Αξιολόγηση Ευχρηστίας του Ιστότοπου της Ελληνικής Ομοσπονδίας Μπρίτζ

handsomechannelSoftware and s/w Development

Jul 2, 2012 (5 years and 4 months ago)

600 views



ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ
ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΝ ΜΗΧΑΝΙΚΝ

ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ
ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Αξιολόγηση Ευχρηστίας του Ιστότοπου της Ελληνικής Οοσπονδίας
Μπριτζ

ΙΠΛΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Νικόλαος Ι. Κηπουρός


Επιβλέπων: Νικόλαος Β. Μαρ αράς
Αναπληρωτής Καθηγητής Ε.Μ.Π.

Αθήνα, Νοέ βριος 2007


2



3

Περίληψη

Όσο το διαδίκτυο γίνεται αναπόσπαστο κο άτι της καθη ερινής ας ζωής, και
αυξάνονται οι ανάγκες ας για πιο γρήγορους, λειτουργικούς και έγκυρους ιστότοπους,
τόσο ο παράγοντας της ευχρηστίας αποκτά έναν ολοένα και πιο ση αίνοντα ρόλο, καθώς ο
άνθρωπος / χρήστης καθορίζεται ως ο πρωταγωνιστής αυτή της τεχνολογικής
επανάστασης, Στην παρούσα διπλω ατική εργασία, αφού παρουσιάζου ε περιληπτικά τις
εθόδους, τις τάσεις αλλά και τα προβλή ατα των σύγχρονων εθόδων αξιολόγησης της
ευχρηστίας, προβαίνου ε σε ευρεστική και ε πειρική αξιολόγηση ευχρηστίας του
ιστότοπου της Ελληνικής Ο οσπονδίας Μπριτζ (www.hellasbridge.org). Στην ευρεστική
αξιολόγηση, εξετάσθηκαν η σχεδίαση της ιστοσελίδας, η παρουσίαση του περιεχο ένου
της, η αρχιτεκτονική της, καθώς και όλες οι πτυχές της αλληλεπίδρασης ε τον χρήστη,
εντοπίστηκαν προβλή ατα, και προτάθηκαν πιθανές λύσεις. Η ε πειρική αξιολόγηση
περιλά βανε ένα τεστ που σχεδιάστηκε ε σκοπό την ελέτη των προβλη άτων
αλληλεπίδρασης που αντι ετωπίζουν απλοί χρήστες, καθώς και την υποκει ενική τους
άποψη έσω συνέντευξης.


4



5

Περιεχόενα
Πρόλογος............................................................................................................................11
1. ΕΙΣΑΓ$ΓΗ................................................................................................................13
1.1 ΙΑΙΚΤΥΟ...................................................................................................13
1.1.1 Ιστότοποι....................................................................................................13
1.1.2 Σχεδιασός ενός δικτυακού ιστότοπου....................................................14
1.2 ΙΑΙΚΤΥΟ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ...............................14
1.3 ΕΥΧΡΗΣΤΙΑ...................................................................................................15
1.3.1 Ορισός.......................................................................................................15
1.3.2 Χαρακτηριστικά της ευχρηστίας.............................................................16
1.3.3 Ευχρηστία και επικοινωνία ανθρώπου ηχανής.....................................17
1.3.4 Αναγκαιότητα της Ευχρηστίας................................................................18
1.3.5 Χρηστοκεντρικότητα................................................................................18
1.3.6 Ευχρηστία και Ελληνικός Ιστός...............................................................19
1.3.7 Μπριτζ και ευχρηστία...............................................................................19
2. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑΣ..............................................................................21
2.1 ΣΥΧΝΑ ΛΑΘΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΣΧΕΙΑΣΜΟ.................................................22
2.2 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΝ ΜΕΘΟΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ...........................23
2.3 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ...........................................................24
2.4 ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ
ΕΥΧΡΗΣΤΙΑΣ.................................................................................................24
2.5 ΜΕΘΟΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑΣ.......................................25
2.5.1 Επιλέγοντας ία έθοδο αξιολόγησης......................................................25
2.5.2 Κριτήρια για την ταξινόηση των εθόδων αξιολόγησης.....................26
2.5.3 1ιαορφωτική ή Συγκεντρωτική αξιολόγηση........................................26
2.5.4 Επειρικές και η επειρικές έθοδοι....................................................27
2.5.5 Υποκειενική και Αντικειενική αξιολόγηση........................................28
2.5.6 Μέθοδοι ερωτηατολογίου.......................................................................28
2.5.7 Συνεντεύξεις...............................................................................................29
2.5.8 Ερωτηατολόγια........................................................................................29
2.5.9 Συνεντεύξεις και Ερωτηατολόγια. Πλεονεκτήατα και ειονεκτήατα
.....................................................................................................................30
2.6 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΟΙ........................................................................30
2.6.1 Σχεδιάζοντας Πειράατα..........................................................................31
2.6.2 Ηθικά ζητήατα της εξέτασης χρηστών.................................................31
2.7 ΜΗ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ.................................................................33
2.8 ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΕΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΟΙ...........................................33
2.8.1 Ευρεστική Αξιολόγηση.............................................................................35
2.8.2 1ιερεύνηση ε βάση τη συνέπεια σε πρότυπα.........................................35
2.8.3 Προσεγγιστικές έθοδοι............................................................................35
2.8.4 Γνωσιακές Προσεγγίσεις...........................................................................36
2.8.5 Πλουραλιστικές Προσεγγίσεις..................................................................36
2.8.6 Προσέγγιση έσω Οδηγιών (guidelines).................................................37
2.8.7 Προβλήατα της αξιολόγησης έσω οδηγιών (guidelines)....................37
2.9 ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑΣ...................................................38
2.10 ΕΜΠΕΙΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΕΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΟΙ: ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ
ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ......................................................................................38
3. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΤΟΠΟΥ......................................................................39

6

4. ΜΗ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑΣ....................................45
4.1 ΣΧΕΙΑΣΗ ΣΕΛΙΑΣ (PAGE DESIGN)......................................................45
4.1.1 1ιαφηίσεις και προώθηση στην σελίδα.................................................46
4.1.2 Σχεδίαση για διαφορετικές πλατφόρες..................................................47
4.1.3 1ιαχωρισός νοήατος και παρουσίασης................................................48
4.1.4 Χρόνοι απόκρισης......................................................................................48
4.1.5 Σύνδεσοι...................................................................................................49
4.1.6 Style Sheets.................................................................................................50
4.1.7 Frames........................................................................................................51
4.1.8 Αναγνωρισιότητα....................................................................................51
4.1.9 Εκτύπωση...................................................................................................52
4.2 ΣΧΕΙΑΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ.....................................................................53
4.2.1 Συγγραφή κατάλληλη για τον παγκόσιο ιστό.......................................53
4.2.2 Τίτλοι Σελίδων...........................................................................................57
4.2.3 Επικεφαλίδες..............................................................................................58
4.2.4 Ευανάγνωστο κείενο................................................................................58
4.2.5 Online Βοήθεια και Τεκηρίωση.............................................................59
4.2.6 Πολυέσα....................................................................................................60
4.2.7 Χρόνοι απόκρισης......................................................................................60
4.2.8 Εικόνες και Φωτογραφίες.........................................................................60
4.2.9 Κινούενα σχέδια.......................................................................................60
4.2.10 Video...........................................................................................................60
4.2.11 Ήχος............................................................................................................61
4.2.12 Χρήστες ε ειδικές ανάγκες......................................................................61
4.2.13 Τρισδιάστατα Γραφικά.............................................................................61
4.3 ΣΧΕΙΑΣΗ ΙΣΤΟΤΟΠΟΥ..............................................................................61
4.3.1 Η Αρχική Σελίδα........................................................................................62
4.3.2 Πόσο ευρύς (άκρος) πρέπει να είναι ο ιστότοπος;................................64
4.3.3 Splash Screens............................................................................................64
4.3.4 Η Αρχική Σελίδα σε σχέση ε τις εσωτερικές σελίδες...........................64
4.3.5 Σύνδεσοι στις εσωτερικές σελίδες.........................................................65
4.3.6 Πλοήγηση...................................................................................................65
4.3.7 1οή του ιστότοπου...................................................................................67
4.3.8 Βάθος εναντίον Εύρος................................................................................69
4.3.9 Έλεγχος της πλοήγησης από τον χρήστη.................................................70
4.3.10 Υπο-ιστότοποι............................................................................................70
4.3.11 1υνατότητες αναζήτησης..........................................................................71
4.3.12 Σχεδίαση του URL.....................................................................................73
4.4 ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΣΕ ΧΡΗΣΤΕΣ ΜΕ ΕΙΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ.................74
5. ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑΣ.....................................................75
5.1 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΝ...........................................................75
5.1.1 Στόχοι..........................................................................................................75
5.1.2 Οι Συετέχοντες......................................................................................76
5.1.3 Υλικό που χρησιοποιήθηκε.....................................................................77
5.1.4 Βαθολόγηση Σοβαρότητας Προβληάτων............................................77
5.2 ΣΧΕΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ...........................................................78
5.2.1 Εργασίες.....................................................................................................78
5.2.2 Μετρικές αξιολόγησης..............................................................................81
5.3 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ........................................................................................81

7

5.4 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑ ΕΡΓΑΣΙΑ....................................83
5.4.1 Εργασία 1. Εγγραφή στη Λίστα...............................................................83
5.4.2 Εργασία 2. Ερώτηση Κανονισού............................................................85
5.4.3 Εργασία 3. Έναρξη Μαθηάτων..............................................................87
5.4.4 Εργασία 4. Αγωνιστικό Ηερολόγιο........................................................89
5.4.5 Εργασία 5. Ηλεκτρονική 1ιεύθυνση Σωατείου....................................92
5.4.6 Εργασία 6. Εύρεση νικητή αγώνα............................................................93
5.4.7 Εργασία 7. Εύρεση Βαθών Νίκης ενός αθλητή....................................96
5.4.8 Εργασία 8. Τεύχος Περιοδικού.................................................................98
6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ...............................................................101
 Αναφορές..................................................................................................................104
Παράρτηα Γ. Αποτελέσατα ανά εργασία..................................................................110
Παράρτηα 1. Μετα-Πειραατικές ερωτήσεις και σχόλια.........................................114
Εργασία 1. Εγγραφή σε λίστα...................................................................................114
Εργασία 2. Εύρεση αριθ ού διανο ών.....................................................................114
Εργασία 3. Εύρεση αριθ ού τηλεφώνου τοπικού σω ατείου...................................115
Εργασία 4. Εύρεση αγωνιστικού γεγονότος..............................................................116
Εργασία 5. Εύρεση ηλεκτρονικής διεύθυνσης σω ατείου........................................117
Εργασία 6. Εύρεση νικητήριου ζεύγους σε αγώνα...................................................117
Εργασία 7. Εύρεση αθλητή ε τους περισσότερους βαθ ούς νίκης.........................118
Εργασία 8. Κατέβασ α τεύχους περιοδικού.............................................................119



8



9

Σηείωση

Είναι σύνηθες φαινό ενο σε εργασίες που πραγ ατοποιούνται στη περιοχή των νέων
τεχνολογιών να χρησι οποιείται κυρίως η αγγλική γλώσσα. Αυτό οδηγεί σε ία εγγενή
αναντιστοιχία εταξύ αγγλικών και ελληνικών όρων. Όταν ένας όρος χρησι οποιείται σε
κάποια περιοχή της νέας τεχνολογίας, τότε αυτο άτως αποκτά καινούργιο
νόη α/υπόσταση. Αποτελεί λοιπόν εγάλη πρόκληση η εύρεση της αντιστοιχίας σε κάποια
άλλη γλώσσα. Πιστεύω επίσης ότι η ικανότητα εύκολης αντιστοίχισης εταξύ τεχνικών
όρων, σε ια οποιαδήποτε γλώσσα, αποτελεί και έτρο του πλουραλισ ού και
εκφραστικότητας της γλώσσας αυτής. Στο πέρασ α του χρόνου η ελληνική γλώσσα έχει
αποδείξει ότι διαθέτει την πλαστικότητα και προσαρ οστικότητα σε τέτοιου είδους
προκλήσεις, χωρίς βέβαια αυτό να ση αίνει ότι αγγλικοί τεχνικοί όροι δεν έχουν πει
αυτούσιοι στο λεξιλόγιο ας. Στη παρούσα εργασία προσπαθήσα ε να βρού ε τις πιο
κατάλληλες ελληνικές λέξεις στους αγγλικούς όρους, σε ση είο που ίσως να
ακροβατήσα ε σε κάποιες περιπτώσεις. Σε κάποιες άλλες πάλι διατηρήσα ε τις αγγλικές,
ενώ ίσως να υπήρχε κάποια δόκι η ελληνική ετάφραση. Ο αναγνώστης πορεί φυσικά,
να βρει εύκολα σχετικές συζητήσεις στο διαδίκτυο (π.χ:
http://lists.hellug.gr/mailman/listinfo/i18ngr
)



11

Πρόλογος

Καθώς το ιαδίκτυο διαθέτει όλο και περισσότερο αυξανό ενες υπηρεσίες,
πληροφορίες και δραστηριότητες, γίνεται αναπόσπαστο κο άτι της καθη ερινής ας
ζωής. Σή ερα εκτός από τις διοικητικές και ε πορικές ιστοσελίδες, γνωρίζει άνθηση
και ία τρίτη κατηγορία, η οποία έχει να κάνει ε τη διάχυση της πληροφορίας που
αφορά είτε τα ενδιαφέροντα κάποιας κοινωνικής ο άδας, είτε την οργάνωση ιας
ψυχαγωγικής δραστηριότητας. Στο παραπάνω έχουν συντελέσει πολλοί παράγοντες.
Η αλ ατώδη αύξηση της τεχνολογίας του διαδικτύου και η αύξηση του ποσοστού των
πολιτών που είναι συνδε ένοι ε αυτό, έχει οδηγήσει το διαδίκτυο από ένα
εναλλακτικό έσο πληροφόρησης σε ία αυθύπαρκτη εικονική κοινωνία, της οποίας
ένα πολύ ση αντικό έρος έχει να κάνει ε δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου.
Μία από αυτές τις δραστηριότητες είναι και το αγωνιστικό πριτζ. Ένα
πνευ ατικό, ο αδικό παιχνίδι, αναγνωρισ ένο από την ελληνική πολιτεία ως
αθλητική δραστηριότητα. Σε παγκόσ ιο επίπεδο ασχολούνται ε αυτό εκατο ύρια
άνθρωποι, ενώ οι σύλλογοι, τα σω ατεία, οι αγωνιστικές διοργανώσεις και τα
πρωταθλή ατα έχουν δη ιουργήσει ένα περιβάλλον, όπου η πνευ ατική εξάσκηση
συνδυάζεται ε την κοινωνικότητα. Μέρος της προσπάθειας να παρουσιαστεί, να
διαδοθεί το πριτζ αλλά και να βοηθηθεί η ελληνική κοινότητα παικτών του
αγωνιστικού πριτζ , είναι η δη ιουργία του ιστότοπου της Ελληνικής Ο οσπονδίας
Μπριτζ (www.hellasbridge.org). Στην παρούσα εργασία ελετά ε την ευχρηστία
αυτού του ιστότοπου.
Γενικότερες ελέτες ευχρηστίας των ιστότοπων έχουν αυξηθεί τα τελευταία
χρόνια και τα αποτελέσ ατα αποκαλύπτουν διάφορα προβλή ατα π.χ. η
διασαφηνισ ένης ορολογίας, ακατάλληλης χρήσης χρώ ατος, εγέθους και θέσης
των πλήκτρων πλοήγησης κ.α. Όσο το περιεχό ενο εταβάλλεται και ε πλουτίζεται,
είναι προφανής η ανάγκη διαρκούς αξιολόγησης και επανασχεδιασ ού των
ιστότοπων. Αρκετές σχετικές εθοδολογίες και ελέτες περιπτώσεων έχουν
παρουσιαστεί πρόσφατα στη διεθνή βιβλιογραφία. Οι περισσότερες περιπτώσεις
καλύπτουν είτε ε πορικές, είτε σελίδες δη όσιων η ιδιωτικών οργανισ ών. Η ελέτη
ευχρηστίας ιστοσελίδας που αφορά κάποια δραστηριότητα ελεύθερου χρόνου δεν
είναι καθόλου συνηθισ ένη και δη για την ελληνική διαδικτυακή πραγ ατικότητα.

12

Στην παρούσα εργασία, αφού παρουσιάζου ε περιληπτικά τις εθόδους, τις
τάσεις αλλά και τα προβλή ατα των σύγχρονων εθόδων αξιολόγησης της
ευχρηστίας, προβαίνου ε σε ευρεστική και ε πειρική αξιολόγηση ευχρηστίας του
ιστοτόπου της Ελληνικής Ο οσπονδίας Μπριτζ. Στην ευρεστική αξιολόγηση
εφαρ όζου ε τους κανόνες και τις οδηγίες ενός από τα πιο έγκυρα συγγρά ατα στον
χώρο. Αξιολογήθηκε η σχεδίαση της ιστοσελίδας, η παρουσίαση του περιεχο ένου
της και η αρχιτεκτονική του ιστότοπου. Εξετάστηκαν όλες οι πτυχές της
αλληλεπίδρασης ε τον χρήστη, εντοπίστηκαν προβλή ατα, και προτάθηκαν πιθανές
λύσεις. Στην ε πειρική αξιολόγηση σχεδιάστηκε ένα τεστ που περιλά βανε τόσο την
ελέτη των προβλη άτων αλληλεπίδρασης που αντι ετωπίζουν απλοί χρήστες, αλλά
και την υποκει ενική τους άποψη έσω συνέντευξης. Επίσης ρωτήθηκαν για τα
δη ογραφικά τους στοιχεία ώστε να γίνει ία περιορισ ένη στατιστική ελέτη. Το
δείγ α των χρηστών - συ ετεχόντων στην έρευνα απαρτιζόταν από 12 άτο α άνδρες
και γυναίκες, ε διαφορετικό επίπεδο ε πειρίας του διαδικτύου, του ιστότοπου, αλλά
και του πριτζ, ώστε να καλυφθούν οι συνήθεις τύποι χρηστών του ιστότοπου.
Προσδιορίστηκαν 8 εργασίες, για τις οποίες, σε έναν κατάλληλα δια ορφω ένο
περιβάλλον, παρακολουθήσα ε και καταγράψα ε τις κινήσεις τους.
Χρησι οποιήθηκε η έθοδος της καταγραφής των κινήσεών τους έσω ειδικού
λογισ ικού, και της εγγραφής της ά εσης αντίδρασής τους έσω της τεχνικής της
φωναχτής σκέψης (think aloud technique). Η επεξεργασία των δεδο ένων απεκάλυψε
προτερή ατα και αδυνα ίες του ιστότοπου, ε κυριότερα συ περάσ ατα ότι η
πλοήγηση είναι προβλη ατική και η οργάνωση του περιεχο ένου η ορθολογική.

13

1. ΕΙΣΑΓ$ΓΗ

1.1 ΙΑΙΚΤΥΟ

Το διαδίκτυο (Internet), αποτελείται από ένα σύνολο από υπολογιστικά
συστή ατα, συνδεδε ένα εταξύ τους σύ φωνα ε το πρωτόκολλο TCP/IP.
η ιουργήθηκε στις αρχές τις δεκαετίας του ΄90, και από τότε έχει επεκταθεί,
αριθ ώντας σή ερα εκατοντάδες εκατο ύρια υπολογιστές που καλύπτουν σχεδόν
όλο τον κόσ ο [1], ενώ σύ φωνα ε τον νό ο του Nielsen[2], η ταχύτητα σύνδεσης
εταξύ των προχωρη ένων χρηστών του δικτύου θα αυξάνεται κατά 50% κάθε 21
ήνες. Οι δραστηριότητες του διαδικτύου αν και ξεκίνησαν για την συνεργασία και
διασύνδεση επιστη ονικών και στρατιωτικών κέντρων, σή ερα καλύπτουν όλο το
φάσ α της ενη έρωσης, ψυχαγωγίας και επικοινωνίας.

1.1.1 Ιστότοποι

Ένας ορισ ός της λέξης ιστότοπος πορεί να είναι ο εξής: Μία συλλογή από
ηλεκτρονικά αρχεία, τα οποία βρίσκονται σε έναν web server, τα οποία δη οσιεύουν
κάποιο περιεχό ενο και παρέχουν αντικεί ενα, έσα από τα οποία ένας χρήστης
πορεί να αλληλεπιδράσει. Τέτοια αντικεί ενα πορεί να είναι κεί ενο, εικόνες, και
φόρ ες εισαγωγής δεδο ένων.
Άλλα πιο πολύπλοκα αντικεί ενα επιτρέπουν τη παρουσίαση γραφικών (vector
graphics), κινού ενης εικόνας (animations), video, ηχογραφήσεων, ολοκληρω ένων
εφαρ ογών (Flash, QuickTime, Java run-time environment) κτλ. Η πλήρης
καταγραφή και παρουσίασή τους θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη δεδο ένης της
ταχύτητας ε την οποία εξελίσσονται. Επίσης η ίδια η πληροφορία που παρουσιάζει
ένας ιστότοπος, πορεί να εταβάλλεται δυνα ικά, είτε ε τον χρόνο (π.χ.
ειδησεογραφικοί ιστότοποι), είτε ανάλογα ε τις ενέργειες και τις επιλογές του
χρήστη (π.χ. προσωπικά η ερολόγια (blogs)). Είναι επίσης ση αντικό να ση ειωθεί
ότι ένας από τους κορυφαίους το είς της βιο ηχανίας σή ερα, στο επίπεδο της
δραστηριότητας και στο επίπεδο της έρευνας και της ανάπτυξης έχει να κάνει ε την
τεχνολογία διαχείρισης των ιστοσελίδων. Γλώσσες προγρα ατισ ού (Perl, PHP,
Python), ολοκληρω ένα περιβάλλοντα (ColdFusion, WebSphere), λειτουργικά

14

συστή ατα (Windows, Linux), βάσεις δεδο ένων (MySQL, Oracle), web servers
(Apache, IIS), συνθέτουν ένα πολύπλοκο περιβάλλον τεχνολογίας αιχ ής, ε κύριο
σκοπό την σωστή και απρόσκοπτη παρουσίαση των ιστότοπων.
Ο διεθνής οργανισ ός W3C [3] αναλα βάνει να εκδώσει τις οδηγίες και τα
πρότυπα, ώστε να υπάρχει πλήρης συ βατότητα και συνέπεια στον τρόπο ε τον
οποίο κωδικοποιείται η πληροφορία που δη οσιεύεται στο διαδίκτυο. Το πιο γνωστό
και ευρέως χρησι οποιού ενο πρότυπο είναι η HTML/XHTML/XML, ενώ σε
συνδυασ ό ε το Cascading Style Sheets(CSS), επιτρέπεται ο εντοπισ ός και η
διαχείριση στοιχείων και αντικει ένων που απαρτίζουν ία ιστοσελίδα.

1.1.2 Σχεδιασός ενός δικτυακού ιστότοπου

Ο σχεδιασ ός ενός δικτυακού τόπου είναι ία αρκετά πολύπλοκη διαδικασία,
που περιλα βάνει καταρχήν την πλήρη κατανόηση του αντικει ένου που θέλου ε να
δη οσιεύσου ε, τον σκοπό που θέλου ε να επιτύχου ε, το οντέλο ε το οποίο θα
παρουσιάσου ε τη πληροφορία, και τα τεχνικά έσα που θα χρησι οποιήσου ε. ς
τελικό αποτέλεσ α αυτής της διαδικασίας θεωρείται η διαδικτυακή ιστοσελίδα (ή
απλά ιστοσελίδα για συντο ία), η οποία δη οσιεύεται σε κάποια διεύθυνση του
διαδικτύου. Σε αυτό το ση είο πρέπει να κάνου ε ία διάκριση εταξύ του
σχεδιασ ού ενός ιστότοπου και της ανάπτυξης του. Το πρώτο έχει να κάνει ε την
ορθολογική και εύχρηστη παρουσίαση και σχεδίαση των αντικει ένων, και το
αναλα βάνει κάποιος/κάποια ε ε πειρία στη γραφιστική σχεδίαση, ενώ το δεύτερο
έχει να κάνει ε τον προγρα ατισ ό των πράξεων που πρέπει να γίνουν ως
αποτέλεσ α των αλληλεπιδράσεων του χρήστη, και συνήθως το αναλα βάνει κάποιος
ε ε πειρία σε προγρα ατισ ό υπολογιστικών συστη άτων. Ο σχεδιασ ός ενός
δικτυακού τόπου περιλα βάνει την ανάλυση των απαιτήσεων του χρήστη, την
αξιολόγηση της ευχρηστίας και την ανάλυση των διεργασιών που δη ιουργούνται.

1.2 ΙΑΙΚΤΥΟ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Σύ φωνα ε επίση α στατιστικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης[4], η Ελλάδα έχει
ικρότερη εξάπλωση του ιαδικτύου και από την Ευρώπη των 15 αλλά και από την
Ευρώπη των 25 χωρών ελών. Αυτό δεν ισχύει όνο για το διαδίκτυο αλλά και για τις
τηλεπικοινωνίες και την τεχνολογία γενικότερα. Το κύριο έρος του πληθυσ ού δεν

15

έχει ακό α πρόσβαση στο ιαδίκτυο, ενώ η εισροή του στον πληθυσ ό αγγίζει το
20.3% [5]. Το ποσοστό αυτό αφορά τους η-συστη ατικούς χρήστες, οι οποίοι
προσπέλασαν το ιαδίκτυο τουλάχιστον ία φορά το τελευταίο τρί ηνο, ενώ όνο
ένα 17.9% προσπέλασαν το ιαδίκτυο τουλάχιστον ία φορά την εβδο άδα. Το
ποσοστό αυτό δεν πρέπει να προξενεί έκπληξη, δεδο ένου ότι όνο ένα 35% του
πληθυσ ού έχει πρόσβαση σε κάποιον υπολογιστή. Επιπροσθέτως η Ελλάδα έχει
πολυάριθ α πληθυσ ιακά έρη ε συγκεκρι ένους δη ογραφικούς δείκτες, όπως το
ορφωτικό επίπεδο, η ηλικία και το εισόδη α τα οποία έχουν ηδενική επαφή ε νέες
τεχνολογίες. Επίσης ένας άλλος το έας προβλη ατισ ού είναι οι ανισότητες που
παρατηρούνται εκτός από το κοινωνικό, στο γεωγραφικό επίπεδο. Έτσι ενώ στην
Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη το ποσοστό εισροής του ιαδικτύου είναι 29% και
22.8% αντίστοιχα, στη υτική Ελλάδα και στην Πελοπόννησο τα ποσοστά είναι της
τάξης του 13.1% και 8.9% αντίστοιχα. εδο ένου πάντως ότι το 2002 η κατάσταση
ήταν σαφώς χειρότερη (14% εισροή του ιαδικτύου στην Ελλάδα έναντι 43% έσος
όρος την Ευρωπαϊκής Ένωσης [6]), ανα ένου ε να υπάρξει ία σχετική άνοδος στο
έλλον.

1.3 ΕΥΧΡΗΣΤΙΑ

1.3.1 Ορισός

Σύ φωνα ε το ISO 9126(1991) Software Engineering Product Quality, το
οποίο εκδίδει ο ιεθνής Οργανισ ός Πιστοποίησης η ευχρηστία ορίζεται ως:

Ένα σύνολο από ιδιότητες οι οποίες υφίστανται στη προσπάθεια που απαιτείται
για τη χρήση και στην εκτίηση της χρήσης αυτής καθαυτής από ένα
καθορισένο ή υπονοούενο σύνολο από χρήστες

Επίσης σύ φωνα ε το ISO 9241-11 (1998) Guidance on Usability, η ευχρηστία
ορίζεται ως:

Το έτρο στο οποίο ένα προϊόν πορεί να χρησιοποιηθεί από συγκεκριένους
χρήστες ώστε να επιτευχθούν κάποιοι συγκεκριένοι σκοποί ε αποδοτικότητα,

16

αποτελεσατικότητα και ικανοποίηση έσα σε ένα προκαθορισένο πλαίσιο
χρήσης

Η ευχρηστία (usability) είναι ένας όρος που χρησι οποιείται κυρίως για να
χαρακτηρίσει την ευκολία ε την οποία οι άνθρωποι χρησι οποιούν ένα
συγκεκρι ένο εργαλείο ή οποιοδήποτε αντικεί ενο κατασκευασ ένο από τον
άνθρωπο ε σκοπό την πραγ ατοποίηση ενός συγκεκρι ένου σκοπού. Η ευχρηστία
επίσης πορεί να χρησι οποιηθεί για να αναφερθού ε στις εθόδους έσω των
οποίων ετρά ε τη ευχρηστία και τη ελέτη των βασικών αρχών που κρύβονται πίσω
από τη αποτελεσ ατικότητα ή αποδοτικότητα ενός αντικει ένου.
Στη γνωσιακή περιοχή της αλληλεπίδρασης εταξύ ανθρώπου και ηχανής, η
ευχρηστία συνήθως αναφέρεται στη κο ψότητα και σαφήνεια ε την οποία έχει
σχεδιαστεί η αλληλεπίδραση ε ένα πρόγρα α ή ε έναν ιστότοπο. Φυσικά η
χρησι ότητα του όρου ξεφεύγει και από τα όρια της Πληροφορικής αφού
χρησι οποιείται και στο ε πόριο, επικοινωνία, διαφή ιση, βιο ηχανικό σχεδιασ ό
κτλ.

1.3.2 Χαρακτηριστικά της ευχρηστίας

Το κύριο στοιχείο της ευχρηστίας είναι ότι ένα αντικεί ενο έχει σχεδιαστεί
παίρνοντας κυρίως υπ΄ όψη την ψυχολογία και φυσιολογία του χρήστη. Αυτό
ση αίνει ότι το αντικεί ενο αυτό:

 Είναι πιο αποδοτικό στη χρήση, άρα παίρνει λιγότερο χρόνο για την
πραγ ατοποίηση κάποιας συγκεκρι ένης εργασίας.
 Είναι πιο εύκολο στην εκ άθηση, άρα η λειτουργία που κάνει αθαίνεται πιο
εύκολα παρατηρώντας τη χρήση του αντικει ένου.
 Ο χρήστης είναι πιο ικανοποιη ένος από τη χρήση του.

Καθώς τα υπολογιστικά συστή ατα προσφέρουν υπηρεσίες οι οποίες ε την
πάροδο του χρόνου γίνονται όλο και πιο ουσιώδεις για την καθη ερινή ας ζωή, η
ευχρηστία έχει αναδειχθεί επίσης ως ο κύριος το έας ανταγωνισ ού εταξύ
εταιρειών. Αυτό έχει ως συνέπεια, η ευχρηστία ως χαρακτηριστικό προϊόντων και

17

υπηρεσιών να έχει γίνει δη οφιλής τα τελευταία χρόνια, ξεπερνώντας σε ερικές
περιπτώσεις και το χαρακτηριστικό της τεχνολογίας. ηλαδή τεχνολογικά κατώτερα
προϊόντα κρίνονται ως πιο δη οφιλή λόγω της ανώτερης ευχρηστίας τους. Επίσης ε
τη ελέτη και κατανόηση των συγκεκρι ένων χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων που
κάνουν ένα προϊόν εύχρηστο, πορού ε να ανακαλύψου ε πτυχές των προϊόντων
αλλά και των καταναλωτών που δεν πορούσα ε ε τις παραδοσιακές εθόδους του
σχεδιασ ού προϊόντων. Για παράδειγ α, η χρήση απλών χρηστών που δοκι άζουν
ένα προϊόν συνήθως φέρνει στην επιφάνεια προβλή ατα που οι δη ιουργοί ή οι
σχεδιαστές του προϊόντος δεν είχαν προσέξει. Φυσικά τα παραπάνω έχουν ά εση
εφαρ ογή στον κόσ ο των ιστοσελίδων.
Αν και τα τελευταία χρόνια έχει δοθεί τεράστιο βάρος στη διασαφήνιση της
έννοιας της ευχρηστίας και στην έρευνα σχετικά ε τον τρόπο που πορεί να
εφαρ οστεί, δεν υπάρχει κάποια γενική και κοινά αποδεκτή θεωρία σχετικά ε τη
ευχρηστία. Μία κοινά αποδεκτή πρόταση είναι ότι:

Οι άνθρωποι χρησιοποιούν τους υπολογιστές για να εκτελούν διεργασίες.

Η παραπάνω πρόταση υπογρα ίζει τα τρία βασικά αντικεί ενα ε τα οποία θα
πρέπει να ασχοληθού ε όταν ελετά ε τη ευχρηστία. Τους ανθρώπους, τους
υπολογιστές και τις διεργασίες που πρέπει να εκτελεστούν.

1.3.3 Ευχρηστία και επικοινωνία ανθρώπου ηχανής

Η έννοια του όρου αλληλεπίδραση ορίζεται ως ο τρόπος ε τον οποίο
επικοινωνεί ο άνθρωπος ε τον υπολογιστή, ε σκοπό την εκτέλεση κάποιας
εργασίας. Είναι ση αντικό να επικεντρωθού ε στον τρόπο ε τον οποίο ο άνθρωπος
αντιλα βάνεται και αλληλεπιδρά ε τον υπολογιστή. Ο Norman[7] πρότεινε το 1989
ένα οντέλο αλληλεπίδρασης, σύ φωνα ε το οποίο αρχικά ο χρήστης φτιάχνει ένα
πλάνο δράσης. Το πλάνο αυτό εκτελείται έσω της αλληλεπίδρασής του ε τον
υπολογιστή, και τέλος ο χρήστης παρατηρεί τον υπολογιστή, για να εκτι ήσει το
αποτέλεσ α της εκτέλεσης και να καθορίσει την επό ενη ενέργεια. Πολλές
παραλλαγές του παραπάνω οντέλου έχουν δη ιουργηθεί αλλά η γενική ιδέα: πλάνο -
> εκτέλεση -> παρατήρηση -> πλάνο ... παρα ένει ο γενικότερος άξονας. Το οντέλο

18

αυτό δεν αποστασιοποιεί τον χρήστη από τον υπολογιστή, αλλά τους φέρνει
συ έτοχους στην ίδια διαδικασία.

1.3.4 Αναγκαιότητα της Ευχρηστίας

Είναι αποδεκτό ότι η κοινωνία βιώνει ία τεχνολογική επανάσταση, η οποία
σχετίζεται ε την πληθωριστική αύξηση των πηγών πληροφορίας και τις ανάγκες για
επεξεργασία, κατανόηση και δια οιρασ ό της. Καθώς όλο και περισσότεροι πολίτες
κάθε κατηγορίας έρχονται σε επαφή ε τον παγκόσ ιο ιστό έσω του διαδικτύου,
είναι προφανές ότι για να ωφεληθεί όλη η ανθρώπινη κοινότητα πρέπει να δοθεί
προτεραιότητα στη ευχρηστία. Οι υπολογιστές και το διαδίκτυο έχουν ετεξελιχθεί
από απλά εξειδικευ ένα εργαλεία που ήταν έχρι τη δεκαετία του '90 σε έσα για
διεκπεραίωση όλο και πιο απλών αλλά και πιο ση αντικών διεργασιών στην
καθη ερινή ζωή. Η τεράστια αυτή αλλαγή στην καθη ερινότητα έχει προέλθει
κυρίως από το γεγονός ότι δεν απαιτείται πλέον εξειδικευ ένη γνώση ώστε να
χειριστού ε κάποιο υπολογιστικό σύστη α, επιπλέον υπάρχουν πλέον ιστότοποι που
να ικανοποιούν όλες τις πτυχές του ανθρώπινου ενδιαφέροντος, ενώ η τεχνολογία
αυτή καθαυτή έχει να επιδείξει ση αντική αύξηση στην ποικιλία των προσφερο ένων
υπηρεσιών. Όλα τα παραπάνω συνηγορούν στο ότι η ευχρηστία δεν είναι ένα απλό
επιπλέον χαρακτηριστικό των ιστοτόπων, αλλά ένα έσο που βοηθάει γενικότερα
στην πρόοδο της κοινωνίας.

1.3.5 Χρηστοκεντρικότητα

Σύ φωνα ε τα παραπάνω πορού ε να ορίσου ε την έννοια της
χρηστοκεντρικότητας ως αρχή σχεδίασης. Σύ φωνα ε αυτή όλα τα στάδια
σχεδίασης και δη ιουργίας γίνονται ε γνώ ονα τον τελικό χρήστη. Έτσι σύ φωνα
ε αυτή την αρχή οι "δοκι αστές" ενός προϊόντος γίνονται έρος της σχεδιαστικής
του ο άδας[8]. Σκοπός της χρηστοκεντρικότητας είναι η αλληλεπιδραστική
παραγωγή ιστοσελίδων, ε σκοπό να τις κάνει πιο εύχρηστες, έσω της υποκίνησης
των χρηστών να πειρα ατιστούν και να επεξεργαστούν τις υποκεί ενες ιστοσελίδες
[9].

19

1.3.6 Ευχρηστία και Ελληνικός Ιστός

Αν και όπως ήταν ανα ενό ενο, η ανάπτυξη των ελληνικών ιστοσελίδων
ακολούθησε ια άλλον άναρχη πορεία όπου η σχεδίαση και ανάπτυξη δεν είχε ως
πρώτη προτεραιότητα τον χρήστη, στη συνέχεια και ακολουθώντας τις διεθνείς
τάσεις, οι ιστοσελίδες κυρίως των ελληνικών δη όσιων οργανισ ών άρχισαν να
υποβάλλονται σε διαδικασίες αξιολόγησης της ευχρηστίας. Αυτό προχώρησε
παράλληλα ε την έρευνα στην Ελλάδα σχετικά ε την αξία της ευχρηστίας και τις
διαδικασίες αξιολόγησής της. Σε ία σχετική έρευνα στον ιστότοπο της βιβλιοθήκης
του ΤΕΙ Σερρών [10] χρησι οποιήθηκε η ε πειρική προσέγγιση της εξέτασης
χρηστών πάνω σε προκαθορισ ένες διεργασίες. Το συ πέρασ α αυτής της έρευνας
αποκάλυψε ένα από τα κλασσικά προβλή ατα των ιστότοπων δη οσίων υπηρεσιών:
ο ιστότοπος αναπτύχθηκε από την οπτική ατιά του βιβλιοθηκονό ου και όχι του
χρήστη. Επίσης αποκαλύφθηκε ότι όλη η διαδικασία της αξιολόγησης παρά το
γεγονός ότι είναι ένα σχετικά νέο επιστη ονικό πεδίο, δεν είναι ούτε ακριβή αλλά
ούτε και δύσκολη διαδικασία, και ότι τα αποτελέσ ατά της αξίζουν τον χρόνο και την
προσπάθεια που επενδύθηκε.

1.3.7 Μπριτζ και ευχρηστία

Το Μπριτζ είναι ένα πνευ ατικό παιγνίδι, το οποίο βασίζεται κυρίως στην
ικανότητα, ενώ ο ρόλος της τύχης είναι τις περισσότερες φορές ασή αντος. Παίζεται
από τέσσερις παίκτες οι οποίοι σχη ατίζουν δύο αντι αχό ενες ο άδες. Υπάρχει
τεράστια βιβλιογραφία η οποία εξηγεί τους κανόνες, την ιστορία, στρατηγικές και
τακτικές του πριτζ. Αυτό που πρέπει να τονίσου ε εδώ, είναι ότι πρόκειται για ένα
βαθιά πνευ ατικό παιγνίδι, εφά ιλλο ε το σκάκι, το οποίο διαθέτει ένα επιπλέον
ση αντικό χαρακτηριστικό: είναι ο αδικό παιχνίδι. Αυτό ση αίνει ότι οι πνευ ατικές
ικανότητες πρέπει να αναπτυχθούν και να εφαρ οστούν από κοινού. Οι ο άδες
πρέπει να έχουν προπονηθεί αζί, ενώ έρος της " αγείας" του παιχνιδιού είναι πώς
θα πορέσουν δύο παίκτες ιας ο άδας να "συνεννοηθούν" πάνω στη στρατηγική,
πώς θα οργανώσουν την ά υνα και την επίθεση. Το παιχνίδι είναι πολύ κοινωνικό,
ενώ ερικές από τις παρτίδες που έχουν παιχτεί πορούν να χαρακτηριστούν
κλασσικές. Επίσης ένα από τα πλεονεκτή ατά του είναι ότι, πέρα από την ε πειρία η
οποία αποκτάται σταδιακά, δεν απαιτείται κανένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό για να

20

ασχοληθεί κανείς ε το πριτζ. Συνέπεια των παραπάνω είναι να έχει γίνει ιδιαίτερα
δη οφιλές, αφού προσφέρει κοινωνικότητα, ανάπτυξη γνωσιακών δεξιοτήτων όπως
νή η και άθηση και επίσης προσφέρει την ε πειρία της αγωνιστικής δράσης.
Λόγω των παραπάνω, ένας δικτυακός τόπος που θα ασχολείται σε οργανωτικό
επίπεδο ε το πριτζ, πρέπει να ικανοποιεί πολλές προϋποθέσεις σε επίπεδο
ευχρηστίας. Συγκεκρι ένα:
1 Το πριτζ σαν παιχνίδι έχει ένα πολύπλοκο σύστη α βαθ ολογίας παικτών,
ζευγαριών / ο άδων και παιχνιδιών / παρτίδων. Αυτό αποτελεί ία πρόκληση από
πλευράς ευχρηστίας. Οι πληροφορίες θα πρέπει να είναι κατανοητές, διακριτές
και ευπαρουσίαστες. Θα πρέπει ο ιστότοπος να είναι χρήσι ος σε έ πειρους
χρήστες που θέλουν να εντοπίσουν ία πληροφορία ε ταχύτητα και ακρίβεια και
χρήσι ος σε αρχάριους που θα πρέπει να κατανοούν το περιεχό ενο και να
εξοικειώνονται γρήγορα ε το περιβάλλον του.
2 Καθώς ένας από τους σκοπούς είναι να κάνει το πριτζ όλο και πιο δη οφιλές, ο
ιστότοπος αυτός πρέπει να είναι πόλος έλξης για νέους παίκτες. Πρέπει να
παρέχει πληροφορίες σε αρχάριους, καθώς και να διαθέτει επαρκή υποστήριξη για
τυχόν απορίες και προβλή ατα.
3 Αν και δεν υπάρχει κανένας προσανατολισ ός ως προς τα δη ογραφικά στοιχεία
των παικτών, συνηθίζεται να παίζεται πολύ από ηλικιω ένους. Αυτό ση αίνει
αυτό ατα ότι ο ιστότοπος θα πρέπει να υιοθετεί συγκεκρι ένες οδηγίες ως προς
τους επισκέπτες οι οποίοι δεν έχουν καλή όραση, ή δεν είναι πολύ εξοικειω ένοι
ε τον παγκόσ ιο ιστό.
4 Υπάρχουν πολυάριθ ες τοπικά σω ατεία αγωνιστικού πριτζ, τα οποία έχουν
τους δικούς αθλητές, αγώνες και ανακοινώσεις. Θα πρέπει ο ιστότοπος να δρα ως
portal, ή συντονιστής της δράσης τους.
5 Ο ιστότοπος είναι και επίση ο διαδικτυακό προφίλ ιας πανελλήνιας
ο οσπονδίας. Αυτό ση αίνει ότι θα πρέπει να διέπεται από σοβαρότητα και
επαγγελ ατισ ό.

21

2. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑΣ

Η φάση της αξιολόγησης οδηγεί στην βελτίωση και ολοκλήρωση της
σχεδίασης, αλλά και στην ολική τελειοποίηση του σχεδιασ ού της ιστοσελίδας. Κατά
τη διάρκεια αυτής της φάσης αξιολογούνται οι αποφάσεις που πάρθηκαν στην αρχική
φάση σχεδιασ ού της διεπαφής χρήστη-ιστοσελίδας, ε σκοπό την αποδοχή, την
απόρριψη ή την ετατροπή τους. Επίσης σκοπό έχει να εντοπιστούν προβλή ατα και
απαιτήσεις του χρήστη που δεν είχαν βρεθεί κατά τη διάρκεια του αρχικού
σχεδιασ ού. Επιπλέον η αξιολόγηση βοηθάει να επιβεβαιώσου ε ότι η ιστοσελίδα
συ περιφέρεται όπως ανα ενόταν, καθώς επίσης εκτι άται και η γενικότερη επιτυχία
και ρεαλιστικότητα των αρχικών απαιτήσεων. Ο πιθανός επανακαθορισ ός των
απαιτήσεων και επανασχεδίασης του ιστότοπου δεν ση αίνει φυσικά ότι η διαδικασία
της αξιολόγησης δεν πρέπει να ξαναγίνει. Το παραπάνω ορίζει ία κυκλική συνεχή
διαδικασία: Ορισ ός Απαιτήσεων -> η ιουργία -> Αξιολόγηση ->
Επανακαθορισ ός Απαιτήσεων -> η ιουργία κτλ..
Λόγω της εγάλης ση ασίας της αξιολόγησης στη δη ιουργία και βελτίωση
των ιστοτόπων, προτάθηκε το οντέλο αστεριού[11]. Σύ φωνα ε αυτό, η
αξιολόγηση θα πρέπει να εφαρ όζεται σε όλες τις δραστηριότητες ανάπτυξης του
ιστότοπου, αλλά έδειξε επίσης ότι δεν υπάρχει κάποια ά εση συσχέτιση εταξύ
αυτών.
Οι πιο διαδεδο ένες έθοδοι αξιολόγησης είναι οι ε πειρικές. Σύ φωνα ε
αυτές, εκτελού ε πειρά ατα ε χρήστες σε ένα εργαστήριο ε σκοπό να εντοπίσου ε
προβλή ατα διαδραστικότητας, να ετρήσου ε την απόδοση των χρηστών και να
ση ειώσου ε τις αντικει ενικές τους γνώ ες. Τελευταία, οι απαιτήσεις του το έα της
βιο ηχανίας ανάπτυξης ιστοσελίδων για πιο γρήγορες και πιο φθηνές εθόδους
αξιολόγησης, έδωσαν ώθηση σε ένα σύνολο από εθόδους που βασίζονται σε
ειδικούς αξιολογητές. Αυτές οι έθοδοι ονο άζονται η ε πειρικές ή έθοδοι
διερεύνησης και χρησι οποιούνται κυρίως στα πρώι α στάδια υλοποίησης των
ιστοτόπων, για να ανιχνεύσουν πιθανά προβλή ατα στην ευχρηστία, ενώ οι πιο
ακριβές και πιο χρονοβόρες έθοδοι που βασίζονται σε πραγ ατικούς χρήστες,
χρησι οποιούνται στα τα τελευταία στάδια της υλοποίησης.


22

2.1 ΣΥΧΝΑ ΛΑΘΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΣΧΕΙΑΣΜΟ

Τα πιο συχνά λάθη κατά τον σχεδιασ ό ιστοτόπων που δη ιουργούν
προβλή ατα ευχρηστίας είναι:
 Σχεδιαστικές αποφάσεις που βασίζονται σε κοινή λογική. Πολλές φορές η
λογική ε την οποία αντιλα βάνονται κάποια αντικεί ενα οι σχεδιαστές είναι
διαφορετική από τον χρήστη. Αυτό βασίζεται κυρίως στο διαφορετικό
επίπεδο γνώσης των αντικει ένων αυτών.
 Η πεποίθηση ότι η προσωπική συ περιφορά των σχεδιαστών είναι
αντιπροσωπευτική για όλους τους χρήστες. Πρέπει να αναγνωρίσου ε ότι οι
χρήστες έχουν εγάλο βαθ ό ελευθερίας και ότι ο προσωπικός ας τρόπος
δράσης δεν είναι καθόλου κοινός. Οι σχεδιαστές πρέπει να δρουν ε το
δυνατόν λιγότερα προσωπικά κριτήρια.
 Απλοϊκές προσεγγίσεις. Πολλές φορές οι σχεδιαστές γενικεύουν,
δη ιουργώντας ολιστικές προσεγγίσεις που δεν συνάδουν ε τα κριτήρια των
χρηστών.
 Συνεχό ενη αποδοχή της συνήθειας ή/και της παράδοσης. Πολλά
σχεδιαστικά λάθη οφείλονται στη πεποίθηση ότι ισχύει ία κοινωνική
συνήθεια. Οτιδήποτε σχεδιάζεται δεν πρέπει να ακολουθεί κάποια κοινωνική
νόρ α εκτός φυσικά αν πρόκειται για κάτι πολύ γενικό και αποδεκτό.
 Έ εση η υποστηριζό ενη σχεδιαστική υπόθεση. Σχεδιάζοντας κάποιον
ιστότοπο υποθέτου ε ότι ισχύει κάποια ιδιότητα ενός αντικει ένου χωρίς
αυτό να ισχύει.
 Μη υποστηριζό ενες πρόωρα υιοθετη ένες αποφάσεις. Κατά τα αρχικά
στάδια της σχεδίασης πολλές φορές λα βάνονται αποφάσεις οι οποίες στη
συνέχεια αποδεικνύονται ανεπαρκείς επηρεάζοντας αρνητικά την ευχρηστία
του ιστότοπου.
 Μετάθεση της αξιολόγησης σε κάποια πιο "βολική στιγ ή". Πολλές φορές η
αξιολόγηση αυτή καθαυτή υποτι άται και ετατίθεται στο αόριστο έλλον,
χωρίς φυσικά ποτέ να πραγ ατοποιείται ή να γίνεται σωστά.
 Αξιολογήσεις που γίνονται ε ακατάλληλους χρήστες. Η επιλογή των
χρηστών πρέπει να γίνεται ε προσοχή ώστε να αντιπροσωπεύει το κοινό στο
οποίο απευθύνεται ο ιστότοπος.

23

 Πειρά ατα που δεν πορούν να αναλυθούν. Όλα τα πειρά ατα και οι
διεργασίες που οι χρήστες καλούνται να πραγ ατοποιήσουν πρέπει να
πορούν να αναλυθούν ώστε να εξάγονται χρήσι α αποτελέσ ατα.

2.2 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΝ ΜΕΘΟΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Η αξιολόγηση είναι ια απαραίτητη φάση του σχεδιασ ού ενός οποιουδήποτε
προϊόντος απευθύνεται σε άνθρωπο. Σε ία ιδανική κατάσταση η αξιολόγηση δεν θα
έπρεπε να αποτελεί ια ξεχωριστή φάση, αλλά ια δραστηριότητα, η οποία
πραγ ατοποιείται σε όλη τη διάρκεια του σχεδιασ ού και της υλοποίησης. Η κύρια
διαφορά εταξύ της συνηθισ ένης αξιολόγησης και της αξιολόγησης της ευχρηστίας,
είναι η εστίαση της δεύτερης στους χρήστες και στη διεπαφή εταξύ χρήστη-
υπολογιστή, ενώ η πρώτη επικεντρώνεται στη εργονο ία και λειτουργικότητα του
συστή ατος.
Στα πρώι α στάδια της ανάπτυξης ίας ιστοσελίδας η αξιολόγηση
χρησι οποιείται κυρίως για να:
 Εντοπίσου ε προβλή ατα ευχρηστίας.
 Αξιολογήσου ε εναλλακτικές προσεγγίσεις στον σχεδιασ ό.
 Εκτι ήσου ε την επίδραση του ιστότοπου στους χρήστες.
 Αποκτήσου ε τη γνώ η των χρηστών και να χρησι οποιήσου ε αυτή τη
γνώση για να βελτιώσου ε τον ιστότοπο.
Επιπλέον η αξιολόγηση της ευχρηστίας πορεί να χρησι οποιηθεί για να
εντοπίσου ε αν οι αρχικοί στόχοι της ευχρηστίας θα ικανοποιηθούν. Το κέρδος της
πρώι ης αξιολόγησης είναι η δη ιουργία πιο χρηστικών ιστότοπων από τα πρώτα
αυτά στάδια, όπου οποιεσδήποτε αλλαγές πορούν να γίνουν σχετικά εύκολα και
φθηνά. Στην αντίθετη περίπτωση, αν η διαδικασία της ανάπτυξης έχει προχωρήσει
και οι σχεδιαστικές δεσ εύσεις έχουν ικανοποιηθεί, τότε είναι πολύ δαπανηρό ή
ερικές φορές αδύνατο να γίνουν αλλαγές. Όταν ο ιστότοπος είναι στα τελικά στάδια
ανάπτυξης, η αξιολόγηση της ευχρηστίας χρησι οποιείται για να εκτι ηθεί αν έχουν
ικανοποιηθεί οι αρχικοί στόχοι της ευχρηστίας. Μία άλλη χρήση της αξιολόγησης της
ευχρηστίας είναι η έτρηση και η σύγκριση της ευχρηστίας ε άλλους ιστότοπους,
είτε για να αποφασιστεί κάποια αγορά ή για να τεθούν οι στόχοι της ευχρηστίας όταν
δη ιουργού ε έναν ανταγωνιστικό ιστότοπο. Τέλος, η αξιολόγηση της ευχρηστίας

24

πορεί να χρησι οποιηθεί ως ένα εργαλείο αύξησης της επίγνωσης της χρησι ότητας
στους σχεδιαστές, στους προγρα ατιστές, στους επενδυτές η ακό α και στους
χρήστες επιδεικνύοντας της θετικές συνέπειες σε έναν συγκεκρι ένο ιστότοπο.

2.3 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ

Η ευχρηστία δεν είναι εγγενές χαρακτηριστικό ενός ιστότοπου και εξαρτάται
από το περιεχό ενο και το πεδίο δράσης του. Το πεδίο δράσης ενός ιστότοπου
αποτελείται από τους χρήστες, τις διεργασίες που θέλουν να εκτελέσουν καθώς και
από το γενικότερο περιβάλλον λειτουργίας που υπάρχει. Για αυτό το λόγο είναι
απαραίτητο, πριν κάνου ε οποιαδήποτε αξιολόγηση της ευχρηστίας, να συλλέξου ε
οποιαδήποτε πληροφορία είναι δυνατόν, για το πεδίο χρήσης του ιστότοπου. Αυτή η
πληροφορία είναι ζωτικής ση ασίας για το σχεδιασ ό και την αποτελεσ ατική
αξιολόγηση, όχι όνο της ευχρηστίας, αλλά και της γενικότερης σχεδίασης τους
ιστότοπου.

2.4 ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ
ΕΥΧΡΗΣΤΙΑΣ

Το Μέρος 11 του ISO 9241 παρέχει ένα πλαίσιο εργασίας για τον καθορισ ό
και την αποτί ηση της ευχρηστίας ενός οποιουδήποτε προϊόντος, χωρίς ό ως να
παρέχει αρκετά συγκεκρι ένες απαιτήσεις ή προτάσεις. Σε αυτό το πρότυπο η
ευχρηστία ετριέται ως:
1. Η έκταση στην οποία οι αντικει ενικοί στόχοι των χρηστών ικανοποιούνται
(αναφέρεται ως αποτελεσ ατικότητα)
2. Οι πόροι οι οποίοι έχουν ξοδευτεί για την ικανοποίηση των στόχων αυτών
(αναφέρεται ως αποδοτικότητα)
3. Η έκταση κατά την οποία οι χρήστες αντι ετωπίζουν το προϊόν αυτό ως
αποδεκτό (αναφέρεται ως ικανοποίηση)
Ιδιαίτερη έ φαση δίνεται επίσης στο πεδίο δράσης του προϊόντος (ιστότοπου),
και στο γεγονός ότι το επίπεδο της ευχρηστίας εξαρτάται ά εσα από τις
συγκεκρι ένες περιστάσεις στις οποίες ο ιστότοπος χρησι οποιείται. Το
προτεινό ενο πλαίσιο εργασίας αποτελείται από τρία έρη:
1. Το πεδίο δράσης (χρήστες, εξοπλισ ός, περιβάλλον, και οι στόχοι εργασίας).

25

2. Η έτρηση της ευχρηστίας (αποτελεσ ατικότητα, αποδοτικότητα,
ικανοποίηση).
3. Οι στόχοι του χρήστη του ιστότοπου.
Επίσης η ευρωπαϊκή οδηγία (ISO/EC 9126, 1994) προτείνει τρεις πιθανούς
τρόπους, ε τους οποίους η ευχρηστία ενός προϊόντος πορεί να ετρηθεί:
1. Ανάλυση του ιστότοπου, πεδίου δράσης του και του περιεχο ένου του.
2. Ανάλυση της αλληλεπίδρασης του χρήστη ε αυτόν.
3. Ανάλυση της αποτελεσ ατικότητας και της απόδοσης η οποία συνεπάγεται
από την χρήση του ιστότοπου σε ένα συγκεκρι ένο πεδίο δράσης, ετρώντας
την ικανοποίηση των χρηστών.

2.5 ΜΕΘΟΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑΣ

Παρόλο που η τεχνική ελέτη της ευχρηστίας είναι ένας πολύ πρόσφατος
το έας, είναι ένα αναπάντεχα ευρύ πεδίο. Αυτό οφείλεται κυρίως στη γνώση και στις
τεχνικές, οι οποίες έχουν κληρονο ηθεί από άλλα πεδία, όπως η ελέτη του
ανθρώπινου παράγοντα και της εργονο ίας, όπως επίσης και από την γνωσιακή και
την κοινωνική ψυχολογία. Άλλοι παράγοντες που έχουν συ βάλλει ε τον τρόπο
τους, είναι οι εγάλες επενδύσεις της βιο ηχανίας λογισ ικού στην περιοχή, οι οποίες
επιβάλλονται από ία αυξανό ενα απαίτηση από την αγορά, αλλά και από την
κυβερνητική πολιτική ή την πολιτική της ευρωπαϊκής ένωσης για ευχρηστία και
ποιότητα στις διατιθέ ενες ιστοσελίδες.
Υπάρχει ία πληθώρα από διαθέσι ες εθόδους αξιολόγησης, από πολύ απλές
έχρι πολύπλοκες, και από χα ηλού κόστους έχρι τεχνικές που απαιτούν
πολυδάπανο εξοπλισ ό. Κάθε έθοδος έχει σαφείς απαιτήσεις και πλεονεκτή ατα,
και είναι εφαρ όσι η σε συγκεκρι ένα στάδια της παραγωγής ενός ιστότοπου.
Επίσης δεν υπάρχει ία καθολικά αποδεκτή συ φωνία κατά την οποία οι έθοδοι
είναι πιο αποτελεσ ατικές ή πιο κατάλληλες, και αρκετά συχνά τα πειρα ατικά
αποτελέσ ατα ή τα συ περάσ ατα αντιφάσκουν.

2.5.1 Επιλέγοντας ία έθοδο αξιολόγησης.

Ένα πρόβλη α που αντι ετωπίζουν οι ειδικοί στην αξιολόγηση της ευχρηστίας,
είναι η επιλογή της εθόδου αξιολόγησης κατά τη διάρκεια παραγωγής ενός

26

ιστότοπου, καθώς και πότε/πώς και σε ποια έκταση θα χρησι οποιηθεί. Με σκοπό την
απλούστευση της διαδικασίας επιλογής εθόδου αξιολόγησης, αλλά και για την
εύρεση ίας δο ής για τη ελέτη των εθόδων αυτών, υπάρχει ανάγκη για ία
ταξινό ηση ή συστη ατική ελέτη των υπαρχόντων εθόδων, σύ φωνα ε ένα
σύνολο από προκαθορισ ένα κριτήρια.

2.5.2 Κριτήρια για την ταξινόηση των εθόδων αξιολόγησης

Μερικά από τα πιο προτεινό ενα κριτήρια που χρησι οποιούνται για την
ταξινό ηση των εθόδων αξιολόγησης στη βιβλιογραφία είναι:
 Ποιοι παίρνουν έρος (χρήστες/ειδικοί/...)
 Πού πραγ ατοποιούνται (σε εργαστήρια/σε ουδέτερα έρη/...)
 Το στάδιο ανάπτυξης στο οποίο εφαρ όζονται (σχεδίασης/ανάπτυξης/...)
 Πότε πραγ ατοποιείται (στο στάδιο δια όρφωσης της ιστοσελίδας ή στο
τελικό)
 Επιση ότητα (επίση ο/ή ανεπίση ο δηλαδή για εσωτερική χρήση)
 Ο στόχος και ο τύπος των αποτελεσ άτων (υποκει ενικά/αντικει ενικά,
ποσοτικά/ποιοτικά)

2.5.3 1ιαορφωτική ή Συγκεντρωτική αξιολόγηση

Μία κλασσική προσέγγιση είναι να κατατάσσου ε της εθόδους αξιολόγησης
σε δια ορφωτικές ή συγκεντρωτικές. Η συγκεντρωτική αξιολόγηση πραγ ατοποιείται
όταν ο ιστότοπος είναι έτοι ος ή σε τελικό στάδιο. Χρησι οποιείται για να εκτι ηθεί
η συ φωνία του ιστότοπου ε κάποιο πρότυπο ή κάποιο σύνολο οδηγιών που
τέθηκαν αρχικά, ή σαν οδηγός για την τελική δια όρφωση και αποσφαλ άτωση του
ιστότοπου. Το κύριο πρόβλη α των συγκεντρωτικών εθόδων είναι ότι συνήθως τα
προβλή ατα που ανιχνεύονται διορθώνονται δύσκολα και απαιτούν να επιστρέψου ε
αρκετά πίσω στη διαδικασία παραγωγής. Επιπλέον οι συγκεντρωτικές έθοδοι δεν
υποστηρίζουν ία συνεχό ενη διαδικασία αξιολόγησης, οπότε δεν ταιριάζουν ε το
χρηστοκεντρικό οντέλο.
Οι δια ορφωτικές έθοδοι πραγ ατοποιούνται κατά τη διάρκεια όλων των
φάσεων της ανάπτυξης ενός ιστότοπου, και τα αποτελέσ ατα της αξιολόγησης τους

27

τροφοδοτούν συνέχεια τη σχεδίασή του. Αυτού του είδους η συνεχό ενη και πρώι η
έθοδος αξιολόγησης έχει τη βέλτιστη απόδοση, καθώς τα προβλή ατα ανιχνεύονται
και διορθώνονται πολύ γρήγορα.

2.5.4 Επειρικές και η επειρικές έθοδοι

Οι έθοδοι αξιολόγησης χωρίζονται σε δύο κύριες κατηγορίες ανάλογα ε το αν
η συ ετοχή των χρηστών είναι προαπαιτού ενη ή όχι. Οι ε πειρικές έθοδοι
απαιτούν την παρουσία χρηστών ενώ οι η ε πειρικές όχι. Καθώς οι ε πειρικές
έθοδοι χρησι οποιούνται κυρίως για την αξιολόγηση της τελικής υλοποίησης,
αναφέρονται συνήθως σε συγκεντρωτικές αξιολογήσεις. Οι η ε πειρικές έθοδοι
χρησι οποιούνται κυρίως κατά τη διάρκεια της σχεδίασης και προτυποποίησης του
ιστότοπου. Αυτό βέβαια δεν συ βαίνει πάντοτε, για παράδειγ α χρήστες
χρησι οποιούνται ερικές φορές για να εξεταστούν εναλλακτικές σχεδιάσεις ή για να
ανιχνευτούν ση ασιολογικά προβλή ατα ευχρηστίας.
Η ε πειρική αξιολόγηση ε περιέχει την εξέταση ενός ιστότοπου από
πραγ ατικούς χρήστες και απαιτεί είτε ία προσο οίωση, είτε ένα πρότυπο, είτε ία
πλήρη υλοποίηση του ιστότοπου. Οι υποκεί ενοι χρήστες πρέπει να είναι
αντιπροσωπευτικοί του συνόλου των χρηστών που απευθύνεται ο ιστότοπος, και το
πλήθος τους πρέπει να είναι αρκετό (συνήθως όχι λιγότεροι από 8). Αυτού του τύπου
η αξιολόγηση χρησι οποιείται για να ανιχνεύσει προβλή ατα ευχρηστίας, για να
συ βουλευτού ε την γνώ η των χρηστών, καθώς και για να παρατηρήσου ε και να
ετρήσου ε την απόδοση του ιστότοπου. Οι ε πειρικές έθοδοι αξιολόγησης έχουν
υιοθετηθεί από την περιοχή της ελέτης του ανθρώπινου παράγοντα.
Οι ε πειρικές έθοδοι αξιολόγησης είναι ευρέως διαδεδο ένες, και αποτελούν
την πιο κοινά χρησι οποιού ενη έθοδο στη περιοχή των ηχανικών λογισ ικού
γενικότερα. Μερικά από τα ειονεκτή ατά τους είναι: Απαιτούν ειδικούς για να
σχεδιάσουν και να πραγ ατοποιήσουν τα πειρά ατα. Επίσης είναι χρονοβόρες και
ακριβές για τα οντέρνα συστή ατα ανάπτυξης ιστοσελίδων.
ς αποτέλεσ α, η ε πειρική αξιολόγηση συνήθως πραγ ατοποιείται
συ πληρω ατικά ε η ε πειρικές εθόδους, και συγκεκρι ένα στη τελική φάση της
διαδικασίας της σχεδίασης.


28

2.5.5 Υποκειενική και Αντικειενική αξιολόγηση

Η ε πειρική αξιολόγηση πορεί να αναλυθεί περαιτέρω σε υποκει ενική και
αντικει ενική αξιολόγηση. Η υποκει ενική αξιολόγηση ε περιέχει πειρά ατα που
πραγ ατοποιούνται υπό έλεγχο, συνήθως σε ένα εργαστήριο ε πραγ ατικούς
χρήστες που δουλεύουν ε τον ιστότοπο που αξιολογείται, και πορεί να
χρησι οποιηθεί για να αποκτήσου ε ετρήσεις σχετικά ε την επίδοση του χρήστη
υπό το πρίσ α της ευχρηστίας, όπως η απόδοση και η αποτελεσ ατικότητα, όταν ο
χρήστης χρησι οποιεί ένα δεδο ένο σύστη α. Χρησι οποιείται επίσης για να
παρατηρήσου ε την αλληλεπίδραση του χρήστη ε τον ιστότοπο, και του ζητά ε να
εκφράσει τις σκέψεις του, τη γνώ η του και τη γενικότερη αίσθηση που αποκό ισε
από τη χρήση της ιστοσελίδας. Αυτό βοηθάει στη κατανόηση του νοητικού οντέλου,
τον τρόπο δηλαδή ε τον οποίο ο χρήστης σκέφτεται όταν πραγ ατοποιεί εργασίες
έσω του ιστότοπου, και σκοπός είναι να βρού ε αναντιστοιχίες εταξύ του νοητικού
οντέλου του χρήστη και του οντέλου του ιστότοπου, χρησι οποιώντας για
παράδειγ α παρατηρησιακές εθόδους (εκφράζοντας προφορικά τις σκέψεις ας,
συ πληρώνοντας ερωτήσεις βάσει κάποιου πρωτοκόλλου, συνεργατική αξιολόγηση,
συνερευνητική άθηση, υποβοηθού ενη περιήγηση στον ιστότοπο, αναδρο ικός
έλεγχος).
Η αντικει ενική αξιολόγηση επίσης αναφέρεται ως τεχνική επερωτήσεων, και
βοηθάει να εκτι ήσου ε την άποψη των χρηστών πάνω σε συγκεκρι ένες πτυχές του
ιστότοπου ή στο σύνολό του. Ένας τρόπος να γίνει αυτό είναι έσω συνεντεύξεων και
εύρεσης συνόλων χρηστών ε συγκεκρι ένες ιδιότητες. Ένας πιο βολικός αλλά και
δο η ένος τρόπος είναι η χρήση ερωτη ατολογίου.

2.5.6 Μέθοδοι ερωτηατολογίου

Παρόλο που η έθοδος ερωτη ατολογίου είναι πιο επίση η σε σύγκριση ε τον
ελεγχό ενο πειρα ατισ ό, πορεί να είναι χρήσι η στην λεπτο ερή εκ αίευση της
άποψης του χρήστη σχετικά ε την ιστοσελίδα. Τα πλεονεκτή ατα είναι ότι βλέπου ε
την άποψη του χρήστη ά εσα, και αποκαλύπτου ε προβλή ατα ευχρηστίας που δεν
είχαν προβλεφθεί κατά τη φάση της σχεδίασης. Τα προβλή ατα είναι ότι η άποψη
που λα βάνου ε είναι υποκει ενική, καθώς και ότι πορεί να είναι δύσκολο να

29

αποκτήσου ε ακριβείς αναδράσεις σχετικά ε εναλλακτικές υλοποιήσεις, αν ο
χρήστης δεν έχει έρθει σε επαφή ε αυτές.

2.5.7 Συνεντεύξεις

Οι συνεντεύξεις παρέχουν έναν ά εσο και δο η ένο τρόπο για τη συλλογή
πληροφοριών. Επίσης το σύνολο των ερωτήσεων πορεί να εταβληθεί κατά
βούληση για να ταιριάζει καλύτερα σε κάποια περιοχή. Γενικότερα είναι αποδοτικές
έθοδοι για αξιολόγηση υψηλού επιπέδου, ειδικά για εκ αίευση πληροφορίας
σχετικά ε τις προτι ήσεις των χρηστών, ενώ για να είναι το δυνατό πιο αξιόπιστες,
πρέπει οι συνεντεύξεις να έχουν σχεδιαστεί εκ των προτέρων.

2.5.8 Ερωτηατολόγια

Αυτή η έθοδος είναι γενικότερα λιγότερο ευέλικτη, δεδο ένου ότι οι
ερωτήσεις είναι σταθερές και έχουν συνταχθεί εκ των προτέρων. Χρησι οποιούνται
για να προσπελάσου ε ένα πιο ευρύ υποκεί ενο σύνολο, απαιτείται λιγότερος χρόνος
για να τα διαχειριστού ε, και πορούν να αναλυθούν ενδελεχώς. Είναι ζωτικής
ση ασίας να είναι καλά σχεδιασ ένα, και ο αξιολογητής πρέπει να προκαθορίσει τον
σκοπό του ερωτη ατολόγιου, δηλαδή ποια πληροφορία αναζητείται.
Για να ας τροφοδοτήσουν τα ερωτη ατολόγια ε χρήσι α δεδο ένα πρέπει να
είναι αξιόπιστα, έγκυρα και να ακολουθούν κάποια συγκεκρι ένη νόρ α. Υπάρχουν
δύο κατηγορίες ερωτη ατολογίων:
1. Αυτά που ετράνε την ικανοποίηση του χρήστη σύ φωνα ε συγκεκρι ένες
(υποκει ενικά) πτυχές της ευχρηστίας του ιστότοπου[12].
2. Αυτά που ετράνε την ποσότητα της πνευ ατικής προσπάθειας που οι
άνθρωποι πιστεύουν ότι κατέβαλαν κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των
διεργασιών ή την ποσότητα της πνευ ατικής προσπάθειας που δεν κατέβαλαν
αλλά τους απαιτήθηκε.
Ένα ερωτη ατολόγιο πορεί να ακολουθεί κάποιο συγκεκρι ένο στυλ όσον
αφορά τις ερωτήσεις που περιέχει. Μπορεί να είναι γενικό, π.χ. όταν προσπαθήσου ε
να εκτι ήσου ε το υπόβαθρο του χρήστη (ηλικία, φύλο, επάγγελ α, τόπος κατοικίας,
κτλ). Επίσης πορεί οι ερωτήσεις να είναι ανοικτές, ώστε να ενθαρρύνου ε τον
χρήστη να εκφράσει την δική του άποψη, που δεν ανταποκρίνεται σε κάποια

30

συγκεκρι ένη ερώτηση του ερωτη ατολογίου. Αυτό είναι χρήσι ο για να
αποκτήσου ε υποκει ενική πληροφορία, αλλά είναι δύσκολο να το αναλύσου ε ε
εγκυρότητα (π.χ. ερωτήσεις όπως: "Έχετε να προτείνετε πιθανές βελτιώσεις;"). Ένα
άλλο είδος ερωτήσεων είναι οι βαθ ωτές, όπου ερωτού ε τον χρήστη να
βαθ ολογήσει σύ φωνα ε ια προκαθορισ ένη κλί ακα (π.χ. "Είναι εύκολο να
επανέλθετε σε περίπτωση λάθους; Βαθ ός 1 έχρι 5"). Τέλος υπάρχουν οι ερωτήσεις
πολλαπλής επιλογής όπου προσφέρου ε στον χρήστη ένα σύνολο από ά εσες
απαντήσεις, και του ζητά ε να διαλέξει ία, ενώ υπάρχουν και οι ταξινο η ένες
ερωτήσεις, όπου ζητά ε ια ταξινό ηση κάποιων αντικει ένων σε λίστα, που ας
βοηθούν να αποτι ήσου ε τις προτι ήσεις του χρήστη (π.χ. "Παρακαλώ ταξινο ήστε
την ευχρηστία των παρακάτω ...").

2.5.9 Συνεντεύξεις και Ερωτηατολόγια. Πλεονεκτήατα και ειονεκτήατα

Το κύριο πλεονέκτη α των συνεντεύξεων σε αντίθεση ε τα ερωτη ατολόγια
είναι ότι ο αξιολογητής έχει τη δυνατότητα να συνδιαλέγεται ά εσα ε τους χρήστες
και να κατανοεί καλύτερα τους λόγους των προβλη άτων τους και των αντιθέσεων
τους. Φυσικά το παραπάνω πορεί να εκληφθεί και ως ειονέκτη α, αφού οι
συνεντεύξεις είναι πιο χρονοβόρες, και πορεί να οδηγήσουν σε αποτελέσ ατα τα
οποία να είναι δύσκολο να αξιολογηθούν συστη ατικά σε σύγκριση ε τα
ερωτη ατολόγια.

2.6 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΟΙ

Ένα πείρα α πρέπει να ικανοποιεί τρία κριτήρια:
1. Ο υπεύθυνος του πειρά ατος πρέπει να εταβάλλει ία ή περισσότερες
ανεξάρτητες εταβλητές της περιοχής που εξετάζεται.
2. Αυτή η εταβολή πρέπει να γίνεται κάτω από ελεγχό ενες συνθήκες, έτσι
ώστε όλες οι εταβλητές οι οποίες πορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσ α
του πειρά ατος να ελεγχθούν.
3. Ο υπεύθυνος του πειρά ατος πρέπει να εκτι ήσει κάποιες η ελεγχό ενες
παρα έτρους οι οποίες αλλάζουν (την εξαρτη ένη εταβλητή) ή υποθέτου ε
ότι αλλάζει ως συνάρτηση της ελεγχό ενης ανεξάρτητης εταβλητής.

31

Γενικότερα ένα πείρα α πραγ ατοποιείται για να παρέχει ε πειρική υποστήριξη
και απόδειξη για ια θεωρία, για να εξετάσει ία υπόθεση που πηγάζει από ία
θεωρία, ή για να επαληθεύσει αποτελέσ ατα από προηγού ενες δραστηριότητες και
πειρά ατα.

2.6.1 Σχεδιάζοντας Πειράατα

Τα στάδια της σχεδίασης ενός πειρά ατος είναι, ο σχη ατισ ός της υπόθεσης, ο
σχη ατισ ός της πρόβλεψης που κάνει η υπόθεση, και η επιλογή των έσων για να
ελέγξου ε την πρόβλεψη. Πρέπει επίσης να εντοπίσου ε όλες τις εταβλητές οι
οποίες πορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσ α του πειρά ατος, καθώς και τις
εταβλητές οι οποίες πορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσ α αλλά δεν πορού ε να
τις εταβάλλου ε ε είς. Στη συνέχεια πρέπει να σχεδιάσου ε τις πειρα ατικές
διεργασίες και τις εθόδους, και να επιλέξου ε τα εξεταζό ενα υποκεί ενα.
Απαιτείται επίσης να επιλέξου ε τη πειρα ατικές εγκαταστάσεις, τις εθόδους ε τις
οποίες θα συλλέξου ε τα δεδο ένα και τις στατιστικές ή άλλες εθόδους ανάλυσης.
Μερικές φορές επίσης απαιτείται να γίνει ία πιλοτική ελέτη του πειρά ατος.

2.6.2 Ηθικά ζητήατα της εξέτασης χρηστών

Πριν την εξέταση των χρηστών είναι πολύ ση αντικό να έχου ε προετοι άσει
το περιβάλλον ώστε ο χρήστης να νοιώσει πιο άνετα και να εκφράσει αβίαστα τις
απόψεις του. Αυτό ση αίνει ότι:
 Θα πρέπει να είναι όλα έτοι α πριν ε φανιστεί ο χρήστης.
 Να δώσου ε έ φαση ότι εξετάζεται το σύστη α και όχι ο χρήστης. Σε αυτό το
ση είο πρέπει να τονίσου ε ότι σε ορισ ένες περιπτώσεις είναι ση αντικό να
εξετάζεται και ο χρήστης ώστε να εκτι ήσου ε το γνωσιακό του επίπεδο, την
ε πειρία, τη κουλτούρα και το δη ογραφικό του γίγνεσθαι. Π.χ. υπάρχουν
έρευνες εκτί ησης ευχρηστίας όπου οι χρήστες υποβάλλονται ακό α και σε
τεστ IQ[12]. Είναι πολύ ση αντικό να επεξηγηθεί στους χρήστες, ότι αυτές οι
ετρήσεις και τα τεστ δεν έχουν να κάνουν ε κάποια εξέταση / δοκι ασία
που θα πρέπει να περάσουν, αλλά ε εκτί ηση του τρόπου που αλληλεπιδρούν

32

ε έναν ιστότοπο άνθρωποι που οιράζονται ε αυτόν/αυτή παρό οια
χαρακτηριστικά.
 Να αναγνωρίσου ε ότι το σύστη α είναι καινούργιο και αδοκί αστο οπότε
είναι φυσικό να έχει προβλή ατα.
 Οι χρήστες πρέπει να ξέρουν ότι πορούν να στα ατήσουν οποιαδήποτε
στιγ ή.
 Πρέπει να εξηγήσου ε κάθε έθοδο παρακολούθησης που χρησι οποιού ε.
 Πρέπει να εξηγήσου ε ότι κάθε αποτέλεσ α που εξαχθεί θα είναι
ε πιστευτικό.
 Πρέπει να απαντήσου ε σε όλες τις τυχόν απορίες των χρηστών πριν
προχωρήσου ε στο πείρα α.
Επίσης κατά τη διάρκεια της εξέτασης:
 Πρέπει να προσπαθήσου ε να δώσου ε της εντύπωση της επιτυχίας στα
πρώτα στάδια της εξέτασης, ώστε ο χρήστης να ην έχει την εντύπωση της
εξέτασης ενός τελείως ελαττω ατικού συστή ατος.
 Πρέπει να δίνου ε στο χρήστη ία- ία τις εργασίες που θέλου ε να κάνει.
 Η ατ όσφαιρα στον χώρο του πειρά ατος πρέπει να είναι ανάλαφρη, να
προσφέρεται καφές και να γίνονται διαλεί ατα όποτε χρειάζεται.
 Πρέπει να αποφεύγονται τυχόν διακοπές. Ο χώρος πρέπει να είναι
απο ονω ένος, η πόρτα κλειστή και το τηλέφωνο απενεργοποιη ένο.
 Ποτέ να ην δείχνου ε ε κανέναν τρόπο ότι ο χρήστης κάνει λάθος ή ότι
είναι αργός.
 Το πλήθος των παρατηρητών στην εξέταση πρέπει να είναι ελάχιστο.
 Στην ανάγκη αν η εξέταση είναι δυσάρεστη ε πειρία για τον εξεταζό ενο, θα
πρέπει να την διακόψου ε.
Μετά την εξέταση θα πρέπει:
 Να εκφράζου ε στον χρήστη τη συ βολή του στην εύρεση περιοχών
βελτίωσης της ιστοσελίδας.
 Να ην αναφέρου ε τα αποτελέσ ατα ε τέτοιον τρόπο ώστε συγκεκρι ένοι
χρήστες να πορούν να αναγνωριστούν.
 Σε περίπτωση που αγνητοσκοπήσου ε την εξέταση πρέπει να έχου ε την
άδεια του χρήστη για να την προβάλου ε σε ανθρώπους που δεν ανήκουν
στην ο άδα σχεδίασης του ιστότοπου.

33


2.7 ΜΗ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Η η ε πειρική αξιολόγηση αναφέρεται επίσης ως προγνωστική αξιολόγηση
και έχει να κάνει ε τη λεπτο ερή εξέταση του περιβάλλοντος αλληλεπίδρασης του
ιστότοπου, τις προδιαγραφές του, το οντέλο που χρησι οποιεί και τη τελική
υλοποίησή του. Οι παραπάνω παράγοντες εξετάζονται από ειδικούς σε θέ ατα
ευχρηστίας ε σκοπό τον εντοπισ ό και τη διόρθωση προβλη άτων ευχρηστίας στη
πρώι η φάση της υλοποίησης, ώστε να ελαχιστοποιηθεί το κόστος τόσο σε χρόνο όσο
και σε προσπάθεια, σε πιθανές αλλαγές της σχεδίασης του ιστότοπου.
Αυτού του είδους η αξιολόγηση χρησι οποιείται επίσης πριν από τις
αξιολογήσεις που βασίζονται σε πραγ ατικούς χρήστες, έτσι ώστε η αργή και ακριβή
διαδικασία του ελέγχου των χρηστών να κρατηθεί για τον έλεγχο στους το είς
ευχρηστίας που πορούν να αντι ετωπιστούν στα τελευταία στάδια της σχεδίασης
έσω ε πειρικών δοκι ών. Μία πρόσφατη ελέτη [13], η οποία σύγκρινε ένα
αντιπροσωπευτικό σύνολο από προγνωστικές εθόδους αξιολόγησης της ευχρηστίας,
κατέληξε στο συ πέρασ α ότι οι υπάρχουσες έθοδοι δεν είναι τόσο
αποτελεσ ατικές, όσο θα ήθελε ο το έας της ελέτης της αλληλεπίδρασης ανθρώπου
ηχανής, χωρίς αυτό να οφείλεται σε κάποια συγκεκρι ένη έθοδο.

2.8 ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΕΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΟΙ

Η η ε πειρική αξιολόγηση χωρίζεται σε θεωρητικές ή αναλυτικές εθόδους
και σε ευρεστικές εθόδους. Οι αναλυτικές έθοδοι βασίζονται σε κάποιο οντέλο
και χρησι οποιούνται στο πρώι ο στάδιο της ανάπτυξης. Το οντέλο αυτό είναι
κάποιο προγνωστικό οντέλο του χρήστη ή της ιστοσελίδας, βασιζό ενο σε
διεργασίες, ε σκοπό να προβλέψει την απόδοση του χρήστη και τη νοητική
προσπάθεια που πρέπει να καταβάλλει.
Τα ειονεκτή ατα των αναλυτικών εθόδων είναι:
 Είναι πολύ δύσκολο να εφαρ οστούν
 Απαιτούν ειδικά εκπαιδευ ένους ανθρώπους
 Είναι δαπανηρές
 Είναι χρονοβόρες

34

 εν πορούν να αναχθούν στη ελέτη πολύ πολύπλοκων ιστοσελίδων
 εν δέχονται κάποια είσοδο σχετικά ε τη σχεδίαση της ιστοσελίδας
ς συνέπεια των παραπάνω, οι έθοδοι αυτές δεν είναι διάση ες στην
κοινότητα των ηχανικών ανάπτυξης ιστοσελίδων και τείνουν να αγνοούνται.
Παρόλα αυτά έχουν αρκετή επίδραση στον το έα της αυτό ατης αξιολόγησης. Η
ερευνητική κοινότητα φαίνεται να έχει ένα αυξανό ενο ενδιαφέρον στη χρήση
αναλυτικών εθόδων αξιολόγησης και στην ανάπτυξη προγρα ατιστικών
προσεγγίσεων ε σκοπό τη ερική αυτο ατοποίηση της αξιολόγησης ενός
διαδραστικού συστή ατος. Η πιο διάση η έθοδος σε αυτή τη κατηγορία είναι η
GOMS[14], αλλά υπάρχει ια εγάλη ποικιλία από επιπρόσθετες εθόδους, κάθε ία
από τις οποίες καλύπτει διαφορετικές ανάγκες και υπηρετεί διαφορετικούς σκοπούς.
Οι ευρεστικές έθοδοι έχουν να κάνουν ε τη διερεύνηση ενός ιστότοπου, από
ειδικούς σε θέ ατα ευχρηστίας, ενώ ερικές φορές αυτό πορεί να γίνει ε τη
συ ετοχή χρηστών, σχεδιαστών και προγρα ατιστών. Αυτές οι έθοδοι
χρησι οποιούνται για να παρέχουν προτάσεις για διόρθωση προβλη άτων, βελτίωση
της ευχρηστίας της ιστοσελίδας, εκτί ηση συ βατότητας σε ένα συγκεκρι ένο
πρότυπο ή σε ένα σύνολο οδηγιών.
Ο όρος διερεύνηση χρησι οποιείται αναφερό ενος στη χρήση κώδικα γλωσσών
υψηλού επιπέδου και διαδικασιών διερεύνησης που έχουν υιοθετηθεί από τη περιοχή
της ηχανικής λογισ ικού για αποσφαλ άτωση και βελτίωση του κώδικα. Τα κύρια
πλεονεκτή ατα των εθόδων αυτών είναι ότι είναι χα ηλού κόστους, γρήγορες και
εύκολες στη διαχείριση και στη λειτουργία. Το εγαλύτερο ειονέκτη α είναι ότι τα
αποτελέσ ατα είναι στενά συνδεδε ένα ε την ε πειρία, την ικανότητα και τη γνώση
του αξιολογητή. Υπάρχουν τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις στη διερεύνηση της
διεπαφής ενός ιστότοπου:
1. Αξιολόγηση ενός ιστότοπου αναφορικά ε ένα σύνολο από σχετικά ευρετικά
κριτήρια από τον το έα της αλληλεπίδρασης ανθρώπου - ηχανής.
2. Προσεγγιστικές έθοδοι.
3. ιερεύνηση ε βάση προκαθορισ ένες οδηγίες.
Στη συνέχεια αναλύου ε αυτές τις κατηγορίες


35

2.8.1 Ευρεστική Αξιολόγηση

Η έθοδος αυτή προτάθηκε από τον J. Nielsen [15]. Είναι ία οικονο ική
έθοδος, η οποία χρησι οποιείται για να εκ αιευτούν και να βαθ ολογηθούν πιθανά
προβλή ατα τα οποία θα αντι ετωπίσει ο χρήστης, όταν χρησι οποιεί ένα
συγκεκρι ένο ιστότοπο. Κατά τη διάρκεια της ευρεστικής αξιολόγησης οι ειδικοί
συνήθως χρησι οποιούν ένα σύνολο από ευρεστικά χαρακτηριστικά για να
εκτι ήσουν την ποιότητα της διεπαφής. Συνήθως τα ευρεστικά χαρακτηριστικά
περιέχουν οδηγίες όπως: "Χρησι οποιού ε απλή και φυσική γλώσσα", "Ο χρήστης
πρέπει να θυ άται τα ελάχιστα δυνατά", "ίνου ε ανάδραση σε κάθε δράση του
χρήστη".
Η έθοδος αυτή, αν εφαρ οστεί σωστά, πορεί να δώσει ά εσα αποτελέσ ατα,
ενώ για καλύτερα αποτελέσ ατα πορούν να χρησι οποιηθούν τρεις ε πέντε
αξιολογητές. Το κύριο ειονέκτη α των ευρεστικών εθόδων είναι ότι δεν παρέχουν
κάποιο συστη ατικό τρόπο για να δη ιουργηθούν λύσεις στα προβλή ατα που
εντοπίζονται.

2.8.2 1ιερεύνηση ε βάση τη συνέπεια σε πρότυπα

Μία πιο τυπική ορφή της ευρεστικής αξιολόγησης είναι η διερεύνηση
προτύπων, όπου ο ιστότοπος ερευνάται για τη συ όρφωσή του σε συγκεκρι ένα
πρότυπα. Αυτού του είδους η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται από κάποιον ειδικό στο
θέ α της ερ ηνείας ενός προτύπου. Μια άλλη ορφή διερεύνησης ε ευρεστικά
χαρακτηριστικά είναι η διερεύνηση συ όρφωσης, η οποία χρησι οποιείται για να
διασφαλιστεί η συνέπεια της ορφής (Look and Feel) της ιστοσελίδας.

2.8.3 Προσεγγιστικές έθοδοι

Μία άλλη προσέγγιση για την αξιολόγηση της διεπαφής ίας ιστοσελίδας είναι
οι προσεγγιστικές έθοδοι ε εναλλακτικές ονο ασίες storyboarding και
tabletopping. Οι έθοδοι αυτές χρησι οποιούνται στα πρώι α στάδια της σχεδίασης,
όταν δεν υπάρχει κάποια άλλη ορφή εξο οίωσης ή προτύπου της ιστοσελίδας.
Παρέχουν ένα έσο για συστη ατική επίβλεψη της εγκυρότητας της διεπαφής του
ιστότοπου. Η κύρια διαφορά τους ε τις ευρεστικές αξιολογήσεις είναι ότι κυρίως

36

εστιάζουν στις διεργασίες που πρέπει να κάνει ο χρήστης και όχι στη διεπαφή αυτή
καθαυτή.

2.8.4 Γνωσιακές Προσεγγίσεις

Μία αντιπροσωπευτική έθοδος είναι η γνωσιακή περιήγηση (cognitive
walkthrough) και χρησι οποιείται για την αξιολόγηση της ευκολίας εκ άθησης ενός
ιστότοπου. Αυτή η έθοδος βασίζεται στο γεγονός ότι οι χρήστες προτι άνε να
αθαίνουν ία ιστοσελίδα έσω της εξερεύνησης αντί για να διαβάζουν οδηγίες ή να
παρακολουθούν εκπαιδευτικό υλικό. Το κύριο ειονέκτη α είναι ότι η εστίαση στην
ευκολία εκ άθησης πορεί να αγνοήσει τις συνέπειες ιας πιθανής αλλαγής σε
κάποιο άλλο έρος της ευχρηστίας. Είναι ση αντικό να τονίσου ε ότι οι γνωσιακές
προσεγγίσεις έχουν δεχτεί κριτική[16] ως η πρακτικές, απαιτούν αρκετή εργασία,
και δεν δίνουν πάντα την ανα ενό ενη υποστήριξη στη θεωρία σχετικά ε τη
άθηση.

2.8.5 Πλουραλιστικές Προσεγγίσεις

Μία προέκταση της παραδοσιακής προσεγγιστικής εθόδου είναι η
πλουραλιστική έθοδος που αναπτύχθηκε από την IBM. Μία ο άδα από ειδικούς σε
θέ ατα ευχρηστίας, χρήστες και υπεύθυνοι για την ανάπτυξη ενός ιστότοπου
επιθεωρούν έναν ιστότοπο θέτοντας σενάρια χρήσης και εξετάζοντας κάθε στοιχείο
της διεπαφής θέτοντας ένα σύνολο από δεδο ένες ερωτήσεις όπως:
 "Θα πορέσει ο χρήστης να επιτύχει το σωστό αποτέλεσ α;"
 "Θα πορέσει ο χρήστης να παρατηρήσει ότι η σωστή λειτουργία είναι
διαθέσι η;"
Αυτού του είδους η προσέγγιση δεν καταπιάνεται όνο ε θέ ατα εκ άθησης
αλλά ε τη γενική ευχρηστία του ιστότοπου. Μία πιθανή διαφωνία είναι ότι, αφού οι
χρήστες συ ετέχουν στη διαδικασία αυτή, η έθοδος θα έπρεπε να
κατηγοριοποιηθεί ως ε πειρική. στόσο δεν κατατάσσου ε την έθοδο αυτή ε βάση
αυτό το κριτήριο, αφού οι χρήστες δεν συ ετέχουν ως υποκεί ενα αλλά ως ειδικοί ή
ως ενεργοί εκπρόσωποι των απαιτήσεων των χρηστών, των προτι ήσεων και τον
γνωσιακών οντέλων τους.

37


2.8.6 Προσέγγιση έσω Οδηγιών (guidelines)

Τέλος, διερεύνηση ευχρηστίας πορεί να γίνει εξετάζοντας ένα σύνολο από
συγκεκρι ένες οδηγίες. Οι οδηγίες αποτελούν ένα σύνολο εργονο ικών αρχών για
τον σχεδιασ ό της αλληλεπίδρασης του ιστότοπου ε τον χρήστη. Μπορούν επίσης
να χρησι οποιηθούν και ως κριτήρια αξιολόγησης.

2.8.7 Προβλήατα της αξιολόγησης έσω οδηγιών (guidelines)

Αν και υπάρχει ία πληθώρα από πολύ ποιοτικές και έγκυρες οδηγίες για
έλεγχο της ευχρηστίας ενός ιστότοπου, υπάρχουν αρκετά προβλή ατα που
ε ποδίζουν την εφαρ ογή τους. Οι κυριότεροι λόγοι που συ βαίνει αυτό είναι [17] :
1. Η ευχρηστία παρα ένει ένας ποιοτικός παράγοντας της διεπαφής ο οποίος
αντι ετωπίζεται ε ία αβεβαιότητα. Το να εφαρ όζου ε οδηγίες είναι
ση αντικό αλλά όχι απαραίτητο. Η εφαρ ογή των οδηγιών συ βάλλει στην
αύξηση της ευχρηστίας, αλλά ένας ιστότοπος, ο οποίος ακολουθεί όλες τις
πιθανές οδηγίες ευχρηστίας, πορεί ακό α να αντι ετωπίζεται ως δύσχρηστος
από τους τελικούς χρήστες.
2. Το να εντοπίσου ε έσα από ία πληθώρα από οδηγίες ποιες είναι οι πιο
κατάλληλες για έναν συγκεκρι ένο ιστότοπο, τον οποίο επισκέπτονται
κάποιοι συγκεκρι ένοι χρήστες, αποτελεί ία δύσκολη πρόκληση. Γενικότερα
είναι δύσκολο να επιλέξου ε οδηγίες για ένα συγκεκρι ένο πεδίο, καθώς οι
οδηγίες προορίζονται για την αντι ετώπιση ετερόκλητων θε άτων: ερικές
αναφέρονται στο στυλ γραφής κώδικα (HTML, script), άλλες αναφέρονται
στο θέ α της υποστήριξης διαφορετικών browsers. Η κατασκευή ενός
ιστότοπου που να πορεί να είναι προσβάσι ος από όλους τους browsers,
όλους τους χρήστες ανεξαρτήτως γνωσιακού υπόβαθρου ή ε πειρίας είναι
απλά αδύνατη.
3. εν υπάρχουν (ή υπάρχουν περιορισ ένες) οδηγίες που παρέχουν βοήθεια
στους προγρα ατιστές να εντοπίσουν τις κατάλληλες οδηγίες που πρέπει να
εφαρ όσουν στον ιστότοπό τους. Για παράδειγ α υπάρχει πολύ περιορισ ένη
κάλυψη [18],[19] πάνω σε ποιες οδηγίες θεωρούνται ότι είναι οι καλύτερες.

38

4. Ακό α και όταν έχουν εντοπιστεί οι κατάλληλες οδηγίες, αυτό δεν ση αίνει
ότι είναι και χρήσι ες. Μερικές οδηγίες δεν είναι αρκετά ακριβείς ώστε να
εφαρ οστούν χωρίς α φιση ία και να εκτι ηθεί η αξία τους αντικει ενικά.

2.9 ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑΣ

εδο ένου ότι το περιεχό ενο, η σχεδίαση και η αρχιτεκτονική ενός ιστότοπου
πορούν να εταβάλλονται δυνα ικά ε ταχύ ρυθ ό, είναι προφανές ότι κα ία από
τις παραπάνω εθόδους δεν πορεί να δώσει ικανοποιητικά αποτελέσ ατα. Για τον
λόγο αυτό, ένας από τους το είς που γνωρίζει εγάλη ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια,
είναι ο το έας της αυτό ατης εκτί ησης της ευχρηστίας. Πώς δηλαδή πορούν να
αναπτυχθούν προγρά ατα και εργαλεία που να εντοπίζουν γρήγορα και ε ακρίβεια
προβλή ατα ευχρηστίας σε ιστότοπους. Είναι προφανές ότι δεν ανα ένεται να
καλυφθεί ούτε ο ρόλος των ειδικών εκτι ητών, αλλά ούτε και ο ρόλος της εξέτασης
ε πραγ ατικούς χρήστες. στόσο, φαίνεται ότι, συγκεκρι ένα προβλή ατα
ευχρηστίας είναι δυνατόν να εντοπιστούν πολύ εύκολα από κατάλληλο λογισ ικό.
Συνήθως τα εργαλεία αυτά δρουν ως συ πληρω ατικά της διαδικασίας εκτί ησης
[20].
2.10 ΕΜΠΕΙΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΕΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΟΙ: ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ
ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

Σε σύγκριση ε τα ε πειρικά πειρά ατα οι ευρεστικές έθοδοι εντοπίζουν
λιγότερα από τα ισά προβλή ατα που υπάρχουν σε ία συγκεκρι ένη διεπαφή [21],
αλλά εντοπίζουν επιτυχώς τα περισσότερα από τα κύρια προβλή ατα. Επιπροσθέτως
οι ευρεστικές έθοδοι έχει αποδειχτεί ότι πορούν να εντοπίσουν προβλή ατα
ευχρηστίας που έχουν παραβλεφθεί από τεστ που γίνονται σε χρήστες και το
αντίθετο. Για αυτό το λόγο οι δύο κατηγορίες αξιολόγησης εφαρ όζονται σε
συνδυασ ό.


39

3. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΤΟΠΟΥ

Σε αυτή την παράγραφο παρουσιάζου ε τον υπό εξέταση ιστότοπο
www.hellasbridge.org, που αποτελεί τον εκπρόσωπο της Ελληνικής Ο οσπονδίας
Μπριτζ (Ε.Ο.Μ.) στο διαδίκτυο. Η Ε.Ο.Μ. είναι η επίση α αναγνωρισ ένη από το
κράτος και ενταγ ένη στην Γενική Γρα ατεία Αθλητισ ού Ο οσπονδία Σω ατείων
Αγωνιστικού Μπριτζ που λειτουργούν στην Ελλάδα. Βασικός σκοπός της λειτουργίας
του ιστότοπου είναι η παροχή βασικών πληροφοριών σχετικά ε το πνευ ατικό αυτό
άθλη α, τους κανόνες του, τους αγώνες που διεξάγονται και γενικότερα όλες τις
δραστηριότητες που σχετίζονται ε το αγωνιστικό πριτζ.
Στη συνέχεια παρουσιάζου ε τα κύρια χαρακτηριστικά του ιστότοπου από
άποψη παρουσίασης του περιεχο ένου καθώς και ευχρηστίας.

 Το περιεχό ενο του ιστότοπου είναι στατικό. Αυτό ση αίνει ότι το
περιεχό ενο πορεί να το αλλάξει όνο κάποιος προγρα ατιστής ε
ανώτερα δικαιώ ατα χρήσης, και όχι ένας απλός χρήστης.
 Από άποψη παρουσίασης ο ιστότοπος αποτελείται από το ενού στην
αριστερή πλευρά της σελίδας, το σή α της Ελληνικής Ο οσπονδίας Μπριτζ
στο πάνω έρος της σελίδας και το εκάστοτε περιεχό ενο που επιλέγει ο
χρήστης, το οποίο βρίσκεται στο κέντρο της σελίδας. Επίσης στη κορυφή των
σελίδων βρίσκονται αριστερά το site map και δεξιά το εικονίδιο παρουσίασης
ορφής κατάλληλης για εκτύπωση των σελίδων. Τέλος, κάτω από το ενού
βρίσκεται το πεδίο αναζήτησης, όπου ο χρήστης πορεί να εισάγει κάποια
λέξη για να αναζητηθεί στον ιστότοπο.
 Το βασικό εργαλείο πλοήγησης είναι το ενού, το οποίο βρίσκεται στην
αριστερή πλευρά των σελίδων. Με την επιλογή κάποιων από τα στοιχεία του
ενού, το περιεχό ενο το οποίο αντιστοιχεί στη συγκεκρι ένη επιλογή,
ε φανίζεται στο κύριο έρος της σελίδας. Η δο ή του ενού είναι δενδρική,
δηλαδή οι επιλογές έχουν κατηγοριοποιηθεί σε δο ή δένδρου 2 επιπέδων. Στο
πρώτο επίπεδο βρίσκονται οι κύριες επιλογές και στο δεύτερο επίπεδο
βρίσκονται οι αντίστοιχες υποεπιλογές. Το ενού έχει ια πιο δυνα ική
ορφή, ε την έννοια ότι οι υποεπιλογές ε φανίζονται και "κρύβονται"
ανάλογα ε την επιλογή που έχει κάνει ο χρήστης στο πρώτο επίπεδο.

40

 Άλλο βασικό εργαλείο πλοήγησης είναι το site map, το οποίο βρίσκεται στη
κορυφή των σελίδων και παρέχει στο χρήστη πληροφορία σχετικά ε το πού
ακριβώς βρίσκεται, αλλά και το πώς βρέθηκε εκεί.
 Ένα τελευταίο εργαλείο πλοήγησης είναι η «Αναζήτηση». Το εργαλείο αυτό
βρίσκεται σε όλες τις σελίδες, κάτω από το ενού, και αποτελείται από ένα
απλό πεδίο εισαγωγής κει ένου και το κου πί «Αναζήτηση»



Εικόνα 3.1 Αρχική Σελίδα

 Οι περισσότερες σελίδες περιέχουν απλό στατικό κεί ενο που εξηγεί τις
διάφορες δραστηριότητες της Ο οσπονδίας.
 Ορισ ένες σελίδες περιέχουν ειδικά εργαλεία ε συγκεκρι ένη
λειτουργικότητα, ώστε ο χρήστης να πορεί να αναζητήσει κάποια
πληροφορία. Οι σελίδες αυτές είναι:
o Το αγωνιστικό η ερολόγιο. Στη σελίδα αυτή, ο χρήστης πορεί να
πληροφορηθεί για τις αγωνιστικές δραστηριότητες που διεξάγονται ία
συγκεκρι ένη η ερο ηνία, επιλέγοντας την σε ένα εικονικό
η ερολόγιο.

41




Εικόνα 3.2 Αγωνιστικό Η ερολόγιο
o Τα στατιστικά των αθλητών. Στη σελίδα αυτή, πορούν να εισαχθούν
τα στοιχεία ενός ή περισσοτέρων χρηστών και να ε φανιστούν οι
αγωνιστικές τους επιδόσεις. Η ε φάνιση των στοιχείων των αθλητών
ε φανίζεται σε ένα διαφορετικό είδος σελίδων, όπου τα στοιχεία
ε φανίζονται ως εγγραφές σε κάποια βάση δεδο ένων. Η κάθε γρα ή
αποτελείται από ία εγγραφή, ενώ κάθε σελίδα αποτελείται από 20
εγγραφές. Ο χρήστης έχει τη δυνατότητα έσω καταλλήλων
συνδέσ ων να φυλλο ετρήσει αυτές τις σελίδες.


42



Εικόνα 3.3 Μηχανή αναζήτησης Στατιστικών



Εικόνα 3.4 Αποτελέσ ατα αναζήτησης Στατιστικών


43

o Τέλος, ια ειδική σελίδα αποτελεί και η εισαγωγή των στοιχείων
κάποιου χρήστη ώστε να εγγραφεί στην ειδική λίστα της ο οσπονδίας.
Αποτελείται από πεδία κει ένου και το κου πί «Αποστολή».




Εικόνα 3.5 Εγγραφή σε λίστα


44

 Ένα εγάλο έρος των σελίδων παρέχει πληροφορίες σε ορφή αρχείων PDF
που πορούν να διαβαστούν ε χρήση του προγρά ατος Acrobat Reader
(χωρίς βέβαια αυτή να είναι η οναδική επιλογή). Τα αρχεία αυτά παρέχονται
ε ία απλή περιγραφή για το έγεθος και το περιεχό ενό τους.



Εικόνα 3.6 Αποτελέσ ατα αγώνων σε ορφή αρχείων PDF


45

4. ΜΗ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑΣ

Σχετικά ε τον ιστότοπο www.hellasbridge.org, περι ένου ε να είναι
λειτουργικός και εύχρηστος ε κύριο σκοπό να αποτελέσει έναν πόλο έλξης για νέους
αθλητές και ένα κέντρο αναφοράς και τεκ ηρίωσης για τους υπάρχοντες. Για να
δού ε αν πορεί, και κατά πόσο, να επιτελέσει τους παραπάνω σκοπούς, κάνα ε ία
αξιολόγηση της ευχρηστίας του. Αξιολογήθηκε τόσο η πλευρά της παρουσίασης /
κο ψότητας / ο ορφιάς, όσο και η πλευρά της λειτουργικότητας /
αποτελεσ ατικότητας / απόδοσης. Είναι προφανές ότι και οι δύο πλευρές παίζουν
καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία ενός ιστότοπου, πρέπει ό ως να τονίσου ε ότι η
ευχρηστία αφορά περισσότερο τη δεύτερη πλευρά, που εστιάζει περισσότερο στα
αντικει ενικά κριτήρια του χρήστη και όχι στα υποκει ενικά. Η έθοδος που
ακολουθήσα ε για την αξιολόγηση της ευχρηστίας είναι η ευρεστική, η ε πειρική
αξιολόγηση όπως παρουσιάστηκε στις ενότητες 2.8 και 2.8.1 . Συγκεκρι ένα, η
αξιολόγησή ας βασίστηκε στις οδηγίες που περιγράφονται στο πρωτοποριακό έργο
του Jacob Nielsen ε τίτλο "Designing Web Usability, The Practice of
Simplicity"[22]
Μία κριτική που πορεί να δεχθεί ο το έας της αξιολόγησης της ευχρηστίας
είναι ότι η τεχνολογία του διαδικτύου, η ταχύτητα και τα αντικεί ενα που
χρησι οποιεί εξελίσσονται ε ταχύτατο ρυθ ό, άρα δεν πορεί να υπάρξει κάποια
πάγια διαδικασία αξιολόγησης της ευχρηστίας. Η πραγ ατικότητα ό ως είναι ότι τα
κριτήρια ε τα οποία ικανοποιείται ένας χρήστης παρόλο που δεν παρα ένουν
σταθερά, εταβάλλονται ε πολύ ικρότερη ταχύτητα. Επίσης, οι περισσότερες αρχές
και έθοδοι του το έα της αξιολόγησης είναι αρκετά αφαιρετικές και καθολικές που
πορούν να εφαρ οστούν σε αντικεί ενα που δεν είναι καν γνωστά σή ερα.
Ο ιστότοπος www.hellasbridge.org, θα αναφέρεται στη συνέχεια ως ΗΒ για
λόγους συντο ίας.

4.1 ΣΧΕΙΑΣΗ ΣΕΛΙΑΣ (PAGE DESIGN)

Σε αυτόν το κεφάλαιο ελετά ε τη γενικότερη ορφή της σελίδας, τι εντύπωση
προκαλεί στον χρήστη, πόσο εύκολο είναι να αλληλεπιδράσει ε τα διάφορα στοιχεία
που υπάρχουν, και πόσο νοη ατικά ξεκάθαρο είναι το περιεχό ενό της. Το πιο

46

σοβαρό πρόβλη α που πορεί να αντι ετωπίσει ένας ιστότοπος σε αυτόν τον το έα
είναι να ην πορεί ο χρήστης να βρει τη συγκεκρι ένη σελίδα και το κο άτι
πληροφορίας που τον ενδιαφέρει. Ένα έσο πλοήγησης πρέπει πάντα να παρέχεται
στον χρήστη. Στη περίπτωση του hellasbridge το κεντρικό έσο πλοήγησης είναι το
ενού.



Εικόνα 4.1 Μενού Πλοήγησης

4.1.1 1ιαφηίσεις και προώθηση στην σελίδα

 Ο ιστότοπος δεν χρησι οποιεί καθόλου διαφη ίσεις, κάτι που κρίνεται πολύ
καλό.
 Το περιεχό ενο που εν δυνά ει ενδιαφέρει τον χρήστη πρέπει να καλύπτει το
εγαλύτερο έρος της οθόνης. Επο ένως ο χώρος ε τα στοιχεία πλοήγησης
(το ενού δηλαδή) δεν θα πρέπει να πιάνει περισσότερο από το 20% της
οθόνης. Ο ιστότοπος ΗΒ το επιτυγχάνει αυτό.

47

 Το White Space αποτελεί το σύνολο των χαρακτήρων που περιέχει ο
ιστότοπος, οι οποίοι δεν τυπώνουν κάτι φανερό (π.χ. το κενό: ' '). Η χρήση του
κρίνεται θετική καθώς χρησι οποιείται για να διαχωρίζει το περιεχό ενο
χωρίς να χρησι οποιούνται δύσχρηστα στοιχεία. Ο ιστότοπος ΗΒ καλύπτεται
περίπου κατά 50% από white space κάτι που κρίνεται καλό από άποψη
ευκολίας πλοήγησης, αλλά ξεπερνάει το όριο της εκλογικευ ένης χρήσης.
 Το κύριο περιεχό ενο του ιστότοπου καταλα βάνει το 50% της οθόνης ενώ το
υπόλοιπο είναι είτε το ενού είτε τίποτα. Το 50% κρίνεται καλό ποσοστό.
 εδο ένου ότι η απλότητα πάντα προτι άται σε σύγκριση ε τη
πολυπλοκότητα ο ιστότοπος πορεί να χαρακτηριστεί ιδιαίτερα απλός στη
σχεδίαση. Τα διάφορα στοιχεία που περιέχει αποτελούνται κυρίως από
κεί ενο, το οποίο ε φανίζεται σε ανα ενό ενη θέση, ενώ δεν περιέχει κανένα
πολύπλοκο ή χρονοβόρο στοιχείο.

4.1.2 Σχεδίαση για διαφορετικές πλατφόρες

 Σε περίπτωση που ένας χρήστης βρεθεί έσω κάποιου εξωτερικού συνδέσ ου
σε κάποιο εσωτερικό ση είο του ΗΒ θα θέλει πιθανώς να βρεθεί στην αρχική
σελίδα και να ενη ερωθεί πιο γενικά για το περιεχό ενό της. Για να γίνει αυτό
θα πρέπει να υπάρχει ένα λογότυπο της ιστοσελίδας σε κάθε σελίδα, το οποίο
να οδηγεί στην αρχική σελίδα. Παρόλο που έσω του site map πορεί κάποιος
να οδηγηθεί στην αρχική σελίδα απευθείας, αυτό δεν γίνεται έσω του
λογότυπου, παρόλο που υπάρχει το λογότυπο του ΗΒ σε όλες τις σελίδες.
 Ο ιστότοπος δουλεύει πολύ καλά ε ικρές και εγάλες γρα ατοσειρές,
προσθέτοντας του διαλειτουργικότητα.
 Τα γραφικά στοιχεία που έχει είναι πολύ βασικά και ικρά σε έκταση,
κάνοντας τον ΗΒ να δουλεύει το ίδιο καλά σε διαφορετικές αναλύσεις.
 Παρόλο που υπάρχει ειδικός σύνδεσ ος για εκτύπωση, δεν ε φανίζει τις
εκτυπώσεις ανά σελίδα κάτι που είναι χρήσι ο για σελίδες που έχουν ακρύ
περιεχό ενο.
 Επίσης παρόλο που ο σύνδεσ ος για εκτύπωση υπάρχει σε όλες τις σελίδες,
είναι ένα πολύ διακριτικό εικονίδιο εκτυπωτή το οποίο είναι λίγο δυσδιάκριτο
και δεν περιγράφεται πουθενά τι ακριβώς κάνει.

48

 Ο κώδικας του ΗΒ είναι απλή HTML 4.01 η οποία δη οσιεύτηκε το 1999[23],
ενώ από το 2001 οπότε και δη οσιεύτηκαν κάποιες διορθώσεις και αλλαγές
δεν έχει αλλάξει[24]. Επο ένως ο κώδικάς του κρίνεται συ βατός ε τα
διεθνή πρότυπα.
 Σε έλεγχο που έγινε δοκι άστηκε η λειτουργία του ΗΒ σε Internet Explorer 7,
Mozilla Firefox 2.0 και Safari 3.0 επιτυχώς.
 H επαλήθευση του κώδικα έσω του γνωστού εργαλείου
http://validator.w3.org/ απέτυχε, αφού εντοπίστηκαν προεκτάσεις που δεν
συ φωνούν ε το πρότυπο HTML κώδικα. Φαίνεται πάντως ότι αυτό δεν
προκάλεσε κάποιο πρόβλη α στους ελέγχους που έγιναν.
 Ο ΗΒ δεν χρησι οποιεί κα ία εξεζητη ένη τεχνολογία του διαδικτύου,
προσθέτοντας στη διαλειτουργικότητά του.

4.1.3 1ιαχωρισός νοήατος και παρουσίασης

Ο ΗΒ έχει κατασκευαστεί έσω του προγρά ατος διαχείρισης περιεχο ένου
phpwcms[25]. Το πρόγρα α αυτό είναι ανοικτού κώδικα και επιτρέπει έσα από τη
διαχείρισή του, τον πλήρη διαχωρισ ό του περιεχο ένου και της ορφής του. Ο
διαχειριστής του συστή ατος επιλέγει την πληροφορία που θα δη οσιευθεί από τον
κώδικα (σε php) που παράγει το phpwcms, επιτρέποντας την καλύτερη παρουσίασή
του. Εξετάζοντας τη λογική διαχείρισης του περιεχο ένου και το τελικό αποτέλεσ α,
κρίνεται ότι επιτυγχάνεται ο διαχωρισ ός νοή ατος και παρουσίασης.

4.1.4 Χρόνοι απόκρισης

 Ο ΗΒ φαίνεται να είναι ένας αρκετά "ελαφρύς" ιστότοπος. Ο χρόνος που
απαιτείται για να κινηθού ε στις εσωτερικές του σελίδες είναι περίπου ένα
δευτερόλεπτο. Αυτό οφείλεται στο "ελαφρύ" περιεχό ενο των σελίδων, στην
ανυπαρξία αντικει ένων πολυ έσων, στη χρήση HTML στοιχείων αντί για
γραφικά, και στο γεγονός ότι ο ιστότοπος φιλοξενείται σε σχετικό γρήγορο
server.
 Το παραπάνω συ βάλει ώστε η ροή σκέψης του χρήστη να ην διακόπτεται
και να αποκτά ία θετική εντύπωση πλοήγησης.

49

 Στη περίπτωση που χρειάζεται να κατεβάσου ε αρχεία PDF, τα οποία διαθέτει
ο ιστότοπος, οι χρήστες ενη ερώνονται για το έγεθός τους και πορούν να
εκτι ήσουν τον απαιτού ενο χρόνο.
 Τα οναδικά γραφικά που περιέχει ο ΗΒ είναι το λογότυπο της Ελληνικής
Ο οσπονδίας Μπριτζ το οποίο είναι σταθερό και ό οιο για όλες τις σελίδες.

4.1.5 Σύνδεσοι

 Ο ΗΒ περιέχει αρκετά είδη συνδέσ ων, κάτι που πορεί να προκαλέσει
σύγχυση. Αυτά τα είδη είναι:
o Ο τίτλος κάποιου άρθρου, το οποίο κρίνεται ως ένας η ευκρινής
σύνδεσ ος, αφού δεν είναι υπογρα ισ ένος, και δεν έχει το
συνηθισ ένο πλε χρώ α.
o Η η ερο ηνία κάποιου γεγονότος το οποίο έχει τα ίδια
χαρακτηριστικά ε παραπάνω.
o Ένας σύνδεσ ος "περισσότερα", ο οποίος είναι ευκρινής αλλά η λέξη
"περισσότερα" αυτή καθαυτή δεν δίνει πληροφορίες για τον σύνδεσ ο.
Αυτός είναι και ο οναδικός σύνδεσ ος που είναι υπογρα ισ ένος.
o Οι σύνδεσ οι που υπάρχουν στο κεντρικό ενού, είναι ευκρινείς,
αλλάζουν χρώ α όταν το ποντίκι "περάσει" από πάνω, αλλά το όνο ά
τους δεν συνάδει απόλυτα και ε τον προορισ ό τους.
 Συνολικά κάθε ενότητα έχει το ίδιο στυλ συνδέσ ων, το οποίο φαίνεται να
δένει αρ ονικά ως σύνολο ε τον υπόλοιπο ιστότοπο.
 εν υπάρχουν Link Titles, αλλά άλλον δε χρειάζονται, διότι η δο ή των
Hypertext συνδέσ ων είναι σαφής και διαχωρισ ένη, έτσι ώστε να
γνωρίζου ε πού κατευθυνό αστε.
 εν υπάρχει χρω ατισ ός στους συνδέσ ους ε αποτέλεσ α να η
διαχωρίζονται οι σύνδεσ οι που έχει ήδη χρησι οποιήσει ο χρήστης, από
αυτούς που δεν έχει χρησι οποιήσει. Όσοι σύνδεσ οι δεν έχουν
χρησι οποιηθεί, πρέπει να έχουν πλε χρώ α, δεδο ένου ότι αυτό είναι το
πρότυπο χρώ α των browsers για τη συγκεκρι ένη διαδικασία. Με αυτό τον

50

τρόπο θα γίνει πιο κατανοητό από τον χρήστη και συ βατό ε το νοητικό του
οντέλο.
 Ο σύνδεσ ος «περιοδικό» παραπέ πει σε φόρ α συ πλήρωσης και
αποστολής ηλεκτρονικού ηνύ ατος για γενικότερη επικοινωνία και όχι στο
περιοδικό της Ελληνικής Ο οσπονδίας Μπριτζ κάτι που κρίνεται ως λάθος.
 Υπάρχουν σωστά ιεραρχη ένοι σύνδεσ οι προς άλλους ιστότοπους σχετικού
ενδιαφέροντος.
 Η επιλογή των εξωτερικών συνδέσ ων είναι σωστά προσεγ ένη και δο η ένη
ε τις σωστές πληροφορίες.
 Η παρουσίαση των εξωτερικών συνδέσ ων γίνεται ε το όνο α του
ενδιαφέροντος και όχι ε το URL, κάτι που κρίνεται θετικό.
 Ο εισερχό ενος σύνδεσ ος από τον ιστότοπο της Γενικής Γρα ατείας
Αθλητισ ού (προϊστα ένη αρχή της Ελληνικής Ο οσπονδίας Μπριτζ) είναι
προς λάθος URL, κάτι που κρίνεται ως σοβαρό πρόβλη α.
 Ο ΗΒ δεν απαιτεί εγγραφή των χρηστών έσω κωδικού. Αυτό επιτρέπει την
ελεύθερη χρήση συνδέσ ων προς τον ΗΒ.
 Ο ΗΒ δεν έχει καθόλου συνδέσ ους ε διαφη ίσεις.

4.1.6 Style Sheets

 Ο ΗΒ δεν έχει σχεδιαστεί ε σκοπό να παρουσιαστεί σε εξεζητη ένες
συσκευές παρουσίασης δικτυακού περιεχο ένου (π.χ. κινητά τηλέφωνα).
Παρόλα αυτά έχει σχεδιαστεί ε τη χρήση style sheets. Με αυτόν τον τρόπο
ια απλή αλλαγή σε κάποιο style sheet πορεί να αλλάξει την ε φάνιση
πολλών σελίδων του ιστότοπου. Υπάρχουν δύο τρόποι υλοποίησης των style
sheets. Η πρώτη είναι η χρησι οποίηση ενσω ατω ένου style sheet. Το style
sheet ε περιέχεται και αποτελεί έρος της ιστοσελίδας χρησι οποιώντας έτσι
παραπάνω γρα ές κωδικοποίησης. Η δεύτερη έθοδος είναι να
χρησι οποιηθεί κάποιος σύνδεσ ος όπου το style sheet υπάρχει ως ξεχωριστό
αρχείο και όποια σελίδα θέλει να το χρησι οποιήσει απλώς περιέχει έναν
σύνδεσ ο στην τοποθεσία αυτού του αρχείου. Σύ φωνα και ε τις αρχές της
ευχρηστίας ο ιστότοπος ΗΒ περιέχει τη δεύτερη έθοδο. Με αυτόν τον τρόπο
εκτός του ότι δεν σπαταλάται χρόνος ώστε να κατεβαίνουν πολλά style sheets,

51

υπάρχει και η δυνατότητα να αλλαχθεί η ε φάνιση όλου του ιστότοπου
εύκολα και γρήγορα. Επίσης ο ΗΒ περιέχει όνο ένα style sheet το οποίο
κάνει τη σχεδίαση καθολική.
 Άλλη ία σχεδιαστική αρχή που συ βάλει στην ευχρηστία, είναι η
ο ογενοποιη ένη δη ιουργία των style sheets, δηλαδή η δη ιουργία κάτω από
την ίδια δη ιουργική ο άδα που ακολουθεί τις ίδιες σχεδιαστικές αρχές.
Καθότι στη συγκεκρι ένη περίπτωση υπάρχει ένα οναδικό style sheet η αρχή
αυτή ακολουθείται.
 Στη περίπτωση που ο χρήστης της ιστοσελίδας επιλέξει την απενεργοποίηση
της λειτουργίας των style sheets η σελίδα πρέπει να συνεχίζει να λειτουργεί
κανονικά, κάτι που συ βαίνει ε τον ΗΒ.
 Σαν γενική οδηγία που αφορά τα style sheets είναι και το να ην
χρησι οποιούνται περισσότερα από δύο fonts. Στον ιστότοπο
χρησι οποιούνται ακριβώς δύο. Ένα για την επικεφαλίδα και ένα για το
κυρίως κεί ενο.
 Επίσης δεν πρέπει να χρησι οποιείται απόλυτο έγεθος στις γρα ατοσειρές
αλλά σχετικό, κάτι που συ βαίνει στη περίπτωση του ΗΒ.
 Τέλος, δεν υπάρχουν ειδικές εντολές καθορισ ού της προτεραιότητας ιας
ρύθ ισης που υπάρχει στο style sheet. Με αυτό τον τρόπο το πεδίο
καθορισ ού ίας ρύθ ισης αποτελεί και την ένδειξη της προτεραιότητάς της.

4.1.7 Frames
Ο ιστότοπος ΗΒ δεν υποστηρίζει frames, γεγονός που κρίνεται ως θετικότατο
και υποστηρίζεται θερ ά στις αξιολογήσεις ευχρηστίας.

4.1.8 Αναγνωρισιότητα

Ο ιστότοπος θα πρέπει να αντανακλά το επίπεδο του πριτζ στην Ελλάδα. Αυτό
ση αίνει ότι θα πρέπει να ε πνέει επαγγελ ατισ ό και σοβαρότητα. Τα "βαριά"
backgrounds, τα κινού ενα σχέδια και οτιδήποτε δεν ταιριάζει σε ία έγκυρη
ιστοσελίδα θα πρέπει να αποφεύγονται. Αντιθέτως θα πρέπει να επικεντρωνό αστε
στην πληροφορία που δίνεται, καθώς και στον γραφικό τρόπο που αυτή

52

παρουσιάζεται. Ο ιστότοπος ΗΒ δεν περιέχει κάποιο η-σοβαρό στοιχείο ενώ
επικεντρώνεται ε αρκετή επιτυχία στην παρεχό ενη πληροφορία.

4.1.9 Εκτύπωση

 Ειδικά στη περίπτωση του αγωνιστικού πριτζ, οι χρήστες είναι πολύ πιθανόν
να επιθυ ούν να εκτυπώσουν κάποια σελίδα, είτε γιατί πορεί να χρειάζονται
κάποια αποτελέσ ατα ή κάποιες δη οσιεύσεις όταν δεν θα υπάρχει
υπολογιστής συνδε ένος στο δίκτυο, είτε γιατί δεν βρίσκουν βολικό να
διαβάζουν ακροσκελή έγγραφα στον υπολογιστή. Ο ιστότοπος παρέχει δύο
εκδόσεις, η ία εκ των οποίων προορίζεται για τον σκοπό αυτό. Σε αυτή την
έκδοση δεν υπάρχει κάποιο background ούτε ενού, ενώ τα χρώ ατα των
συνδέσ ων είναι διαφορετικά.
 Η έκδοση του ιστότοπου η οποία είναι κατάλληλη για εκτύπωση
προσπελαύνεται έσω ενός εικονιδίου ενός εκτυπωτή στην πάνω δεξιά
πλευρά της σελίδας. Το εικονίδιο αυτό είναι αρκετά ικρό και δεν υπάρχει
κεί ενο που να περιγράφει τη λειτουργία του. Για αυτό πιστεύου ε ότι η
συγκεκρι ένη λειτουργία του ιστότοπου δεν έχει υποστηριχτεί από άποψη
ευχρηστίας.
 Πολλά από τα αποτελέσ ατα, τις δη οσιεύσεις και γενικότερα το περιεχό ενο
του ιστότοπου, είναι σε ορφή αρχείων τύπου PDF. Αυτό γενικότερα δεν