλλά και στην διατήρηση των
υψηλών επιπέδων ανταγωνιστικότητας της επιχείρ
ησης σε σχέση με τις
υπόλοιπες επιχειρήσεις. Μέσω των διαδικασιών αυτών οι εταιρείες
ανταποκρίνονται στις συνεχώς αυξανόμενες απαιτήσεις των πελατών τους και
στις συνεχώς μεταβαλλόμενες τάσεις της αγοράς.

7



1
.3 Διαχείριση Επιχειρηματικών Διαδικασιών
(Busin
ess Process Management)

Ο όρος Διαχείριση Επιχειρηματικών Διαδικασιών (Business Process
Management) αναφέρεται στις ενέργειες που εκτελούνται από μια επιχείρηση
για να προσαρμόσει τις διαδικασίες της, τα πληροφοριακά της συστήματα και
την οργανωτική της
δομή στις ανάγκες της αγοράς και να τα βελτιστοποιή
σει
[1], [11
]. Η Διαχείριση Επιχειρηματικών Διαδικασιών (Business Process
Management) περιλαμβάνει την καταγραφή των διαδικασιών,
συμπεριλαμβανομένων της ανάλυσης και της βελτιστοποίησης τους, την
εφαρμογ
ή των διαδικασιών στο λογισμικό και τα πληροφοριακά συστήματα της
εταιρείας και τον αυτόματο έλεγχο και τη μέτρηση των διαδικασιών. Με αυτό
τον τρόπο επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή προσαρμογή στις εσωτερικές και
εξωτερικές, για την επιχείρηση, απαιτήσεις.

Τα στάδια από τα οποία αποτελείται
η Διαχείριση Επιχειρηματικών Διαδικασιών (Business Process Management),
αναλύονται στην συνέχεια και δημιουργούν έναν κλειστό βρόχο, ο οποίος
παρουσιάζεται και σχηματικά στο ακόλουθο σχήμα.




Σχήμα

1
-
2:
Ο κλειστός βρό
χος της Διαχείρισης Επιχειρηματικών Διαδικασιών
(Business Process Management)

Αυτός ο κλειστός βρόχος ουσιαστικά αποτελεί τον κύκλο

ζωής μιας
διαδικασίας. Ο βρόχος ξεκινάει με τον εντοπισμό και την καταγραφή των
διαδικασιών, οι οποίες υπάρχουν στο σύστημα της επιχείρησης και οργανώνουν
8


τη δομή και τη λειτουργία της. Η καταγραφή των διαδικασιών αποτελεί ένα
σημαντικό στάδιο, αφού η σωσ
τή και ολοκληρωμένη καταγραφή των
υπαρχόντων διαδικασιών επιτρέπει στον αναλυτή και υπεύθυνο της
μοντελοποίησης να ανακαλύψει πιθανές ελλείψεις και σημεία που θα
μπορούσε να βελτιώσει. Στην συνέχεια, ακολουθεί η καταγραφή των
επιχειρηματικών δραστηριοτήτων
. Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες
ουσιαστικά είναι τα δομικά συστατικά των διαδικασιών. Στο στάδιο λοιπόν αυτό
έχουμε την περαιτέρω ανάλυση των διαδικασιών στα επιμέρους τμήματά τους.
Το τρίτο στάδιο αποτελεί την μοντελοποίηση των διαδικασιών, η οποία εί
ναι
ουσιαστικά η «καρδιά» της Διαχείρισης Επιχειρηματικών Διαδικασιών
(Business Process Management) . Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι κατά
τη μοντελοποίηση διαδικασιών πρέπει, εκτός από την δημιουργία νέων
μοντέλων, να υποστηρίζεται και η τροποποίη
ση των ήδη υπαρχόντων. Το
στοιχείο αυτό είναι πολύ σημαντικό για την επεκτασιμότητα της μεθοδολογίας,
η οποία χρησιμοποιείται για τη μοντελοποίηση. Ακολουθεί το τέταρτο στάδιο
της δομής και σύνθεσης διαδικασιών, κατά το οποίο διαμορφώνεται και
ολοκληρώνετα
ι η δομή των σχεδιαζόμενων διαδικασιών, και ο βρόχος κλείνει με
την εκτέλεση τους. Κατά την εκτέλεση των διαδικασιών, ο αναλυτής έχει τη
δυνατότητα να αναλύσει κατά πόσο τα αποτελέσματα της εφαρμογής των
διαδικασιών συμβαδίζουν με τα επιθυμητά θεωρητικά απ
οτελέσματα και σε
περίπτωση απόκλισης να προβεί στις κατάλληλες διορθώσεις των διαδικασιών.



1
.4 Στάδια Διαχείρισης Επιχειρηματικών
Διαδικασιών (Business Process Management)

Η επιτυχημένη Διαχείριση Επιχειρηματικών Διαδικασιών (
Business

Process

Manageme
nt
) αποτελείται από τα παρακάτω βήματα: τη σχεδίαση των
διαδικασιών, την εφαρμογή τους και τον έλεγχο, την αξιολόγηση και την
μέτρησή

τους [8
]. Για να οδηγηθούμε σε επιτυχή αποτελέσματα, η Διαχείριση
Επιχειρηματικών Διαδικασιών (Business Process Managemen
t) πρέπει να
ενσωματωθεί στην οργανωτική δομή της επιχείρησης, στις επαγγελματικές
διαδικασίες και στις διαδικασίες διαχείρησης, αλλά και στην νοοτροπία των
εργαζομένων, καθένας από τους οποίους συμμετέχει σε μια ή περισσότερες
διαδικασίες.

9


Τα στάδια της Δ
ιαχείρισης Επιχειρηματικών Διαδικασιών (Business Process
Management) αναλυτικότερα είναι:


1.

Σχεδιασμός Διαδικασιών

Λόγω του δυναμικού περιβάλλοντος της αγοράς, είναι απαραίτητος ο
συνεχής έλεγχος και επανασχεδιασμός των διαδικασιών. Αυτό το στάδιο
περιλαμβά
νει, λοιπόν, είτε τον σχεδιασμό, είτε την συλλογή των ήδη
υπαρχόντων διαδικασιών. Επιπλέον, οι διαδικασίες αυτές μπορούν να
προσομοιωθούν, έτσι ώστε να ελεγχθούν. Το λογισμικό που υποστηρίζει αυτό το
στάδιο είναι γραφικοί επεξεργαστές (graphical editors),
που επεξεργάζονται τις
διαδικασίες και οι ενταμιευτές (repositories), στους οποίους αποθηκεύονται το
μοντέλα διαδικασιών.

Πρέπει να δίνεται έμφαση στο σωστό σχεδιασμό διαδικασιών, διότι, όπως
είναι αναμενόμενο, προβλήματα και λάθη στο σχεδιασμό θα επηρεάσο
υν
μεγάλο μέρος της λειτουργίας της επιχείρησης.


2.

Εκτέλεση Διαδικασιών

Ο παραδοσιακός τρόπος για τη εκτέλεση μιας διαδικασίας απαιτούσε
αρκετό χρόνο και είχε μεγάλο κόστος. Μέρος της διαδικασίας εκτελούταν από
τα διάφορα λογισμικά που χρησιμοποιούσε η επιχ
είρηση, αλλά σε πολλά
σημεία όπου η χρήση του λογισμικού ήταν αδύνατη, ήταν απαραίτητη η
επέμβαση του ανθρώπινου παράγοντα. Λόγω αυτής της πολυπλοκότητας, ο
επανασχεδιασμός των διαδικασιών είχε μεγάλο κόστος και ήταν δύσκολο να
αποκτηθεί μια συνολική εικόν
α και εποπτεία των διαδικασιών και της
κατάστασής τους.

Σαν απάντηση σε αυτά τα προβλήματα, αναπτύχθηκαν Συστήματα
Επιχειρηματικών Διαδικασιών (Business Process Management
Systems
), που
αποτελούν πια ξεχωριστό τμήμα λογισμικού. Τα Συστήματα αυτά επιτρέπ
ουν
στις συνολικές επιχειρηματικές διαδικασίες να οριστούν μέσω μιας
προγραμματιστικής γλώσσας, η οποία εκτελείται απευθείας από τον
υπολογιστή. Ακόμη, χρησιμοποιούν διάφορα εργαλεία που διαθέτουν, για να
υλοποιήσουν λειτουργίες της επιχείρησης (π.χ. να υπ
ολογίσουν τον χρόνο
παραγωγής ενός προιόντος) ή στέλνουν μηνύματα στο ανθρώπινο δυναμικό,
ζητώντας του να εκτελέσει συγκεκριμένες εργασίες, απαραίτητες για την
10


διεκπεραίωση της διαδικασίας. Λόγω του ότι η υλοποίηση των διαδικασιών είναι
άμεσα εφαρμόσιμη, ο
ι επανασχεδιασμένες διαδικασίες μπορούν, σε αντίθεση
με τον παραδοσιακό τρόπο, να υλοποιηθούν άμεσα. Τέλος, για την
αποτελεσματική εφαρμογή των Συστημάτων Επιχειρηματικών Διαδικασιών
(Business Process Management
Systems
) είναι απαραίτητο το λογισμικό που
χρησιμοποιείται να υπόκειται στις αρχές της προσανατολισμένης στις
υπηρεσίες αρχιτεκτονικής (service
-
oriented architecture).


3.

Ανίχνευση και Έλεγχος Διαδικασιών

Το τμήμα αυτό περιλαμβάνει την ανίχνευση κάθε ξεχωριστής διαδικασίας,
έτσι ώστε η εύρεση πληροφο
ριών για κάθε μια από αυτές να γίνεται πιο εύκολη
και να μπορούν να συλλεχθούν άμεσα στατιστικά στοιχεία για την απόδοσή
τους. Ένα παράδειγμα ανίχνευσης είναι ο προσδιορισμός της κατάστασης της
παραγγελίας ενός πελάτη (παραγωγή παραγγελίας, παράδοση εντός
των
επιθυμητών χρονικών ορίων ή καθυστέρηση) ενώ ένα παράδειγμα στατιστικών
στοιχείων αποτελεί ο χρόνος υλοποίησης της παραγγελίας, ή ο αριθμός των
παραγγελιών που υλοποιήθηκαν τον τελευταίο μήνα. Τα στατιστικά αυτά
στοιχεία συνήθως χωρίζονται στις εξής τρ
εις κατηγορίες: χρόνος κύκλου
παραγωγής, ποσοστά σφαλμάτων και παραγωγικότητα.

Τελικά, λοιπόν, μέσω της ανίχνευσης των διαδικασιών, η επιχείρηση
μπορεί να ανιχνεύσει τα σημεία που καθυστερούν τις διαδικασίες, ή που
εισάγουν σφάλματα σε αυτές , έτσι ώστε ν
α τα τροποποιήσει και να τα βελτιώσει.



1
.5 Μοντελοποίηση επιχειρήσεων (Enterprise
Modelling)



Η Μοντελοποίηση Επιχειρηματικών Διαδικασιών αποτελεί τη διαδικασία
βελτίωσης της απόδοσης της επιχείρησης, μέσω της δημιουργίας και της
αποτύπωσης των επιχ
ειρ
ηματικών μοντέλων [32]
. Αυτό περιλαμβάνει τη
μοντελοποίηση, όχι μόνο επιχειρηματικών διαδικασιών, αλλά και
πληροφοριακών συστημάτων. Ταυτόχρονα, μπορεί να οριστεί σαν τρόπος
εξωτερίκευσης γνώσης, η οποία προσθέτει αξία στην επιχείρηση. Αναφέρεται
και ασχολ
είται με τη δομή, τη λειτουργία, τη συμπεριφορά, τις πληροφορίες,
11


την οικονομική κατάσταση και άλλες πτυχές της επιχειρησιακής οντότητας, και
χρησιμοποιείται για την αναπαράσταση της δομής, της συμπεριφοράς, των
συστατικών και των λειτουργιών της επιχειρησ
ιακής οντότητας, γεγονός που
οδηγεί στην κατανόηση, στον επανασχεδιασμό και στην εκτίμηση και
βελτιστοποίηση των επιχειρηματικών λειτουργιών και της
απόδοσης [33
]
,[34]
.

Τα σημαντικότερα οφέλη από την εφαρμογή της Μοντε
λοποίησης Επιχειρήσεων
είναι
:



Γρήγορη

και εύκολη διάγνωση ανωμαλιών στη λειτουργία της εταιρείας
(σε ροή εργασίας, ελέγχου και πληροφορίας).



Επανασχεδιασμός του συνόλου της επιχειρησιακής οντότητας για
βελτιστοποίηση των αποδόσεών της.



Επανασχεδιασμός Επιχειρηματικών Διαδικασιών (
Business

Pro
cess

Reengineering

-

BPR
).



Εύκολη εφαρμογή συστημάτων
ERP
.



Ικανότητα της επιχείρησης να αντιμετωπίσει τις μεταβολές της αγοράς
και ευκολία στην λήψη διαχειριστικών αποφάσεων.


Από την δεκαετία του ’90 έχει κάνει την εμφάνισή του ένα πλήθος
εμπορικών εργαλε
ίων, τα οποία ασχολούνται με τη Μοντελοποίηση
Επιχειρήσεων ή την Μοντελοποίηση Επιχειρηματικών Διαδικασιών, π.χ. τα
εργαλεία ADONIS, ARIS ToolSet, FirstSTEP, METIS, Enterprise Modeler,
KBSI tools, CimTool, MOOGO, καθώς και ένας μεγάλος αριθμός συστημάτων
ρ
οής εργασίας, κάθε ένα από τα οποία έχει το δικό του περιβάλλον
μοντελοποίησης (π.χ. Action Workflow, COSA, FlowMark, Lotus Notes,
Teamware Flow, Ensemble, WorkParty). Η μεγάλη παραγωγή, όμως,
εργαλείων έχει οδηγήσει σε μια πολύ δυσχερή κατάσταση στην οποί
α τα
διάφορα εργαλεία, παρά την προσφορά τους σε λειτουργίες, είναι ανέφικτο να
διασυνδεθούν, να επικοινωνήσουν και να ανταλλάξουν μοντέλα. Το γεγονός
αυτό είναι εύλογο να αποτελεί σημαντικό μειονέκτημα για την αποδοχή και την
ευρεία χρήση της τεχνολογία
ς μοντελοποίησης.


12



1
.6 Μεθοδολογίες & Γλώσσες Μοντελοποίησης



Όπως αναφέρεται στο πλαίσιο
UEML

[35
],
[36]

οι μεθοδολογίες
Σχεδιασμού Επιχειρήσεων (
Enterprise

Engineering

Methodologies

-

EEMs
)
«περιγράφουν τις διαδικασίες σχεδιασμού της επιχείρησης και τη
διασύνδεση
αυτών. Μια μεθοδολογία μπορεί να εκφραστεί στη μορφή ενός μοντέλου
διαδικασιών ή μιας δομημένης διαδικασίας, με συγκεκριμένες οδηγίες για κάθε
δραστηριότητα σχεδιασμού επιχειρήσεων και ενσωμάτωσης. Κάθε μεθοδολογία
μπορεί να χρησιμοποιήσει περισ
σότερες από μια γλώσσες μοντελοποίησης, και
παρέχει καθοδήγηση για την αποτελεσματική παραγωγή μοντέλων υψηλής
ποιότητας».


Όπως επίσης αναφέρεται στο πλαίσιο
UEML
, οι Γλώσσες Μοντελοποίησης
Επιχειρήσεων καθορίζουν τα γενικά συστατικά μοντελοποίησης για τ
η
Μοντελοποίηση Επιχειρήσεων, τα οποία προσαρμόζονται στις ανάγκες των
ανθρώπων, οι οποίοι δημιουργούν και χρησιμοποιούν τα επιχειρηματικά
μοντέλα. Συγκεκριμένα, οι Γλώσσες Μοντελοποίησης Επιχειρήσεων
υποστηρίζουν και μοντελοποιούν τους ρόλους του ανθρώπιν
ου δυναμικού, τις
λειτουργικές διαδικασίες και τα λειτουργικά περιεχόμενά τους, καθώς και
υποστηρικτικές πληροφορίες και τεχνολογίες παραγωγής.


Σήμερα, υπάρχει μια πληθώρα Γλωσσών Μοντελοποίησης Επιχειρήσεων,
μερικές από τις οποίες είναι οι : ΕΕΜ
L

(
Metis
)


Extended

Enterprise

modeling

language
,
GEM

(
Metis
),
ITM

(
Metis
),
CIMOSA

(
Technical

Baseline
,
Business

Modelling

Language
,
Version

3.3),
IDEF

(
Integrated

DEFinition

methodology
). Στην παρούσα
μελέτη

χρησιμοποιείται η Γλώσσα εκτέλεσης
Επιχειρηματικών Δια
δικασιών
-

Business Process Execution Language
(BPEL), η οποία σχετίζεται άμεσα με το πρότυπο BPMN.


1
.6.1 Ενοποιημένη Γλώσσα Μοντελοποίησης (Unified
Modelling Language


UML)

Η Ενοπο
ιημένη Γλώσσα Μοντελοποίησης [37
](
Unified

Modelling

Language



UML

) απο
τελεί μια δημόσια γλώσσα αντικειμενοστραφούς
μοντελοποίησης και προσδιορισμού, η οποία χρησιμοποιείται στην τεχνολογία
λογισμικού. Η
UML

περιλαμβάνει μια προτυποποιημένη γραφική
13


σημειογραφία, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία ενός
αφηρημένου μ
οντέλου του συστήματος, το οποίο ονομάζεται «
UML

μοντέλο».

Η δόμηση του λογισμικού αποτελεί μια πολύπλοκη διαδικασία.
Μάλιστα, όσο πιο πολύπλοκο είναι το υπό δόμηση σύστημα, τόσο πιο
σημαντική είναι η επικοινωνία ανάμεσα στον καθένα που συμμετέχει στη
δημι
ουργία και την ανάπτυξη του λογισμικού. Η
UML

αποτελεί, πλέον, τη
γλώσσα


προσχέδιο για την ανάπτυξη λογισμικού και χρησιμοποιείται από
τους αναλυτές, τους σχεδιαστές και τους προγραμματιστές. Η
UML

δίνει στον
κάθε συμμετέχοντα, από τον αναλυτή επιχειρήσε
ων μέχρι τον προγραμματιστή,
ένα κοινό λεξιλόγιο για την επικοινωνία τους σχετικά με το σχεδιασμό
λογισμικού.

Αυτή η γλώσσα αποτελεί μια επεκτάσιμη γλώσσα μοντελοποίησης και με
αυτό τον τρόπο προσφέρει τη δυνατότητα να εισαχθούν νέα σενάρια και
μοντέλα, τα

οποία δεν προϋπάρχουν στην γλώσσα, ορίζοντας νέα στερεότυπα. Η
γλώσσα
UML

ορίζεται από το Object Management Group με τη χρήση ενός
UML

μετα
-
μοντέλου, το οποίο, όπως και τα μοντέλα
UML
, μπορεί να
καθοριστεί με το πρότυπο XML Metadata Interchange (XMI), το
οποίο
χρησιμοποιείται κυρίως σαν δομή ανταλλαγής δεδομένων για τα μοντέλα
UML
.
Ενώ αρχικά η γλώσσα
UML

σχεδιάστηκε για να καθορίσει, να οπτικοποιήσει,
να δημιουργήσει και να τεκμηριώσει λογισμικά συστήματα, δεν περιορίζεται,
πλέον, στη μοντελοποίηση λογισμ
ικού αλλά μπορεί ακόμα και να
χρησιμοποιηθεί στην μοντελοποίηση του υλικού (
hardware
) του υπολογιστή.
Επιπλέον, χρησιμοποιείται συχνά για τη μοντελοποίηση επιχειρηματικών
διαδικασιών, για τη μοντελοποίηση τεχνολογίας συστημάτων και για την
αναπαράσταση οργ
ανωτικών δομών.

Η νέα έκδοση της γλώσσας
UML
, 2.0 αποτελεί μια επανεγγραφή της
προηγούμενης έκδοσης 1.5. (Η έκδοση 1.5 θα συνεχίσει να χρησιμοποιείται
και να θεωρείται η επίσημη έκδοση μέχρι να ολοκληρωθούν και να
επικυρωθούν τα τέσσερα συστατικά της).

Τ
ο πρώτο μέρος της έκδοσης 2.0 της
UML
, η υπερδομή, η οποία
περιγράφει τα διαθέσιμα νέα διαγράμματα και τα στοιχεία μοντελοποίησης,
υιοθετήθηκε από το Object Management Group (ΟΜ
G
) τον Οκτώβρη του 2004.
Η υπερδομή καθορίζει έξι διαγράμματα δομής, τρία συμπε
ριφοράς, τέσσερα
συνεργασίας, καθώς και τα στοιχεία που αποτελούν τα διαγράμματα αυτά. Ο
14


τελικός προσδιορισμός του πρώτου τμήματος της
UML

2.0 είναι διαθέσιμος και
έχει προστεθεί στη βιβλιοθήκη των επισήμων προσδιορισμών του
OMG
.

Τα υπόλοιπα τρία μέρη της

νέας έκδοσης έχουν επίσης υιοθετηθεί, αλλά
δεν θεωρούνται ακόμα διαθέσιμα.

Τα τρία μέρη είναι τα εξής
:




Υποδομή της
UML

2.0 (UML 2.0 Infrastructure): Η υποδομή ορίζει τις
βασικές κλάσεις και διαμορφώνει τη βάση για την υπερδομή της
UML

2.0.



Γλώσσα Περιορι
σμών Αντικειμένου της
UML

2.0 (UML 2.0 Object
Constraint Language (OCL)): Επιτρέπει τον προσδιορισμό συνθηκών και
σταθερών.



Ανταλλαγή Διαγραμμάτων
UML

2.0 (
UML

2.0
Diagram

Interchange
): Το
μέρος αυτό επεκτείνει το μεταμοντέλο
UML

με τη χρήση ενός
επιπρόσθ
ετου πακέτου για πληροφορίες γραφικού περιεχομένου,
επιτρέποντας με αυτόν τον τρόπο την ανταλλαγή και την αποθήκευση
μοντέλων, καθώς και την αναπαράστασή τους στην αρχική τους μορφή.

Το μοντέλο
UML

δεν θα πρέπει να συγχέεται με το σετ διαγραμμάτων
ενός συ
στήματος, αφού και το τελευταίο περιέχει «σημασιολογικές
πληροφορίες» ώστε να καθοδηγεί σωστά τα στοιχεία και τα διαγράμματά του. Τα
κύρια μέρη του μοντέλου του συστήματος είναι τρία:





Λειτουργικό Μοντέλο



Παρουσιάζει τη λειτουργικότητα του συστήματος από
την οπτική γωνία
του χρήστη.



Περιλαμβάνει
use case
διαγράμματα.




Μοντέλο Αντικειμένων



Παρουσιάζει την δομή και την υποδομή του συστήματος,
χρησιμοποιώντας αντικείμενα, χαρακτηριστικά, λειτουργίες και
συσχετίσεις.



Περιλαμβάνει Διαγράμματα κλάσεων.

15





Δυναμικ
ό Μοντέλο



Παρουσιάζει την εσωτερική συμπεριφορά του συστήματος.



Περιλαμβάνει ακολουθιακά Διαγράμματα, Διαγράμματα
δραστηριοτήτων και Διαγράμματα κατάστασης μηχανής.

Τα μοντέλα μπορούν να ανταλλαχθούν στην γλώσσα
UML

με τη χρήση της
δομής
XMI
, όπως έχουμε
ήδη αναφέρει.


1
.6.2 Σημειογραφία Μοντελοποίησης Επιχειρηματικών
Διαδικασιών (Business Process Modeling Notation
(BPMN))

Η σημειογραφία της μοντελοποίησης επιχειρηματικών διαδικασιών
(Business Process Modeling Notation (BPMN)) έχει αναπτυχθεί από τον
οργαν
ισμό Διαχείρισης Επιχειρηματικών Διαδικασιών (Business Process
Management Initiative (BPMI)).

Πρωταρχικός στόχος της BPMN είναι να παρέχει μια σημειογραφία, η
οποία θα είναι απόλυτα κατανοητή από όλους τους χρήστες της, από τους
αναλυτές επιχειρηματικών δ
ιαδικασιών, οι οποίοι και παράγουν τα αρχικά
σχέδια των διαδικασιών, μέχρι τους υπεύθυνους ανάπτυξης λογισμικού, οι
οποίοι είναι υπεύθυνοι για την εφαρμογή της τεχνολογίας που θα υλοποιήσει
τις διαδικασίες [2],[4
]. Κατανοητή θα πρέπει να είναι, ακόμη, στα

διοικητικά
στελέχη, τα οποία θα διαχειρίζονται και θα ελέγχουν τις διαδικασίες.
Επομένως, η BPMN αποτελεί ουσιαστικά μια γέφυρα, η οποία ενώνει το
σχεδιασμό με την εφαρμογή των επιχειρηματικών διαδικασιών. Ακόμη ένας
στόχος της BPMN, είναι να εξασφαλίσει
ότι οι προγραμματιστικές γλώσσες
XML, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την εκτέλεση των επιχειρηματικών
διαδικασιών, π.χ. η BPEL, μπορούν να οπτικοποιηθούν με τη χρήση αυτής της
σημειογραφίας.

Δεδομένης της δομής των γλωσσών XML, γίνεται κατανοητό ότι
πολύπλ
οκες διαδικασίες μπορούν, με την χρήση αυτών των γλωσσών, να
δομηθούν σε μια μορφή, την οποία μπορεί να διαχειριστεί εύκολα ένα
πληροφοριακό σύστημα, αλλά μπορεί να κατανοήσει δύσκολα ένας αναλυτής
16


επιχειρηματικών διαδικασιών. Αν λάβουμε υπόψη μας και το γ
εγονός ότι ο
άνθρωπος μπορεί να κατανοήσει ευκολότερα και γρηγορότερα οπτικοποιημένα
αντικείμενα και δομές, μπορούμε να καταλάβουμε την αυξημένη ανάγκη
απεικόνισης των μοντέλων των γλωσσών XML σε παραστατικές, γραφικές δομές.

Η BPMN παραμετροποιεί εσωτερικ
ές διαδικασίες της επιχείρησης καθώς
και συναλλαγές μεταξύ των επιχειρήσεων. Τα μοντέλα διαδικασιών που
δημιουργούνται με την BPMN ονομάζονται Διαγράμματα Επιχειρηματικών
Διαδικασιών (Business Process Diagram (BPD)). Η BPMN παρέχει, επίσης, τη
δυνατότητα α
πεικόνισης των διαγραμμάτων στην εκτελέσιμη γλώσσα BPEL.
Επομένως, η BPMN παρέχει έναν μηχανισμό οπτικοποίησης διαδικασιών, οι
οποίες έχουν οριστεί σε XML γλώσσα επιχειρηματικών διαδικασιών.

Η προτυποποιημένη απεικόνιση των διαδικασιών διευκολύνει την
κατα
νόηση των επιχειρηματικών συνεργασιών και των συναλλαγών ανάμεσα
στις επιχειρήσεις. Αυτό οδηγεί, όχι μόνο στο να κατανοήσει η εταιρεία
καλύτερα τον εαυτό της και τους συνεργάτες της, αλλά και στο να καταφέρνει
να προσαρμόζεται εύκολα στις μεταβαλλόμενες συ
νθήκες του περιβάλλοντος
της αγοράς.







Πεδίο δράσης της BPMN


Η ΒPMN έχει δημιουργηθεί για να υποστηρίζει μόνο εκείνες τις
μοντελοποιήσεις οι οποίες είναι εφαρμόσιμες στις

επιχειρηματικές διαδικασίες
[22
]. Αυτό σημαίνει ότι άλλου είδους μοντελοποιήσεις γ
ια επιχειρηματικούς
σκοπούς δεν ανήκουν στο πεδίο δράσης της BPMN. Για παράδειγμα, οι
παρακάτω μοντελοποιήσεις δεν αποτελούν αντικείμενο της BPMN:



Οργανωτικές δομές και πρώτες ύλες



Ανάλυση της οργανωτικής δομής της επιχείρησης



Μοντέλα δεδομένων και π
ληροφοριών



Στρατηγική

17




Επιχειρησιακοί Κανόνες

Θα πρέπει, τέλος, να διευκρινιστεί ότι, ενώ η γλώσσα BPMN παρουσιάζει τη
ροή δεδομένων και μηνυμάτων και τη σχέση των δεδομένων με τις
δραστηριότητες, δεν αποτελεί Διάγραμμα ροής

[14],[15],[17]

δεδομένων.




Χ
ρήσεις της ΒPMN


Η μοντελοποίηση επιχειρηματικών διαδικασιών χρησιμοποιείται για τη
μετάδοση πληροφοριών σε ένα μεγάλο εύρος χρηστών. Η
BPMN

έχει σχεδιαστεί
για να καλύπτει πολλές περιπτώσεις μοντελοποίησης και επιτρέπει τη
δημιουργία διαδικασιών στις οποί
ες συμμετέχει το σύνολο των τμημάτων της
επιχείρησης. Τα μοντέλα αυτά των συνολικών διαδικασιών αποτελούνται από
κάποιες υποδιαδικασιές. Οι υποδιαδικασίες αυτές, στο μοντέλο των γενικών
διαδικασιών, είναι οι εξής:



Ιδιωτικές (εσωτερικές) επιχειρηματικές δια
δικασίες

Οι ιδιωτικές επιχειρηματικές διαδικασίες λαμβάνουν χώρα στο
εσωτερικό της επιχείρησης και είναι ο τύπος των διαδικασιών που
ονομάζονται, αλλιώς, διαδικασίες ροής εργασίας. Μια απλή ιδιωτική
διαδικασία μπορεί να παρασταθεί σε ένα ή περισσότερα έγγ
ραφα
BPEL
.
Οι ιδιωτικές διαδικασίες αποτελούν το εσωτερικό μιας «ενότητας» (
pool
),
και δε μπορούν να επεκταθούν πέρα από τα όρια της «ενότητας» αυτής.
Αντίθετα, η ροή μηνυμάτων μπορεί να περάσει τα «σύνορα» της «ενότητας»,
έτσι ώστε να δείξει τη σύνδεση αν
άμεσα σε ξεχωριστές ιδιωτικές
διαδικασίες. Επομένως, σε ένα Διάγραμμα Επιχειρηματικών Διαδικασιών
μπορούν να αναπαρασταθούν πολλαπλές ιδιωτικές διαδικασίες, η κάθε
μια από τις οποίες αντιστοιχεί σε διαφορετικό κώδικα
BPEL
.




Αφηρημένες (δημόσιες) επιχειρημ
ατικές διαδικασίες

Αυτές οι διαδικασίες αναπαριστούν το σύνδεσμο μιας ιδιωτικής
επιχειρηματικής διαδικασίας με μια άλλη διαδικασία ή συμμετέχοντα.
Στην αφηρημένη διαδικασία περιλαμβάνονται μόνο εκείνες οι
δραστηριότητες που χρησιμοποιούνται για την επικοιν
ωνία με το
εξωτερικό των ιδιωτικών διαδικασιών, καθώς και οι απαραίτητοι
μηχανισμοί ελέγχου ροής. Όλες οι άλλες «εσωτερικές» διαδικασίες δεν
18


παρουσιάζονται στις αφηρημένες διαδικασίες. Επομένως, η αφηρημένη
διαδικασία παρουσιάζει τη ροή των απαραίτητων μην
υμάτων για την
επικοινωνία της ιδιωτικής διαδικασία με άλλες διαδικασίες. Οι
αφηρημένες διαδικασίες μπορούν να παρασταθούν χρησιμοποιώντας τη
γλώσσα
BPEL
.




Επιχειρηματικές Διαδικασίες Συνεργασίας

Οι Επιχειρηματικές Διαδικασίες Συνεργασίας παρουσιάζουν την

επικοινωνία δύο ή περισσοτέρων επιχειρηματικών οντοτήτων. Η
επικοινωνία αυτή ορίζεται σαν μια σειρά δραστηριοτήτων οι οποίες
αντιπροσωπεύουν την ανταλλαγή μηνυμάτων ανάμεσα στις
επιχειρηματικές οντότητες. Μια απλή διαδικασία συνεργασίας μπορεί να
αναπαρα
σταθεί σε διάφορες γλώσσες επικοινωνίας, όπως η
ebXML

BPSS
,
και η
RosettaNet
. Οι Επιχειρηματικές Διαδικασίες Συνεργασίας μπορούν
να αναπαρασταθούν σαν δύο αυτόνομες αφηρημένες διαδικασίες, οι
οποίες επικοινωνούν μεταξύ τους




Διαγράμματα Επιχειρηματικών Δι
αδικασιών


Σε αυτή την παράγραφο παρουσιάζεται μια περίληψη των γραφικών
αντικειμένων
BPMN

και των σχέσεων μεταξύ τους [29
].


Στόχος της
BPMN

είναι η σημειογραφία της να είναι απλή και κατανοητή
στους επιχειρηματικούς αναλυτές. Ταυτόχρονα οφείλει να μπορε
ί να χειρίζεται
και να ενσωματώνει στα μοντέλα την πολυπλοκότητα των διαδικασιών.

Τα αντικείμενα της
BPMN

χωρίζονται σε μικρότερες κατηγορίες, έτσι ώστε
ο αναγνώστης ενός
BPMN

διαγράμματος να μπορεί εύκολα να αναγνωρίζει τους
βασικούς τύπους των αντικειμ
ένων και να κατανοεί το διάγραμμα. Στις βασικές
κατηγορίες αντικειμένων μπορούν να προστεθούν επιπλέον πληροφορίες, οι
οποίες θα υποστηρίζουν τις απαιτήσεις για πολυπλοκότητα. Οι βασικές
κατηγορίες των στοιχείων είναι οι εξής:



Αντικείμενα Ροής (
Flow Object
s
)



Αντικείμενα Σύνδεσης

(Connecting Objects)

19




Υποκατηγορίες «ενότητας»

(Swimlanes)



Δεδομένα

(Artifacts)


Τα αντικείμενα ροής είναι τα βασικά γραφικά στοιχεία που προσδιορίζουν τη
συμπεριφορά της επιχειρηματικής διαδικασίας. Τα αντικείμενα ροής είναι:



Γεγονό
τα



Δραστηριότητες



Πύλες απόφασης
-
εξόδου


Υπάρχουν τρεις τρόποι σύνδεσης αντικειμένων ροής μεταξύ τους ή με άλλες
πηγές πληροφοριών. Αυτά τα αντικείμενα σύνδεσης είναι:



Ακολουθιακή Ροή



Ροή Μηνύματος



Συσχέτιση

Υπάρχουν δύο τρόποι ομαδοποίησης των βασικών στο
ιχείων μοντελοποίησης.
Αυτοί είναι οι:



«ενότητα» (
pool
)



«υποενότητα» (
lane
)


Ο

πίνακας

που ακολουθεί

παρουσιάζει το σύνολο των βασικών αντικειμένων
με τα οποία μοντελοποιούνται οι περισσότερες επιχειρηματικές διαδικασίες.


Στοιχεία

Περιγραφή

Σύμβολο

Γεγο
νός

Ένα γεγονός ε
ίναι κάτι που συμβαίνει
κατά τη

διάρκεια της διαδικασίας.
Τ
α
γεγονότα
α
υτά
επηρεάζουν τη

ροή της
διαδικασίας και
,

συνήθως
,

αποτελούν
αιτία ή αποτέλεσμά της. Υπάρχουν 3
τύποι γεγονότων: αρχικά, ενδιάμεσα
και τελικά.



Δραστηριότητα

Δραστη
ριότητα είναι η ονομασία μιας
εργασίας

η οποία εκτελείται από την
επιχείρηση. Η δραστηριότητα μπορεί

20


να είναι ατομική ή συλλογική. Οι τύποι
των δραστηριοτήτων των μοντέλων
είναι:

διαδικασίες, υποδιαδικασίες και
έργα. Τα έργα και οι υποδιαδι
κασίες
παριστάνο
νται με το διπλανό

σχήμα
ενώ οι διαδικασίες περιλαμβάνονται
μέσα σε «ενότητες»(
pools
).


Πύλη απόφασης
-
εξόδου

Μια

πύλη χρησιμοποιείται για να
ελέγξει
μια

ακολουθιακή ροή.
Επιτρέπει
,

επομένως
,

την επιλογή,
συνένωση ή απόρριψη διαδρομών επί
της διαδικασίας
.



Ακολουθιακή
Ροή

Παρουσιάζει τη

σειρά με την οποία
εκτ
ελούνται οι δραστηριότητες στη
διαδικασία
.



Ροή Μηνύματος

Παρ
ουσιάζει τη

ροή μηνυμάτων
ανάμεσα στους συμμετέχοντες. Στο
διάγραμμα οι δύο συμμετέχοντες
ανήκουν σε δύο διαφορετικές
«ενότητ
ες»

(
pools
).



Συσχέτιση

Χρησιμοποιείται για να συσχετίσει
πληροφορίες με αντικείμενα ροής.
Γραφικά αντικείμενα και αντικείμενα
κειμένου πληροφοριών μπορούν να
συσχετιστούν με αντικείμενα ροής.






«Ενότητα»

Αναπαριστά

ένα

συμμετέ
χοντα σε
μια

διαδικασία.




Υποκατηγορία
«ενότητας»

Αποτελεί τμήμα της «ενότητας» και
χρησιμοποιείται για την οργάνωση και
την
κατηγοριοποίηση των
δραστηριοτήτων.



Αντικείμενο
Δεδομένων

Δεν έχουν κα
μία

άμεση επίδρα
ση στην
ακολουθιακή ροή και στη

ροή
μ
ηνυμάτων της διαδικασίας, αλλά
προσφέρουν πληροφορίες σχετικά με
τις δραστηριότητες και τα
αποτελέσματά τους.



Ομάδα (κουτί το
οποίο
περιλαμβάνει
ομάδα
αντικειμένων )

Μια

ομαδοποίηση δραστηριοτήτων δεν
επηρεάζει την ακολουθιακή ροή, αλλά
μπορεί να χρησι
μοποιηθεί για την
ανάλυση. Χρησιμοποιούνται ακόμα για
την πιστοποίηση δραστηριοτήτων
καθώς και κατανεμημένων συναλλαγών
ανάμεσα σε «ενότητες».




Υποσημείωση
(συνοδεύει
μια

συσχέτιση)

Αποτελεί μηχανισμό που παρέχει
επιπρόσθετες πληροφορίες στον
αναγνώστη

του διαγράμματος
BPMN
.





Πίνακας
1
.1
:
Το σύνολο των βασικών αντικειμένων της BPMN

21





1
.6.
3

Σύγκριση UML και BPMN


« Η γλώσσα
UML

αποτελεί μια στέρεα βάση για τη μοντελοποί
ηση και τη σωστή
χρήση της. Όμως, όπως έχει ήδη αποδειχθεί, πρέπει να χρησιμοποιούνται
επιπρόσθετες συνθήκες και στερεότυπα για τον προσδιορισμό των διαδικασιών και
πρέπει να ενσωματώνονται διάφορες τεχνικές διαγραμμάτων, ώστε να είναι
εφικτή η αναπαράστασ
η και η μετατροπή των λειτουργιών.

Αντίθετα, η
BPMN

έχει ήδη επιτύχει τον στόχο αυτόν. Περιέχει μια
αξιόπιστη οπτικοποιημένη σημειογραφία, η οποία υποστηρίζεται με συγκεκριμένη
σημασιολογία, υποστηρίζει την μετάφραση των μοντέλων σε άλλες γλώσσες
διαδικασι
ών
XML
, και επιτρέπει, με αυτόν τον τρόπο, σε ένα εξειδικευμένο
λογισμικό πακέτο να επεξεργάζεται επιχειρηματικές διαδικασίες. »


Στη συνέχεια παρατίθεται ένας πίνακα που συνοψίζει τις διαφορές που
παρατηρούνται στις δύο γλώσσες μοντελοποίησης.



BPMN


UML

Ορίζει ένα

μοναδικό τύπο διαγραμμάτω
ν
για τη

διασύνδεση των μοντέλων, ο οποίος
στηρίζεται στο μοντέλο «Μεταμοντέλο
εκτέλεσης διαδικασιών» (
Process

Execution

Metamodel
).

Αποτε
λείται από τύπους διαγραμμάτων

η
διαλειτουργικότητα και
η
διασύνδεση των
οποίων δεν είναι πρωταρχικός τους ρόλος.
Χρησιμοποιώντας
,

όμως το
UML
-
EDOC
,

προφίλ επιχειρηματικών διαδικασιών της
Αρχιτεκτονικής Συνεργασίας των
Συστατικών, καταφέρνει να ορίσει τους
διαφορετικούς σκοπούς χρήσης

της και να
συνδυάσει τα διάφορα διαγράμματα για
την αναπαράσταση των μοντέλων.

22


Στηρίζεται στην προσανατολισμένη σε
διαδικασίες αρχιτεκτονική. Κατά την
μοντελοποίηση διαδικασιών,
μοντελοποιούνται πρώτα οι ροές ελέγχ
ου
και μηνυμάτων, οι οποίες στη

συνέχει
α
ενσωματώνονται στο μοντέλο του προς
μελέτη αντικειμένου. Αυτό δεν εμποδίζει
σε κα
μία

περίπτωση την εισαγωγή νέων
αντικε
ιμένων που είναι απαραίτητα στη

μοντελοποίηση των επιχειρηματικών
διαδικασιών.

Στηρίζεται στην αντικειμενοστραφή
αρχιτεκτονική. Από τα
οριζόμενα σε αυτή
διαγράμματα, μεγαλύτερη χρησιμότητα
έχουν τα διαγράμματα δομής. Αυτό έχει
ως συνέπεια να μην υποστηρίζεται
ικανοποιητικά η αναπαράσταση των
διαδικασιών, οι οποίες συχνά
παρουσιάζονται υποβαθμισμένες
,

σαν
απλές συναλλαγές ανάμεσα στις
επιχ
ειρηματικές μονάδες. Γι
’ αυτό το

λόγο
η
UML

δεν χρησιμοποιείται εκτεταμένα

στην αναπαράσταση και
στη
μοντελοποίηση διαδικασιών.

Χρησιμοποιείται κυρίως από αναλυτές
επιχειρήσεων αλλά και από υπευθύνους
ανάπτυξης λογισμικού

Χρησιμοποιείται κυρίως από το τεχ
νικό
τμήμα της επιχείρησης (υπευθύνους
ανάπτυξης λογισμικού, προγραμματιστές
κ.τ.λ.)

Έχει σχεδ
ιαστεί για να υποστηρίζει τη

σχεδίαση, την ανάπτυξη και την εφαρμογή
των επιχειρηματικών διαδικασιών.

Έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει κυρίως
την αρχιτεκτονικ
ή και την εφαρμογή του
λογισμικού στην επιχείρηση.

Βασίζεται στο Μεταμοντέλο Εκτέλεσης
Διαδικασιών της
BPML

(
BPML

s

Process

Execution

Meta
-
Model
).

Δεν περιλαμβάνει Μοντέλο Εκτέλεσης
(
Execution

Model
).


Πίνακας
1
-
2
:
Οι διαφορές των προτύπων BPMN και UML


1
.6.
4


Γλώσσα εκτέλεσης Επιχειρηματικών Διαδικασιών
-

Business Process Execution Language (BPEL)

Η Γλώσσα Εκτέλεσης Επιχειρηματικών Διαδικασιών
-

Business Process
Execution Language (
BPEL), η οποία είναι επίσης γνωστή ως
BPEL
4
WS

και
WSBPEL
, αποτελεί μια προγραμματιστική γλώσσα βασισμένη στην γλώσσα
XML
, η οποία τοποθετείται στην κορυφή των προτύπων υπηρεσιών Ιστού (
Web

services
), και η οποία χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό και τη
διαχείριση
μακρόβιων «ενορχηστρώσεων» (
orchestrations
) υπηρεσιών ή

επιχειρηματικών
διαδικασιών [10], [20], [38
].

Μια διαδικασία
BPEL

αποτελείται από έναν αριθμό δραστηριοτήτων, οι
οποίες αποτελούν βήματα της διαδικασίας και αναπαριστάνονται ως στοιχεία
23


τη
ς γλώσσας
BPEL
. Οι δραστηριότητες αυτές επικεντρώνονται στο να
επικαλούνται υπηρεσίες των συμμετεχόντων στη διαδικασία, οι οποίες με τη
σειρά τους θα εκτελέσουν συγκεκριμένα έργα και θα επιστρέψουν τα
αποτελέσματα στην αρχική
BPEL

διαδικασία. Η γλώσσα
BPE
L

επικεντρώνεται,
λοιπόν, σε έναν πολύ συγκεκριμένο αλλά σημαντικό στόχο: την «ενορχήστρωση»
και τη σωστή διευθέτηση των υπηρεσιών σε ευρύτερες διαδικασίες. Αποτελεί
ακόμα ένα μοντέλο και μια «γραμματική» για την περιγραφή της συμπεριφοράς
μιας επιχειρηματ
ικής διαδικασίας, που βασίζεται στις συναλλαγές ανάμεσα
στην ίδια και τους συνεργάτες της. Οι συναλλαγές και η επικοινωνία με κάθε
συνεργάτη επιτυγχάνεται μέσω των διεπαφών των υπηρεσιών Ιστού και η δομή
της σχέσης ανάμεσα στα συνεργαζόμενα μέλη περιγράφετ
αι στο τμήμα του
κώδικα που ονομάζεται “
partner

link
”.

Από την τεχνολογική σκοπιά, η γλώσσα
BPEL

στηρίζεται στα πρότυπα
XML
,
XPath
, και
WSDL

(Web Services Description Language). Τα μηνύματα
WSDL
, η δομή και η σύνταξη της γλώσσας
XML

παρέχουν το μοντέλο
δε
δομένων που χρησιμοποιείται από την γλώσσα
BPEL
. Το πρότυπο
XPath

επιτρέπει υποστήριξη για διερεύνηση δεδομένων, ενώ όλοι οι εξωτερικοί
συνεργάτες και οι δραστηριότητες αναπαρίστανται σαν υπηρεσίες
WSDL
.

Σαν γλώσσα ανάπτυξης διαδικασιών, η
BPEL

αποτελεί έν
α δυνατό
εργαλείο για την εκτέλεση σειράς δραστηριοτήτων, οι οποίες μπορούν να
επικοινωνούν με εσωτερικές και εξωτερικές υπηρεσίες. Οι διαδικασίες που
μπορούν να αναπαρασταθούν μπορούν να αναφέρονται είτε στην ενσωμάτωση
πληροφοριακών συστημάτων, είτε στην

ανταλλαγή πληροφοριών και στη ροή
εργασιών.

Παρόλα αυτά, θα πρέπει να τονιστούν κάποιες αδυναμίες της γλώσσας
BPEL
. Η γλώσσα
BPEL

δεν μπορεί να ενσωματώσει τους ανθρώπους, σαν
τμήματα της διαδικασίας, δεν υποστηρίζει, δηλαδή, την ανάθεση ρόλων σε
εργαζομέ
νους και, επομένως, την αναπαράσταση της ροής εργασίας των
εργαζομένων. Δεν μπορεί, ακόμη, να υποστηρίξει πολύ πολύπλοκες διαδικασίες
που περιλαμβάνουν κατά την εκτέλεσή τους την εξάπλωσή τους σε νέες
δραστηριότητες και νέους συμμετέχοντες. Για την αντιμετ
ώπιση των αδυναμιών
αυτών γίνονται συντονισμένες προσπάθειες. Μάλιστα, τον Αύγουστο του
2009

οι
εταιρείες
IBM

και
SAP

πρότειναν ένα νέο μοντέλο
BPEL

το οποίο ονομάζεται
BPEL

για ανθρώπους (
BPEL
4
People
) και, όπως υποδηλώνει και το όνομά του,
24


χρησιμοποιείται

για την ενσωμάτωση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στο
πρότυπο της
BPEL
.




Περιβάλλον BPEL


Το περιβάλλον της γλώσσας BPEL παρουσιάζεται στο ακόλουθο

σχήμα [9],[26]
.



Σχήμα

1
-
3

: Το περιβάλλον της γλώσσας BPEL



Στο αριστερό τμήμα του σχήματος παρατηρούμε το περιβάλλον
σχεδίασης, ανάπτυξης και εφαρμογής της γλώσσας BPEL. Εδώ παρέχονται τα
κατάλληλα

εργαλεία στους αναλυτές επιχειρήσεων και στους υπεύθυνους
ανάπτυξης λογισμικού, για να περιγράψουν διαδικασίες, ή σειρά
δραστηριοτήτων. Τα εργαλεία που παρέχονται μπορεί να μεταβάλλονται, από
απλά περιβάλλοντα σχεδιασμού και μοντελοποίησης, μέχρι πλήρως α
νεξάρτητα
περιβάλλοντα, και τα περισσότερα από αυτά υποστηρίζουν τη μετατροπή των
γραφικών μοντέλων διαδικασιών (π.χ. διαγράμματα BPMN) σε κώδικα BPEL.

Στο κέντρο του σχήματος παρατηρούμε το περιβάλλον εκτέλεσης BPEL.
Ο ΒPEL Εξυπηρετητής (BPEL Server) περι
έχει εκτελέσιμες οντότητες των
διαδικασιών, ένα πλαίσιο λειτουργίας των υπηρεσιών Ιστού (Web Services
Framework) και τις κωδικοποιημένες υπηρεσίες BPEL. Η μηχανή εκτέλεσης
BPEL παρέχει τις κατάλληλες προϋποθέσεις για τον κύκλο ζωής των
διαδικασιών (αρχικοπ
οίηση, επικοινωνία, συσχέτιση, διαχείριση συναλλαγών,
διόρθωση, τερματισμός).

25


Στο δεξί τμήμα του σχήματος παρατηρούμε τις βάσεις δεδομένων των
διαδικασιών, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση πληροφοριών
σχετικά με τις οντότητες των διαδικασιών,
καθώς και την πλατφόρμα
διαχείρισης του εξυπηρετητή BPEL (BPEL server’s management console).

Κάτω από τον εξυπηρετητή BPEL (BPEL server) παρουσιάζονται τέσσερις
διαφορετικές επιλογές περιβαλλόντων: J2EE container, .Net container, Java
Business Integration
(JBI) container, και ο enterprise service bus. Για κάθε
μια από τις επιλογές παραθέτουμε αντίστοιχα ένα παράδειγμα εργαλείου:
Oracle’s BPEL Process Manager, Microsoft’s BizTalk Server, FiveSight
Technologies’ PXE, and CapeClear’s ESB.

Τέλος, πάνω από τον ε
ξυπηρετητή BPEL (BPEL server), παρουσιάζεται η
υπηρεσία πελάτη (client server), η οποία αρχικοποιεί τη διαδικασία και τις
συνεργαζόμενες υπηρεσίες.




Η Διαδικασία Υλοποίησης Διαδικασιών BPEL


Η διαδικασία από το σχεδιασμό στην εκτέλεση των διαδικασιών BPEL,

περιλαμβάνει τον ορισμό των διαδικασιών BPEL, τον ορισμό των δομών WSDL
των BPEL διαδικασιών και τον ορισμό όλων των απαραιτήτων για την μηχανή
BPEL αρχείων. Ο κύκλος ζωής μιας διαδικασίας BPEL από τον σχεδιασμό
μέχρι την εκτέλεση αποτελείται από τα επόμ
ενα

βήματα
:


1.

Ο αναλυτής επιχειρήσεων καθορίζει τη διαδικασία σαν μια σειρά από
δραστηριότητες, ροές ελέγχου και ορισμούς υπηρεσιών χρησιμοποιώντας τη
μέθοδο της μοντελοποίησης. Η μέθοδος αυτή μπορεί να χρησιμοποιεί τη
σημειογραφία
BPMN

και στη συνέχεια να
παράγει τον κώδικα
BPEL
.

2.

Στη συνέχεια, ο αναλυτής επιχειρήσεων ή ο υπεύθυνος ανάπτυξης
λογισμικού προσδιορίζει τα στοιχεία της διαδικασίας που μπορούν να
αναπαρασταθούν με κώδικα
BPEL

και έχει ακόμα τη δυνατότητα να
προσθέσει περισσότερα τμήματα κώδικα, με

τα οποία θα ελέγχει καλύτερα
τη ροή ελέγχου και τη λογική της διαδικασίας.

3.

Η σχεδιασμένη διαδικασία είναι κωδικοποιημένη και έτοιμη να εφαρμοστεί
στη μηχανή
BPEL

και να εκτελεστεί.

26


4.

Η κωδικοποιημένη διαδικασία μαζί με τους ορισμούς
WSDL

στοιχείων
ενοποιούν
ται και εφαρμόζονται στη μηχανή εκτέλεσης
BPEL
. Η διαδικασία
είναι τώρα έτοιμη για επίκληση.

5.

Μια επιχειρηματική δραστηριότητα στη μορφή της αίτησης υπηρεσίας
πελάτη (
client service request
) ξεκινάει τη διαδικασία και τρέχει τη ροή
ελέγχου. Η μηχανή εκτέλε
σης αρχικοποιεί μια οντότητα διαδικασίας,
ελέγχει τη ροή της, την εξέλιξή της, την κατάσταση των εκάστοτε
δραστηριοτήτων της και διαχειρίζεται τις συναλλαγές της με τις υπόλοιπες
υπηρεσίες.

6.

Με το τέλος της διαδικασίας, απελευθερώνονται όλα τα εργαλεία εκτέ
λεσης
της μηχανής, τα οποία είναι πλέον έτοιμα να εκτελέσουν την επόμενη
διαδικασία.

7.

Τέλος, τα δεδομένα και οι πληροφορίες που περιέχονται στις διαδικασίες
εξάγονται και αποθηκεύονται στις βάσεις δεδομένων της μηχανής, έτσι ώστε
να μπορούν να χρησιμοποιηθο
ύν ξανά στο μέλλον.








Η δομή της γλώσσας BPEL

Δεδομένου του σκοπού της γλώσσας
BPEL

(«ενορχήστρωση» υπηρεσιών) και
του γεγονότος ότι βασίζεται στη γλώσσα
XML
, μπορεί να διαπιστωθεί ότι η
γλώσσα αυτή είναι μια σχετικά απλή σύνθεση εκφράσεων και ετικετών
(
tags
). Η
γενική δομή της γλώσσας
BPEL

είναι η ακόλουθ
η [39
]:

27



Σχήμα

1
-
4:

Δομή της γλώσσας BPEL


Όπως παρατηρούμε στο Σχήμα 2
-
4, όλο το πρόγραμμα περιλαμβάνεται
ανάμεσα στα «όρια» των ετικετών «
process
»
. Όλα τα ονόματα που
χρησιμοποιούνται για τις ετικέτες (
tags
) είναι συμβατά με τη γλώσσα
XML

και
τις υπηρεσίες Ιστού (
Web

Services
).

Στην αρχή του κώδικα υπάρχουν οι δηλώσεις των συνεργατών υπηρεσιών
<partnerLinks> και των μεταβλητών. Εφόσον θεωρούμε ότι κ
αι η ίδια η
διαδικασία είναι υπηρεσία, αναφέρεται και αυτή σαν <partnerLink> και
μάλιστα με το συγκεκριμένο ρόλο του παρόχου διαδικασίας «process provider».
Οι μεταβλητές ορίζονται σαν στοιχεία
XML

και μπορεί, επίσης, να γίνει χρήση
των
XML

Schemas

(
XSD
).
Ένα σχήμα (
schema
) περιγράφει τα ονόματα, τους
τύπους και συγκεκριμένα χαρακτηριστικά των στοιχείων και χαρακτηριστικών
28


(
attributes
) σε ένα έγγραφο
XML
. Μια διαδικασία μπορεί να περιέχει πολλά
βήματα, κάθε ένα από τα οποία μπορεί να εκτελεί πολλαπλές δραστ
ηριότητες.



Η
BPEL

διαθέτει τρεις διαφορετικούς τύπους δραστηριοτήτων:


1.

Οι βασικές δραστηριότητες εκτελούν την εργασία της διαδικασίας,
επικαλούνται δηλαδή άλλες υπηρεσίες, δέχονται μηνύματα και αναθέτουν
τιμές στις μεταβλητές.

2.

Οι δομημένες δραστηριότητ
ες καθοδηγούν τη διαδικασία, προσδιορίζοντας
τις αλληλεξαρτήσεις των στοιχείων κατά την εκτέλεση της διαδικασίας, και
τα στοιχεία βρόχου.

3.

Οι δραστηριότητες διαχείρισης παρέχουν συντονισμό της διαδικασίας,
χειρισμό λαθών και λειτουργίες για αποκατάσταση της

διαδικασίας.


Ο Πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει συνοπτικά τα στοιχεία της γλώσσας
BPEL
.


Στοιχεία Γλώσσας
_m䕌
=
===============
Ομάδα
=
============
Στοιχείο
=
===========
Περιγραφή
=
††
=
Δηλώσεις (
a散污l慴io湳
F
=
㱰roc敳猾
=
Στοιχείο Ρίζα
=
㱰慲t湥n䱩湫n
=
Περιγράφ
ει συνεργάτες
υπηρεσιών, τους ρόλους
το
υς και τις λειτουργίες
τους στη
=
γλώσσα
tpai
=
㱶慲楡i汥l
=
Δεδομένα που
χρησιμοποιούνται
από τη
=
διαδικασία
=
Βασικές Δραστηριότητες
=
⡂慳i挠A捴楶楴楥猩
=
=
=
㱲散敩e放
=
Περιμένει μήνυμα
συνεργάτη
=
㱲数汹[
=
Απαντάει στο
=
συνεργά
τη
=
㱩湶ok放
=
Επικαλείται
μια
=
υπηρεσία
Ιστού
=
㱡獳楧渾
=
Αντιγράφει δεδομένα από
μια
=
μεταβλητή στην άλλη
=
㱴桲ow[
=
Απομακρύνει τα λάθη από
τη
=
διαδικασία
=
㱷慩a[
=
Θέτει τη
=
διαδικασία σε
αναμονή για
συγκεκριμένο χρονικό
διάστημα
=
㱥浰t社
=
Δεν ενεργεί (

J

F
=
29


Δομημένες Δραστηριότητες
(
Structured Activities
)

<sequence>

Εκτελεί σειριακά σειρά
δραστηριοτήτων

<switch>

Δήλωση κατάστασης


Πίνακας
1
.
3

: Στοιχεία γλώσσας BPEL





Σύνδεση ΒPMN


BPEL

Κάθε διάγ
ραμμα
BPMN

διαθέτει έναν αριθμό χαρακτηριστικών (
attributes
), τα
οποία περιγράφουν και προσδιορίζουν το διάγραμμα. Αυτά είναι

[
40
]
,[41],[42]
:




Πίνακας
1
.
4
:

Το σύνολο των χαρακτηριστικών ενός διαγράμματος


Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονίσουμε ότι χαρακτηριστικά (
attributes
)
δεν αποδίδονται μόνο στο διάγ
ραμμα αλλά και σε όλα τα αντικείμενα του
διαγράμματος. Αυτό σημαίνει ότι τα Αντικείμενα Ροής (
Flow

Objects
), τα
αντικείμενα Σύνδεσης (
Connecting

Objects
), οι υποκατηγορίες «ενότητας»
(
Swimlanes
) και τα δεδομένα (
Artifacts
) περιγράφονται από χαρακτηριστικά
μερικά εκ των οποίων είναι η ταυτότητα
ID
, το όνομα, το είδος του

Χαρακτηριστικά (
attributes
)


Περιγραφή

ID (
ταυτότητα
)
: Αντικείμενο

Μοναδική Ταυτότ
ητα που χαρακτηρίζει το
διάγραμμα

Όνομα: Συμβολοακολουθία

Συμβολοακολουθία που αποτελεί το
όνομα του διαγράμματος

Έκδοση (0
-
1): Συμβολοακολουθία

Καθορίζει την έκδοση του διαγράμματος

Συγγραφέας: Συμβολοακολουθία

Προσδιορίζει το όνομα του συγγραφέα

Προγ
ραμματιστική Γλώσσα:
Συμβολοακολουθία

Η γλώσσα στην οποία είναι γραμμένο το
κείμενο του διαγράμματος

Γλώσσα αναζήτησης: Συμβολοακολουθία

Η γλώσσα που προσδιορίζει τη
σύνταξη
των αναζητήσεων στο διάγραμμα

Ημερομηνία Δημιουργίας: Ημερομηνία

Η ημερομην
ία δ
ημιουργίας του
διαγράμματος

Ημερομηνία Τροποποίησης:Ημερομηνία

Η ημερομηνί
α τροποποίησης του
διαγράμματος

«Ενότητες» (1
-
n
): Ενότητες (
pools
)

Ο αριθμός των «ενοτήτων» που περιέχει
κάθε διάγραμμα

Τεκμηρίωση: Συμβολοακολουθία

Τεκμηρίωση μέσω επιπρόσθετων
π
ληροφοριών

30


αντικειμένου, η τεκμηρίωση μέσω εγγράφων, η προέλευση, ο προορισμός, τα
συσχετιζόμενα με αυτό αντικείμενα, το μήνυμα που τυχόν περιέχει κ.τ.λ.
Αντίστοιχοι πίνακες μ
ε τον πίνακα 2.
4

προσφέρον
ται και προσδιορίζουν
αναλυτικά τα χαρακτηριστικά των αντικειμένων. Η απόδοση χαρακτηριστικών
(
attributes
) είναι ένας πολύ σημαντικός τομέας της
BPMN
, αφού ουσιαστικά
αποτελεί τη γέφυρα σύνδεσης της
BPMN

με την προγραμματιστική γλώσσα
BPEL
.

Όπως έχουμε αν
αφέρει, κάθε διάγραμμα αποτελείται από έναν αριθμό
«ενοτήτων», οι οποίες και περιγράφονται με ξεχωριστές διαδικασίες
BPEL
.
Επομένως, το διάγραμμα
BPMN

αποτελείται και περιγράφεται από ένα σύνολο
BPEL

εγγράφων. Η αναπαράσταση κάθε αντικειμένου στη γλώσσα
BP
EL

γίνεται
με την βοήθεια των ήδη ορισμένων χαρακτηριστικών (
attributes
) που τους
έχουν αποδοθεί. Το κρίσιμο σημείο της διαδικασίας είναι να προσδιοριστούν
ποιά από αυτά τα χαρακτηριστικά μπορούν να αποδοθούν στη γλώσσα
BPEL

και είναι απαραίτητα για την α
νάπτυξη του κώδικα. Στον ακόλουθο πίνακα
παρουσιάζεται ο αριθμός των χαρακτηριστικών που έχουν ήδη αποδοθεί στα
διαγράμματα
BPMN

και που μπορούν να προσδιοριστούν με τη γλώσσα Β
PEL
.


Διάγραμμα
BPMN

Αναπαράσταση στην
BPEL

Ταυτότητα (

), όνομα (
n慭a
),έκδο
ση
E
v敲獩sn
), συγγραφέας (
慵t桯r
), γλώσσα
E
污湧u慧e
), ημερομηνία δημιουργίας
E
捲敡t楯n
=
d慴e
), ημερομηνία
τροποποίησης (
mod楦楣慴楯n
=
d慴e
⤬=
«ενότητα» (
pool
), τεκμηρίωση
E
do捵浥湴慴楯n
F
=
Αυτά τα χαρακτηριστικά δεν χρειάζεται να
αναπαρασταθούν σαν στοιχεία ή
χ
αρακτηριστικά της
_mbi
K
=
Χαρακτηριστικά Γλώσσας Έκφρασης
=
Α
υτά τα χαρακτηριστικά θα
χρησιμοποιηθούν για όλες τις διαδικασίες
που βρίσκονται εντός ενός διαγράμματος
_mjk

q
α χαρακτηριστικά αυτά θα
αντιστοιχηθούν με τα χαρακτηριστικά της
γλώσσας έκφρασης.
=
Χα
ρακτηριστικά Γλώσσας Αναζητήσεων
=
Α
υτά τα χαρακτηριστικά θα
χρησιμοποιηθούν για όλες τις διαδικασίες
που βρίσκονται εντός ενός διαγράμματος
_mjk

q
α χαρακτηριστικά αυτά θα
31


αντιστοιχηθούν με τα χαρακτηριστικά της
γλώσσας αναζητήσεων.


Πίνακας 1
.
5
:

Το σύνολο

των χαρακτηριστικών ενός διαγράμματος που
αναπαριστάνονται σε γλώσσα ΒPEL


Στο υποκεφάλαιο αυτό παρουσιάστηκε και αναλύθηκε η Γλώσσα
Εκτέλ
εσης Επιχειρηματικών Διαδικασιών
-

Business Process Execution
Language (BPEL). Αναλύσαμε τι είναι η γλώσσα
BPEL
, ποιό είναι το
περιβάλλον ανάπτυξής της, και ποιά είναι η δομή της. Παρόλο που η
παρουσίαση είναι αρκετά συνοπτική, καταφέρνει να υπογραμμίσει τ
α
πλεονεκτήματα της γλώσσας και την προσφορά της στην αναπαράσταση και την
εκτέλεση των επιχειρηματικών διαδικασιών. Η
BPEL

αποτελεί σημαντικό
εργαλείο για την κατανόηση της προσανατολισμένης στις υπηρεσίες
αρχιτεκτονικής (
Service

Oriented

Architecture
) κα
θώς και των στρατηγικών
ενοποίησης των διαδικασιών και συνεχίζει να εξελίσσεται, ώστε να προσφέρει
περισσότερες δυνατότητες στους χρήστες της.


1
.7 Εργαλεία Μοντελοποίησης

Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται ένα σύνολο περιβαλλόντων λογισμικού
για τη Μοντελοπο
ίηση Επιχειρήσεων. Με τον όρο Περιβάλλον Λογισμικού για
τη Μοντελοποίηση Επιχειρήσεων (
Enterprise

Modelling

Software

Environment

-

EMSEs
) αναφερόμαστε σε εργαλεία Σχεδιασμού Επιχειρήσεων (
Enterprise

Engineering

Tools



EETs

), τα οποία σύμφωνα με το πλαίσι
ο
UEML

«υποστηρίζουν τις διαδικασίες σχεδιασμού επιχειρήσεων και ενσωμάτωσης,
χρησιμοποιώντας μια μεθοδολογία σχεδιασμού και υποστηρίζοντας γλώσσες
μοντελοποίησης. Τα εργαλεία Σχεδιασμού πρέπει να χρησιμοποιούνται για την
ανάλυση, το σχεδιασμό και τη χρήση

τω
ν επιχειρηματικών μοντέλων»
.


1
.7.1 Intalio Designer

Ο
Intalio
|
BPMS

Designer

[12]
είναι ένα γραφικό εργαλείο σχεδίασης
Επιχειρησιακών Διαδικασιών με χρήση των προδιαγραφών
Business

Process

Modeling

Notation

(
BPMN
). Οι BPMN προδιαγραφές ορίζουν ένα σύνο
λο από
γραφικά στοιχεία, τα οποία αποτελούν τους δομικούς λίθους για τη σχεδίαση
σύνθετων Επιχειρησιακών Διαδικασιών. Βασικό τους πλεονέκτημα, έναντι
32


άλλων προδιαγραφών, είναι το γεγονός ότι ορίζουν δομές που μπορούν εύκολα
να μετασχηματιστούν σε αντίστοιχ
ες δομές της γλώσσας Business Process
Execution Language (BPEL), παρέχοντας έτσι τη δυνατότητα στον
Intalio|BPMS Designer να παράγει εκτελέσιμες Επιχειρησιακές Διαδικασίες.






Σχήμα

1
-
5:

Intalio
|
BPMS

Designer



Εργαλείο

Σχεδίασης

Επιχειρησιακών

Διαδικασ
ιών


Στο Σχήμα 2.5 παρουσιάζονται οι βασικές περιοχές που συνθέτουν τον
Intalio|BPMS Designer:




Περιοχή Απεικόνισης Επιχειρησιακών Διαδικασιών:

αποτελεί τη
ν
περιοχή πλοήγησης στις διάφορες Επιχειρησιακές Διαδικασίες. Κάθε
διαδικασία πρέπει να βρίσκεται μέσα σε ένα project (Business Process
Project). Τα αρχεία που παράγονται κατά τη σχεδίαση μιας διαδικασίας
χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες:

a.

Design tim
e files:

περιέχουν τη σχεδίαση της λογικής μιας
Επιχειρησιακής Διαδικασίας και των μηνυμάτων που ρέουν μέσα
33


σ’ αυτή. Κάθε διαδικασία αποθηκεύεται ως ένα
Business
Process Definition Metamodel (BPDM)

αρχείο, ενώ κάθε
μήνυμα ως ένα
XML Schema Definition (xsd)

αρχείο.


b.

Runtime files:

περιέχουν τον εκτελέσιμο κώδικα μιας
Επιχειρησιακής Διαδικασίας. Κάθε διαδικασία μετασχηματίζεται
κατά την αποθήκευσή της στη γλώσσα BPEL
,
η οποία επιτρέπει
την εκτέλεση των διαδικασιών σε πραγματικό χρόνο με χρήση
μιας μηχανής (BP
EL Engine).





Περιοχή Επιλογής BPMN Στοιχείων Σχεδίασης:

περιέχει μια παλέτα
με όλα τα BPMN στοιχεία που είναι διαθέσιμα για τη σχεδίαση της
λογικής μιας Επιχειρησιακής Διαδικασίας. Η σημασιολογία και η
σύνταξη αυτών των στοιχείων είναι αυστηρά καθορισμένε
ς μέσα στις
BPMN προδιαγραφές.




Περιοχή Σχεδίασης Επιχειρησιακών Διαδικασιών:

αποτελεί την
κύρια περιοχή του Intalio|BPMS Designer πάνω στην οποία σχεδιάζεται
η λογική μιας Επιχειρησιακής Διαδικασίας. Κατά τη διάρκεια της
σχεδίασης, ο χρήστης του Intalio|
BPMS Designer μπορεί να ορίσει
αφενός τη λογική της διαδικασίας και αφετέρου τη μορφή των
μηνυμάτων εισόδου και εξόδου της διαδικασίας με χρήση της
τεχνολογίας XML Schema Definition (XSD). Επιπλέον, ο χρήστης έχει
τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει κλήσεις π
ρος web services
χρησιμοποιώντας την περιγραφή τους (WSDL αρχείο) Με αυτό τον τρόπο
επιτυγχάνεται η επικοινωνία των διαδικασιών με εξωτερικά συστήματα
και άλλες διαδικασίες.





Περιοχή Εποπτικής Απεικόνισης Επιχειρησιακών Διαδικασιών:
περιέχει μια εποπτική

εικόνα του συνόλου της λογικής μιας
Επιχειρησιακής Διαδικασίας.

34





Περιοχή Διαχείρισης Ροής Πληροφορίας:

χρησιμοποιείται για
αντιστοίχιση μεταξύ των διαφόρων μεταβλητών των μηνυμάτων εισόδου
και εξόδου μιας διαδικασίας. Παρέχει τη δυνατότητα εκτέλεσης
διαφό
ρων πράξεων και την εφαρμογή συναρτήσεων πάνω στα μηνύματα
με χρήση της γλώσσας
Xpath.


Για να επιτύχει πλήρη αυτοματοποίηση της δόμησης μιας Επιχειρησιακής
Διαδικασίας, ο Intalio|BPMS Designer έχει ενσωματώσει το εργαλείο
Intalio|BPMS Form Designer,

το οπ
οίο χρησιμοποιείται για τη σχεδίαση
ανθρώπινων διεπαφών με χρήση της τεχνολογίας XForms. Στην Εικόνα 2.6
παρουσιάζονται οι βασικές περιοχές του Intalio|BPMS Form Designer:



Σχήμα
1
-
6:

Intalio
|BPMS Form Designer


Εργαλείο σχεδίασης φορμών
αλληλεπίδρασης

των χρηστών με τις Επιχειρησιακές Διαδικασίες


Κατά τη σχεδίαση μιας φόρμας, ο Intalio|BPMS Form Designer
πα
ράγει αυτόματα

τα σχήματα (XML Schemas) των μηνυμάτων που παράγονται
όταν κάποιος χρήστης συμπληρώνει και υποβάλλει τη φόρμα. Η συσχέτιση των
35


φορμών που έχουν δημιουργηθεί με τη λογική της Επιχειρησιακής Διαδικασίας
πραγματοποιείται με χρήση των προτύπων α
λληλεπίδρασης που ορίζονται μέσα
στην BPEL4People επέκταση της γλώσσας BPEL.


Intalio|BPMS Server

Ο Intalio|BPMS Server
[13]
είναι το τμήμα του Intalio|BPMS που
διαχειρίζεται την εκτέλεση των Επιχειρησιακών Διαδικασιών. Σε τεχνικό
επίπεδο αποτελείται από
τη
Μηχανή Εκτέλεσης Επιχειρησιακών
Διαδικασιών (BPEL Engine) Apache ODE
και από τη
Μηχανή Διαχείρισης
Ανθρώπινων Ροών (Human Workflow Engine) Intalio Tempo
. Στην Εικόνα
1
.7 παρουσιάζεται η συνολική αρχιτεκτονική του Intalio BPMS|Server.




Σχήμα

1
-
7:

Α
ρχιτεκτονική του
Intalio
|BPMS Server



Η μηχανή Apache ODE έχει αναπτυχθεί γύρω από την αρχιτεκτονική
Java Business Integration (JBI) με αποτέλεσμα να μπορεί να χρησιμοποιηθεί
και να τρέ
ξει πάνω σε οποιονδήποτε J2EE Application Server (π.χ. JBoss) ο
οποίος διαθέτει έναν JBI Container (π.χ. Mule). Αντίστοιχα, η μηχανή Intalio
Τempo έχει υλοποιηθεί ως μια συλλογή από web services τα οποία μπορούν να
ενσωματωθούν και να τρέξουν πάνω σε οποιο
νδήποτε J2EE Application Server,
ο οποίος διαθέτει έναν web services container (π.χ. Apache Axis2). Στις
ενότητες που ακολουθούν περιγράφονται αναλυτικά η Μηχανή Εκτέλεσης
Επιχειρησιακών Διαδικασιών Apache ODE και η Μηχανή Διαχείρισης
Ανθρώπινων Ροών Intal
io Tempo.

36



Intalio|BPMS BPEL Engine (Apache ODE)

Ο Apache ODE είναι μια μηχανή εκτέλεσης Επιχειρησιακών
Διαδικασιών που έχουν δημιουργηθεί με χρήση της γλώσσας BPEL (BPEL
engine
). Το βασικό χαρακτηριστικό του είναι ότι παρέχει λειτουργίες
δημιουργίας στιγ
μιοτύπων Επιχειρησιακών Διαδικασιών και διαχείρισης του
κύκλου ζωής των στιγμιοτύπων αυτών.

Επιπλέον, o Intalio|BPMS Server παρέχει μια διεπαφή
(Intalio
Administration Console)

μέσω της οποίας ο Διαχειριστής μπορεί να
εποπτεύει όλες τις Επιχειρησιακές Δια
δικασίες κατά τη διάρκεια εκτέλεσής
τους.




Σχήμα

1
-
8
: Διεπαφή Διαχείρισης Επιχειρησιακών Διαδικασιών (
Intalio
|BPMS Server
Administration Console)




Όπως φαίνεται στην παραπάνω εικόνα, ο Διαχειριστής μπορεί να
ενημερώνεται μέσω της Διεπαφής Διαχείρισης

Επιχειρησιακών Διαδικασιών για
τις διαδικασίες που είναι υπεύθυνος, την κατάσταση των στιγμιοτύπων αυτών
των διαδικασιών, το σημείο που έχει φτάσει η εκτέλεσή τους καθώς και για τα
μηνύματα που ανταλλάσσονται μεταξύ των συμμετεχόντων κατά τη διάρκεια
εκτέ
λεσης των στιγμιοτύπων.

37



Intalio|BPMS Workflow Engine (Intalio Tempo)

Κατά τη διάρκεια της αλληλεπίδρασης ενός χρήστη με μια
Επιχειρησιακή Διαδικασία, η Επιχειρησιακή Διαδικασία αντιλαμβάνεται την
ανθρώπινη συμμετοχή ως μια ανθρώπινη ενέργεια (
people activ
ities
) ενώ ο
χρήστης ως μια λίστα εργασιών

(work items or human tasks)

που του
ανατίθενται και για τις οποίες μπορεί να εκτελέσει ένα σύνολο από ενέργειες. Το
Intalio Tempo αποτελεί μια μηχανή διαχείρισης του κύκλου ζωής των
ανθρώπινων εργασιών (human task
s). Συγκεκριμένα, παρέχει λειτουργικότητα
ανάθεσης εργασιών σε χρήστες (process participants): α) ανάκτησης της λίστας
των εργασιών που έχουν ανατεθεί σε κάποιο χρήστη και, β) εκτέλεσης μιας
εργασίας ή προώθησή της σε κάποιον άλλο χρήστη. Όλες οι λειτουργί
ες που
προσφέρει το Intalio Tempo ορίζονται και υλοποιούνται από τη γλώσσα
BPEL4People. Όλες οι παραπάνω λειτουργίες έχουν υλοποιηθεί και είναι
διαθέσιμες μέσω των διαφόρων web services που συνθέτουν την αρχιτεκτονική
του Intalio Tempo.




Σχήμα
1
-
9:

Αρ
χιτεκτονική του
Intalio
|BPMS Tempo



Στην παραπάνω εικόνα φαίνεται η γενική αρχιτεκτονική του Intalio Tempo,
η οποία αποτελείται από τα εξής επιμέρους επίπεδα:



Το
επίπεδο εισαγωγής ροών αν
θρώπινων εργασιών
λειτουργεί ως
μια γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ του Intalio Tempo και του
Intalio|BPMS Designer

για την αποστολή ροών ανθρώπινης
αλληλεπίδρασης. Το επίπεδο αυτό υλοποιείται από το
Workflow
Deployment Service (WDS).

38




Το
επίπεδο διαχείρισης συν
ημμένων εγγράφων

(attachments)
υλοποιείται από την υπηρεσία
Task
Attachment

Service (TAS)

και
παρέχει λειτουργίες αποθήκευσης αρχείων σε σχεσιακές βάσεις
δεδομένων και Συστήματα Διαχείρισης Επιχειρησιακών Διαδικασιών.



Το
επίπεδο αποθήκευσης

αποθηκεύει τις
ιδιότητες των ανθρώπινων
εργασιών στη βάση δεδομένων (data storage). Υλοποιείται από το
Task
Management Service (TMS)

και
παρέχει λειτουργίες αποθήκευσης
και
ανάκτησης των ιδιοτήτων των ανθρώπινων εργασιών.



Η

διαχείριση του κύκλου ζωής

των ανθρώπινων εργα
σιών
υλοποιείται από την Επιχειρησιακή Διαδικασία
Task Management
Process (TMP).

Η διαδικασία αυτή είναι υπεύθυνη για την εκτέλεση των
εργασιών και την αλλαγή της κατάστασής τους.



Το

επίπεδο του user interface

επιτρέπει στους χρήστες να
διαχειρίζονται τη λ
ίστα με τις εργασίες τους (human tasks). O
XForms
Manager (XFM),

αναλαμβάνει τη μετατροπή των μηνυμάτων εισόδου
των εργασιών των χρηστών σε φόρμες ενώ το
UI Framework (UI
-
FW)

παρουσιάζει τις φόρμες στο χρήστη.

Επιπλέον, ο Intalio|BPMS Server παρέχει μια
Δι
επαφή Διαχείρισης
Ανθρώπινων Εργασιών (Intalio Tempo User Interface),

μέσω της οποίας
κάποιος χρήστης μπορεί να δει και να εκτελέσει τις εργασίες που του έχουν
ανατεθεί κατά τη διάρκεια εκτέλεσης μιας Επιχειρησιακής Διαδικασίας.




Σχήμα
1
-
10:

Διεπαφή Δι
αχείρισης Ανθρώπινων Εργασιών (
Intalio
|BPMS Tempo Task
Management Console)


39



Όπως φαίνεται στην παραπάνω εικόνα, η Διεπαφή Διαχείρισης
Ανθρ
ώπινων Εργασιών παρέχει στο χρήστη τρεις διαφορετικές λίστες: α) λίστα
εποπτείας διαδικασιών (Processes List), β) λίστα εποπτείας εργασιών (Tasks
List) και γ) λίστα εποπτείας ειδοποιήσεων (Notifications List). Έτσι ο χρήστης
μπορεί να εκκινήσει μια από τις

διαδικασίες για τις οποίες είναι υπεύθυνος, να
εισάγει την απαραίτητη πληροφορία στις εργασίες που του ανατίθενται
προκειμένου να εκτελεστούν οι διαδικασίες και τέλος να δει τυχόν
ενημερωτικά μηνύματα που του αποστέλλονται κατά τη διάρκεια εκτέλεσης
μιας

διαδικασίας.

1
.7.2 ADONIS


Το ADONIS
[43]
αποτελεί κομμάτι κλειδί της σουίτας
προϊόντων της BOC GmbH (η οποία επίσης περιλαμβάνει
τα ADOscore, ADOlog, και ADOit)


για την ολοκληρωμένη
διαχείριση της στρατηγικής, των λειτουργικών διεργασιών,
των ανθρώπιν
ων πόρων, και των πληροφοριακών
συστημάτων (ΙΤ) οργανισμών.

Στη συνέχεια παρέχεται μια επισκόπηση του
εργαλείου ADONIS (έκδοση 3.90), το οποίο υποστηρίζει τη μοντελοποίηση και
ανάλυση λειτουργικών διεργασιών των βασικών πρόσθετων (add
-
on) στοιχείων
του και

τις επεκτάσεις του. Επίσης, παρέχει μια επισκόπηση των εργαλείων
ADOscore, ADOlog, και ADOit, τα οποία


παρότι είναι ξεχωριστά προϊόντα


βασίζονται στην ίδια αρχιτεκτονική μετα
-
μοντέλου (meta model) με το ADONIS
και, για αυτό, μπορούν να χρησιμοποιηθούν

σε συνδυασμό με το ADONIS.

Το ADONIS υποστηρίζει τις κεντρικές δραστηριότητες των μεθοδολογιών
Μοντελοποίησης Λειτουργικών Διεργασιών (Business Process Μodelling
(BPM)), συμπεριλαμβανομένων της άντλησης πληροφορίας, της
μοντελοποίησης και σχεδιασμού, της
ανάλυσης, της προσομοίωσης, και της
αξιολόγησης διεργασιών. Το ADONIS παρέχει επίσης διάφορες δυνατότητες
εισαγωγής/εξαγωγής, δυνατότητες παρουσίασης και δημοσίευσης
αποτελεσμάτων μέσω τυπικών εργαλείων και στο διαδίκτυο καθώς και εργαλεία
διαχείρισης (adm
inistration). Προαιρετικά πρόσθετα (add
-
on) στοιχεία είναι
διαθέσιμα για μοντελοποίηση σε περιβάλλον Διαδικτύου, κοστολόγηση βάσει
40


δραστηριοτήτων (activity
-
based costing, ABC), προγραμματισμός ανθρωπίνων
πόρων και παραγωγικής δυνατότητας, και διαχείριση τη
λεφωνικού
κέντρου
εξυπηρέτησης (call center).

Καθοριστική διάσταση στον σχεδιασμό του ADONIS αποτελεί η
χρηστικότητα, η ανοικτή αρχιτεκτονική (openness), η ευελιξία στις μεθόδους
(δυνατότητα προσαρμογής) και η δυνατότητα συντήρησης των μοντέλων. Το
ADONIS

υποστηρίζει χρήστες που δεν είναι τεχνικοί, (process analysts,
owners, managers) καθώς και περισσότερο ικανούς τεχνικά χρήστες,
συστημάτων πληροφορικής και σχεδιαστές επιχειρησιακών αρχιτεκτονικών
(enterprise architects), που ενδιαφέρονται για λειτουργικ
ές διεργασίες και
πληροφορία σχετικά με τις λειτουργικές διεργασίες όπως έγγραφα, πόρους,
συστήματα, εφαρμογές και οργανισμούς.

Το ADONIS λειτουργεί είτε ως ανεξάρτητο εργαλείο (σε υπολογιστές
γραφείου και φορητούς υπολογιστές,) είτε σε περιβάλλοντα πολλών

χρηστών
αξιοποιώντας έναν κεντρικό χώρο αποθήκευσης (repository).

Το ADONIS υποστηρίζει τυποποιημένες γλώσσες μοντελοποίησης όπως
οι BPMN, UML, EPC και LOVEM. Επιπρόσθετα, το ADONIS προσφέρει μια
τεχνολογία μετα
-
μοντελοποίησης (meta modelling) που επιτρέπ
ει στους
χρήστες να ορίζουν νέες γλώσσες και μηχανισμούς μοντελοποίησης για
συγκεκριμένες ανάγκες ανάλογα με τον επιχειρησιακό τομέα και τον πελάτη.
Επίσης, είναι διαθέσιμα διάφορα προκαθορισμένα μοντέλα αναφοράς,
πρότυπα, και μετα
-
μοντέλα (meta models), σ
υμπεριλαμβανομένου των ITIL,
CobiT, ISO20000 (BS15000), SCOR, Six Sigma, SOX, και ERM. Αυτά
εφαρμόζονται ως συγκεκριμένα προ
-
δημιουργημένα στοιχεία (modules) και
φόρμες (forms) που είναι σχεδιασμένες για χρήση με το ADONIS και σύμφωνες
με τις απαιτήσεις τω
ν προτύπων που προαναφέρθηκαν.

Το ADONIS μπορεί να συνεργαστεί σε μια ολοκληρωμένη λύση με άλλα
πακέτα εργαλείων και προϊόντα της BOC, συμπεριλαμβανομένων του εργαλείου
ADOscore το οποίο βασίζεται σε μεθοδολογία Balanced Scorecard (BSC) και
υποστηρίζει τη
Διαχείριση Στρατηγικής και Απόδοσης (Strategy and
Performance Management), του πλαισίου εφαρμογής ADOlog SCOR, και του
εργαλείου ADOit το οποίο υποστηρίζει τη Διαχείριση Υπηρεσιών και
Αρχιτεκτονικής Τεχνολογιών Πληροφορικής (IT Service and Architecture
`Ma
nagement).

41




Επισκόπηση του ADONIS

Εργαλείο γραφικής μοντελοποίησης διεργασιών βασισμένο σε χώρο
αποθήκευσης (repository) για σχεδιασμό διεργασιών, ανάλυση διεργασιών,
καταγραφή διεργασιών και εφαρμογή διεργασιών. Προσφέρει ένα περιεκτικό
άλλα εύκολο στην χρ
ήση

εργαλείο μοντελοποίησης, όπως επίσης και διεπαφές για την συλλογή
εξωτερικής πληροφορίας (π.χ., διεργασίες, δομές, και στατιστικά δεδομένα,
κλπ.).

Οι δυνατότητες εισαγωγής/εξαγωγής μοντέλων συμπεριλαμβάνουν το XML και
το ADL (Γλώσσα Προσδιορισμού του A
DONIS), όπως επίσης και διάφορες
λειτουργίες συγχώνευσης και ενημέρωσης. Χρησιμοποιεί στοιχείο που βασίζεται
σε ερωτήματα (query) για την ανάλυση πληροφορίας που βρίσκεται στο χώρο
αποθήκευσης (repository) του ADONIS. Οι δυνατότητες δημοσίευσης
περιλαμβάνο
υν δημοσίευση σε περιβάλλον Διαδικτύου και τυποποιημένο
περιβάλλον (Office) σε διάφορες μορφές. Η μοντελοποίηση σε περιβάλλον
Διαδίκτυου υποστηρίζει την χρήση επιπρόσθετου στοιχείου διεπαφής για
Υπηρεσίες Διαδικτύου (Web

Services) (δηλ., ADOweb).




ADONIS

Professional

Edition



Επιπρόσθετα
[44]
σε όλες τις δυνατότητες που παρέχονται από την
Business Edition του ADONIS, η Professional Edition του ADONIS προσφέρει
προσομοίωση, αξιολόγηση διεργασιών, επιτήρηση διεργασιών, και τον έλεγχο
εργασιών. Περιλαμβάνει
ξεχωριστή προσομοίωση που βασίζεται σε ενέργειες με
βιβλιοθήκη 4 αλγορίθμων, επιτρέπει την σύγκριση των αποτελεσμάτων της
ανάλυσης και της προσομοίωσης, την ανάλυση αποτελεσμάτων μη
τυποποιημένων προσομοιώσεων και δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.

Διάφορα πρόσ
θετα (add
-
on) διαγράμματα/διεπαφές είναι διαθέσιμα για
συστήματα ERP (π.χ., SAP); σουίτες BPM (π.χ., IBM Διαδίκτυοsphere
Workflow, Tibco Process Suite, MS BizTalk Server, Oracle BPEL Process
Manager), XMI (π.χ., IBM Rational Rose, Eclipse), και προσεγγίσει
ς MDA
χρησιμοποιώντας το

BMT (μετασχηματιστής μοντέλων του BOC).

42




Εξειδικευμένα πρόσθετα στοιχεία (Specific Modules)


Οι συγκεκριμένες πρόσθετες (add
-
on) μονάδες συμπεριλαμβάνουν την
επέκταση SOX (λύση Sarbanes Oxley βασισμένη στο πλαίσιο COSO/ERM),
ADOmed
(υγειονομική περίθαλψη), ADOegov (ηλεκτρονική διακυβέρνηση),
ADOorg (αυτοματοποιημένη δημιουργία οργανογραμμάτων από λειτουργικά
συστήματα), PROMOTE (διαχείριση γνώσης), και ADVISOR (ηλεκτρονική
εκμάθηση).




Activity
-
Based Costing


Πρόσθετη (add
-
on) μονάδα
για ανάλυση κόστους διεργασίας (ανάλυση
παρόντος και ανάλυση προσδοκώμενου), συμπεριλαμβανομένης της
αξιολόγησης κέντρου κόστους.