Συστήµατα Υποστήριξης Κλινικών Αποφάσεων: Ένα Χρήσιµο Εργαλείο στην Κλινική Πράξη

moldwarpsurprisedAI and Robotics

Jul 18, 2012 (5 years and 3 months ago)

464 views



∆ιεπιστηµονική Φροντίδα Υγείας(2012) Τόµος 4,Τεύχος 1, 9-12
ISSN 1791 - 9649

Συστήµατα Υποστήριξης Κλινικών Αποφάσεων: Ένα Χρήσιµο
Εργαλείο στην Κλινική Πράξη

Κολοστούµπης Γ.
1
, Μακρυγιαννάκη Κ.
2

1
Ειδικός Ιατρικής Πληροφορικής, PhD
2
Νοσηλεύτρια Π.Ε., M.Sc. , Γ.Ν.Α. Αλεξάνδρα












ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η δυνατότητα υποστήριξης της λήψης απόφασης αντικειµενικά παρουσιάζει αύξηση τα τελευταία έτη. Βασίζεται σε
µαθηµατικά εργαλεία προσοµοίωσης, γνωσιακές βάσεις δεδοµένων, µεθόδους επεξεργασίας ιατρικών δεδοµένων και
µεθόδους Τεχνητής Νοηµοσύνης για την κωδικοποίηση της διαθέσιµης γνώσης και για την επίλυση σύνθετων
προβληµάτων που προκύπτουν στην κλινική πράξη. Σκοπός: της παρούσης ανασκόπησης είναι να παρουσιάσει την
ανάπτυξη νέων µεθόδων και σύγχρονων υπηρεσιών, στην κλινική πράξη και την ανάδειξη αδυναµιών κατά την
εφαρµογή τους. Υλικό και µέθοδος: Η µεθοδολογία που ακολουθήθηκε περιελάµβανε αναζήτηση άρθρων, τα οποία
αναφέρονται στο χώρο της υγείας και των σύγχρονων τεχνολογιών, στις ηλεκτρονικές βάσεις «pubmed» και
«Medline».Αποτελέσµατα: Αποτελούν εξαιρετικά χρήσιµο εργαλείο για τους λειτουργούς υγείας χρησιµοποιώντας
χαρακτηριστικά και δεδοµένα που χρησιµοποιεί ο Ιατρός. Συνιστούν καινοτοµία για την νοσοκοµειακή κοινότητα,
καθώς εξασφαλίζουν την υποστήριξη των κλινικών αποφάσεων µε ένα συνολικό τρόπο, παρέχοντας µια
ολοκληρωµένη λύση µέσα από το πρίσµα της ολοκλήρωσης των υπολογιστικών συστηµάτων υποστήριξης κλινικών
αποφάσεων στην κλινική πράξη. Συµπεράσµατα: Η υιοθέτηση συστηµάτων υποστήριξης κλινικών αποφάσεων
συµβάλλει στη βελτίωση των παρεχόµενων υπηρεσιών υγείας µε ταυτόχρονη συγκράτηση του κόστους (π.χ. µέσω
της αποφυγής ιατρικών λαθών ή της µείωσης του αριθµού επανεισαγωγών µε τη χρήση φορητών συσκευών από τους
ασθενείς.).

Λέξεις-Κλειδιά: Λήψη Απόφασης, Κλινική Πράξη, Σύστηµα, Ιατρικά δεδοµένα, Προσοµοίωση

Υπεύθ. Αλ/φίας: Κολοστούµπης Γ. Α. Πάλλη 2 ΤΚ: 114 75 Αθήνα Τηλ. 6946544462 E-mail:
g_kolostoumpis@hotmail.com
9

10

Interscientific Health Care
(
201
2
)
Vol 4
,
Issue 1
,
9-1
2
ISS
N
1791 - 9649

Clinical Decision Support Systems: A Useful Tool in Clinical
Practice

Kolostoumpis G.
1
, Makrygiannaki K.
2

1
Medical Informatics, PhD
2
RN, M.Sc. , G.H.A. Alexandra











ABSTRACT

The possibility of supporting in decision – making shows an increase in recent years. Based on mathematic simulation
tools, knowledge databases, processing methods, medical data and methods, artificial intelligence for coding of the
available knowledge and for resolving complex problems arising into clinical practice. Aim: the aim of this review is to
present the development of new methods and modern services, in clinical practice and the emergence in their
implementation. Data and methods: the methodology that was followed included research of articles that referred to
health sector and modern technologies, at the electronic data bases “pubmed” and “medline”. Results: Is a useful tool
for medical experts using characteristics and medical data used by the doctors. Constitute innovation for the medical
community, and ensure the support of clinical decisions with an overall way by providing a comprehensive solution in
the light of the integration of computational decision support systems into clinical practice. Conclusions: Decision
Support Systems contribute to improving the quality of health services with simultaneous impoundment of costs (i.e.
avoid medical errors)

Keywords: decision – making, clinical practice, system, medical data, simulation








ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων τεχνολογιών
πληροφορικής, έχουν δηµιουργήσει νέες τάσεις και
προκλήσεις στην ανάπτυξη των υπολογιστικών
συστηµάτων, µε σκοπό την υπό-βοήθηση κλινικών
αποφάσεων θεραπευτικού ή διαγνωστικού, χαρακτήρα
µε βάση εξατοµικευµένα δεδοµένα του ασθενούς.
Ένα σύστηµα υποστήριξης κλινικών αποφάσεων
είναι σχεδιασµένο ώστε να χρησιµοποιεί µαθηµατικά
µοντέλα προσοµοίωσης, µεθόδους επεξεργασίας
ιατρικών δεδοµένων για την κωδικοποίηση της
διαθέσιµης γνώσης και για την επίλυση σύνθετων
θεµάτων που προκύπτουν στην κλινική πράξη
1,2,7
.
Πλήθος τέτοιων συστηµάτων έχει αναπτυχθεί, ώστε
να καλύπτουν ένα ευρύ φάσµα εφαρµογών από την
υποβοήθηση της διάγνωσης, έως τη µοντελοποίηση
της πιθανότητας εµφάνισης διαφόρων ασθενειών ή της
αποτελεσµατικότητας διαφόρων θεραπευτικών
σχηµάτων, µε χρήση τόσο των δεδοµένων του
ασθενή, όσο και παραγόντων επικινδυνότητας και
αποτελεσµατικότητας των διαθέσιµων θεραπευτικών
σχηµάτων, όπως αυτοί είναι αποθηκευµένοι σε βάσεις
δεδοµένων και ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες ιατρικής
γνώσης.
Τα συστήµατα αυτά αποτελούν µια κατηγορία των
συστηµάτων υποστήριξης αποφάσεων που
χρησιµοποιούνται και υποστηρίζουν τις
δραστηριότητες λήψης απόφασης των γιατρών
διαφόρων ειδικοτήτων (παθολόγοι, νευρολόγοι,
καρδιολόγοι, νευροχειρούργοι, κ.α), των νοσηλευτών
καθώς και του παραϊατρικό προσωπικού (ψυχολόγοι,
Cor. Author : Kolostoubis G. Α. Palli 2 ΤΚ: 114 75 Athens Tel. 6946544462 E-mail:
g_kolostoumpis@hotmail.com
φυσιοθεραπευτές, λογοθεραπευτές, κ.α.)
5
Ο κύριος στόχος αυτών των συστηµάτων είναι ο
σχεδιασµός θεραπείας και η διάγνωση όπου
βασίζονται σε κλινικά πρωτόκολλα, σε εξετάσεις
ρουτίνας, καθώς και στην ανάλυση εξετάσεων. Στην
πραγµατικότητα αυτά τα συστήµατα έχουν σχεδιαστεί
για να εξοµοιώνουν την διαδικασία εκτίµησης του
Ιατρού χρησιµοποιώντας χαρακτηριστικά και δεδοµένα
που χρησιµοποιεί ο Ιατρός. Εισάγουν νέες
διαγνωστικές παραµέτρους οι οποίες δηµιουργούνται
από την επεξεργασία και την ανάλυση των
συλλεγοµένων µηνυµάτων και δεδοµένων του
ασθενούς. Για τη διάγνωση µιας ασθένειας ο ιατρός
στηρίζεται, στις περισσότερες περιπτώσεις, στο
ιστορικό και την κλινική εικόνα του ασθενούς, στην
οπτική εξέταση των απεικονιστικών εξετάσεων στο
διαφανοσκόπιο ή στην οθόνη ενός υπολογιστικού
συστήµατος, καθώς και στα αποτελέσµατα
εργαστηριακών εξετάσεων
3,4,5
.
Υπάρχουν όµως περιπτώσεις, που η επιβεβαίωση
της διάγνωσης είναι ιδιαίτερα δύσκολη απαιτώντας
υψηλή εξειδίκευση και εµπειρία, ή ακόµη και εφαρµογή
επεµβατικών µεθοδολογιών (βιοψία)
6,4
. Αυτό γίνεται
κατανοητό, αν θεωρήσουµε την περίπτωση διάγνωσης
µε βάση απεικονιστικές εξετάσεις (αξονική ή µαγνητική
τοµογραφία, υπερηχοτοµογραφία, κ.α.), όπου είναι
πιθανή η εσφαλµένη διάγνωση είτε εξαιτίας
επικάλυψης ύποπτων παθολογικών οντοτήτων από
την παρουσία ανατοµικών δοµών, ή λόγω των εικόνων
χαµηλής ποιότητας, ως αποτέλεσµα θορύβου ή ακόµα
χαµηλής αντίθεσης µεταξύ γειτονικών δοµών ή και
εξαιτίας παρουσίας παρόµοιων χαρακτηριστικών τόσο
στις παθολογικές, όσο και στις φυσιολογικές δοµές.

Η ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΚΑΙ Η
∆ΙΑΓΝΩΣΗ
Η λήψη αποφάσεων είναι µια καθοριστικής σηµασίας
διεργασία που εφαρµόζουν οι ιατροί καθηµερινά,
απαιτεί γνώσεις και εµπειρία. Στηρίζεται στα
συµπτώµατα και σε επαρκή στοιχεία που αντλούνται
από την επικοινωνία µε τον ασθενή
1,2
. Τα
αποτελέσµατα µιας οργανωµένης διεργασίας,
ονοµάζεται διαδικασία της απόφασης, κατά τη διάρκεια
της οποίας
εµφανίζονται διάφορα γεγονότα όπως η
συλλογή πληροφοριών σχετικών µε το θέµα της
απόφασης, η αναζήτηση λύσεων του θέµατος, η
ανταλλαγή απόψεων µεταξύ των εµπλεκοµένων
µερών και ο κατακερµατισµός του θέµατος σε
επιµέρους θέµατα.
Επίσης µπορεί να υιοθετηθούν νέες διαδικασίες που
προϋποθέτουν πρόσφατες κλινικές πρακτικές
αντιµετώπισης των περιστατικών για λόγους
αποτελεσµατικότητας των µονάδων υγείας και
ταυτόχρονης απαίτησης για βελτίωση της ποιότητας
των παρεχοµένων υπηρεσιών.
Για την αντιµετώπιση των καταστάσεων αυτών είναι
πολλές φορές απαραίτητο να εισαχθούν µέθοδοι
υποστήριξης της λειτουργίας των ιατρών και
υποβοήθησης της λήψης αποφάσεων, που θα
στηρίζονται σε τυποποιηµένες διεργασίες και
διαδικασίες που θα εκτελούνται µε τη βοήθεια ειδικών
µηχανών/συσκευών.

Η ∆ΟΜΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ
ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ
Τα Συστήµατα Υποστήριξης Κλινικών Αποφάσεων
αποτελούνται από δυο πλευρές, η µια είναι αυτή που
βλέπει ο ειδικός, δηλαδή η εισαγωγή και η ανάπτυξη
της γνώσης, ενώ η δεύτερη πλευρά είναι αυτή της
επαφής του χρήστη µε το σύστηµα κατά τη διάρκεια
της λειτουργίας του συστήµατος και των συµβουλών
που εµφανίζονται προς τον χρήστη
3,4,6
. Η κύρια δοµή
των συστηµάτων αυτών απαρτίζεται από µια βάση
γνώσης, έναν µηχανισµό συµπερασµάτων, µια µηχανή
επεξήγησης και ένα υποσύστηµα επικοινωνίας µε τον
χρήστη.
Η Βάση γνώσης
, είναι το σηµαντικότερο συστατικό,
αφού περιέχει όλη τη σχετική γνώση. Χρησιµοποιείται
από τη µηχανή συµπερασµάτων για την δηµιουργία
των προτεινόµενων οδηγιών – λύσεων.
Η Μηχανή επεξήγησης
, επιτρέπει στον χρήστη να
ελέγξει την ορθότητα των συλλογισµών που τον
οδήγησαν στις λύσεις παρέχοντας ανάλυση των
λογικών συσχετισµών που οδηγούν στην
προτεινόµενη λύση.
Ο Μηχανισµός συµπερασµάτων,
έχει την
δυνατότητα να συνδυάζει τα δεδοµένα της βάσης
γνώσης ώστε να συνθέσει την βέλτιστη λύση. Κατά την
επικοινωνία µε το χρήστη τα συστήµατα αυτά,
υποβάλλουν στον χρήστη ένα σύνολο ερωτήσεων
ώστε να συλλεχθούν οι πληροφορίες που απαιτούνται,
έτσι ο µηχανισµός συµπερασµάτων χρησιµοποιεί τα
δεδοµένα εισόδου αναζητώντας στη βάση γνώσης τις
απαιτούµενες γνώσεις βάσει των οποίων θα
δηµιουργηθούν περισσότερες από µια κατάλληλες
συµβουλές.
Η ∆ιεπαφή χρήστη
, είναι µια µέθοδος στην οποία
χρησιµοποιώντας ερωτήσεις – απαντήσεις ή δεδοµένα
άλλων συστηµάτων, ο χρήστης έχει στη διάθεση του
την κατάλληλη συµβουλή η οποία συνοδεύεται από
την ανάλυση των βηµάτων που κατέληξαν σ’ αυτή.

ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ
ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ
Οι µελέτες καθιστούν ότι ένα σύστηµα υποστήριξης
αποφάσεων είναι ικανό να βελτιώσει την κλινική
πρακτική, συµβάλλοντας µε την αυτόµατη παροχή
υποστήριξης αποφάσεων ως µέρος της ροής των
καθηµερινών εργασιών, την υποστήριξη των
αποφάσεων στο χώρο και στο χρόνο της λήψης
αυτών, την προτροπή σε ενέργειες πέρα από την
απλή αξιολόγηση των περιστατικών και την
ηλεκτρονική χρήση υπολογιστικών συστηµάτων.
Ο χρόνος, είναι ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό στο
περιβάλλον παροχής ιατρικής περίθαλψης, έτσι ένα
σύστηµα υποστήριξης κλινικών αποφάσεων φροντίζει
ώστε να εξοικονοµεί χρόνο, χωρίς να εισάγει
ανεπιθύµητες καθυστερήσεις , ούτε να αυξάνει το
φόρτο εργασίας για τους επαγγελµατίες υγείας, καθώς
απαιτεί ελάχιστο χρόνο για τη λειτουργία του
7
. Τα
συστήµατα υποστήριξης κλινικών αποφάσεων
προτρέπουν το χρήστη σε προληπτικές ενέργειες που
είναι εύκολο να διαφύγουν της προσοχής του, στην
προσπάθεια να αντιµετωπιστεί το άµεσο πρόβληµα
του ασθενή.
Η ταχύτητα απόκρισης αυτών των συστηµάτων,
αποτελεί κριτήριο επιτυχίας και υιοθέτησης από την
πλευρά των επαγγελµατιών υγείας, παρέχοντας
υψηλό επίπεδο ποιότητας των παρεχόµενων
υπηρεσιών υγείας και µείωση του κόστους για την

11
πρακτική εφαρµογή τους.

Η ΧΡΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ
Η εισαγωγή των συστηµάτων αυτών έχει αναβαθµίσει
τις παρεχόµενες υπηρεσίες υγείας και αποτρέψει τα
ιατρικά λάθη και σφάλµατα. Πιο συγκεκριµένα η χρήση
τους οδηγεί στη βελτίωση των πρακτικών
συνταγογράφησης φαρµάκων, στη µείωση και την
αποφυγή λαθών στη χορήγηση φαρµακευτικής
αγωγής, προάγοντας την παροχή προληπτικών
υπηρεσιών υγείας
4
.
Αναλύοντας, τα αποτελέσµατα πρόσφατων ερευνών
τα συστήµατα αυτά παράγουν ηλεκτρονικές
υπενθυµίσεις σχετικά µε την φαρµακευτική αγωγή,
προάγουν τη συµµόρφωση του ασθενή µε τη
θεραπεία, ενώ οδηγούν τους ιατρούς σε καλύτερη
διαχείριση της φαρµακευτικής αγωγής
6,7
. Η παροχή
των ηλεκτρονικών µηνυµάτων και υπενθυµίσεων,
οδηγεί στη µείωση των ιατρικών λαθών που
οφείλονται στην υπέρ πληθώρα δεδοµένων
στρέφοντας την προσοχή του ιατρού σε απαραίτητες
προληπτικές ενέργειες, που δε συνδέονται άµεσα µε
το οξύ πρόβληµα του ασθενή.
Επιπλέον, καθοδηγούν τους ιατρούς στην
καταγραφή του ιατρικού ιστορικού, ενώ παρέχουν
ενιαίο υπόβαθρο γνώσης
2,4
. Η απλότητα και η εύκολη
χρήση τους, στο σηµείο παροχής των φροντίδων
υγείας, καθώς και η δυνατότητα ανά-τροφοδότησης
τους µε υγειονοµικά στοιχεία των ασθενών αποτελούν
βασικά προαπαιτούµενα της επιτυχίας.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΜΗ
ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ
Η ενσωµάτωση των συστηµάτων υποστήριξης
αποφάσεων, στην καθηµερινή κλινική πράξη είναι
σχετικά περιορισµένη λόγω της ιδιαιτερότητας του
τοµέα υγείας, όπου τα δεδοµένα, εµφανίζονται σε
περιγραφική µορφή, γεγονός που καθιστά την
έκφραση και την αναπαράσταση τους, στη βάση
γνώσης, περίπλοκη. Οι ιατρικές πληροφορίες ,
δεδοµένα
,
εξειδικεύονται µε βάση το ιστορικό και τα
χαρακτηριστικά του κάθε ασθενή, αυξάνοντας την
πολυπλοκότητα των ιατρικών αποφάσεων.
Ο βασικότερος παράγοντας στην εφαρµογή των
συστηµάτων αυτών είναι το ιατρικό ανθρώπινο
δυναµικό της υγείας που παραµένει αρνητικά
διακείµενο στην χρήση των εργαλείων αυτών ,
πιστεύοντας ότι µπορεί να τους υποκαταστήσουν
7
.
Έχει παρατηρηθεί ότι οι δύσχρηστες διεπαφές του
χρήστη, αποτρέπουν το ιατρικό προσωπικό από τη
χρήση τους, ενώ στην πραγµατικότητα αποτελεί ένα
εύχρηστο εργαλείο, που βοηθάει στην επίλυση
πολλών καθηµερινών προβληµάτων και αποφυγής
ιατρικών λαθών.
Τέλος, η αδυναµία επικοινωνίας µεταξύ των
συστηµάτων αυτών µε τους ηλεκτρονικούς ιατρικούς
φακέλους, δηµιουργεί προβλήµατα κατά την εισαγωγή
της γνώσης η οποία πραγµατοποιείται µέσω
παρεµβολής από τους µηχανικούς γνώσης. Η
παρεµβολή των µηχανικών γνώσης καθιστά την
ανανέωση – τροποποίηση της βάσης γνώσης αρκετά
δαπανηρή και χρονοβόρα διαδικασία.



ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Η υιοθέτηση των συστηµάτων υποστήριξης κλινικών
αποφάσεων, στην καθηµερινή κλινική πράξη
συµβάλλουν στην αποφυγή των ιατρικών λαθών και
στην άνοδο του επιπέδου των παρεχόµενων
υπηρεσιών υγείας
8
. Αποτελεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον για
το χώρο της ιατρικής πληροφορικής, προϋποθέτοντας
τη συντονισµένη εργασία όλων των εµπλεκόµενων
φορέων βάση ολοκληρωµένου σχεδίου, το οποίο θα
λαµβάνει υπόψη τις εµπειρίες αλλά και τις τρέχουσες
τεχνολογικές εξελίξεις.
Η ολοκληρωµένη εισαγωγή αυτών των
συστηµάτων, διευκολύνει την πρόσβαση των χρηστών
στην παρεχόµενη λειτουργικότητα µε τη χρήση ενός
ηλεκτρονικού υπολογιστή ή µιας έξυπνης κινητής
συσκευής τηλεφώνου, όπου καλύπτεται και η
απαίτηση για αυξηµένη κινητικότητα που έχει ένας
ιατρός που εργάζεται στις κλινικές του νοσοκοµείου.
Σύµφωνα µε ορισµένους ερευνητές τα συστήµατα
υποστήριξης κλινικών συστηµάτων αποτελούν ενιαία
στρατηγική η οποία εκµεταλλεύεται τις εµπειρίες, τις
γνώσεις, τις τρέχουσες τεχνολογικές εξελίξεις άλλων
ευρωπαϊκών χωρών
2,3
.
Σ’ αυτήν την προσπάθεια, οι ιατροί συµµετέχουν σ’
όλα τα στάδια ανάπτυξης του κύκλου ζωής των
συστηµάτων αυτών (σχεδίαση, ανάπτυξη, χρήση,
επέκταση), χρησιµοποιώντας σύγχρονα πρότυπα
αναπαράστασης γνώσης τα οποία επιτρέπουν την
αξιοποίηση της τεκµηριωµένης γνώσης µειώνοντας το
κόστος και το χρόνο.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Kensaku Kawamoto, Caitlin A Houlihan, E Andrew
Balas and David F Lobach, Improving clinical practice
using clinical decision support systems: A systematic
review of trials to identify features critical to success,
British Medical Journal , 2005, 330:765-768
2. Wright A, Sitting DF, Ash JS, Sharma S, Pang JE,
Middleton B, Clinical decision support capabilities of
commercially-available clinical information systems ,
JAM Med Inform Assoc. , 2009, vol 16, n:5
3. Βαγγελάτος, Α., και Σαριβουγιούκας, Ι, Παράγοντες
επιτυχίας για την εισαγωγή πληροφοριακών
συστηµάτων στα νοσοκοµεία, Επιθεώρηση της Υγείας ,
2005, 24-29
4. Αποστολάκης, Ι., Σωτήρχου Α., Τσακλακίδου ∆.,
Τσικρικάς Σ., και Κυριόπουλος Γ., Η ενσωµάτωση των
τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών στα
δηµόσια νοσοκοµεία του λεκανοπεδίου Αττικής, Ιατρική,
2007, 3:235 – 242
5. Reason J., Human error: models and management ,
British Medical Journal, 2000, 320:768-770
6. Γείτονα Μ., Οικονοµική Αξιολόγηση της Τεχνολογίας
Υγείας – φάρµακο-οικονοµία στη λήψη αποφάσεων,
Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας, 2004
7. Αθηνά Α. Λαζακίδου. Πληροφοριακά Συστήµατα
Νοσοκοµείων & Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Υγείας ,
Αθήνα, 2005
8. Κολοστούµπης Γεώργιος, Μακρυγιαννάκη Κλεάνθη,
Ακρίβος Χριστόδουλος, “ Πληροφοριακά Συστήµατα
Υγείας: Κριτήρια Αξιολόγησης της Υπάρχουσας &
Μελλοντικής κατάστασης”, 8ο Πανελλήνιο Συνέδριο
∆ηµόσιας Υγείας & Υπηρεσιών Υγείας, Μάρτιος 2010,
σελ. 182


12