Linux και Ελεύθερο-Ανοικτό Λογισμικό

fairieshourglassSoftware and s/w Development

Jun 9, 2012 (5 years and 5 months ago)

288 views

Linux και Ελεύθερο-Ανοικτό Λογισμικό
Εθελοντική ομάδα Opensource@uom.gr
Σύντομη παρουσίαση
Κ.Γ. Μαργαρίτης, Μάρτιος 2008

Μερικά παραδείγματα
Υποδομή διαδικτύου (TCP/IP, mail, ftp, ...)
Γλώσσες προγραμματισμού (C, C
++
, Perl, Python, Java ?)
Περιβάλλοντα προγραμματισμού (Eclipse, Kdevelop, Anjuta, Netbeans)
Λειτουργικά συστήματα διακομιστών (Unix, Linux, Solaris)
Διαχειριστές παραθύρων (Χ Window)
Διαχειριστές επιφάνειας εργασίας (Gnome, KDE, IceWM)
Λογισμικό πελατών ιστού (Mozilla, Javascript, Firefox, Thunderbird)
Λογισμικό διακομιστών ιστού (Apache, Tomcat, PHP, MySQL)
Αυτοματισμός γραφείου (OpenOffice, AbiWord)
Διαχείριση ψηφιακού περιεχομένου (Wiki, Joomla, Plone)
Επεξεργασία εικόνας, video (Gimp, Blender)
Στοιχειοθεσία (Tex, Latex, XML)
Συνεργασία (iGoogle, Horde)
Τηλεκπαίδευση (Moodle)
Επιστημονικοί υπολογισμοί (Octave, SciLab)
Χιλιάδες εφαρμογές...
Δες http://opensource.uom.gr και http://www.it.uom.gr/teaching/linux/
Ελεύθερο Λογισμικό: δημόσιο αγαθό
Συνδέεται με την την έννοια της ελευθερίας διακίνησης ιδεών και όχι
του κόστους (δωρεάν).
Ελευθερία χρήσης του λογισμικού, για οποιονδήποτε σκοπό.
Ελευθερία μελέτης του λογισμικού, καθώς και η δυνατότητα
τροποποίησής του.
Ελευθερία αναδιανομής αντιγράφων του λογισμικού, ως συνεργασία
ή αλληλοβοήθεια
Ελευθερία βελτίωσης του λογισμικού και 'υποχρέωση' της δημόσιας
επανέκδοσής του, ώστε όλη η κοινότητα να επωφεληθεί.
Ξεκίνησε κυρίως από Πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, δημόσιους
οργανισμούς.
Δες Free Software Foundation (GNU)

The Future of Ideas

κείμενο του N. Δήμου (http://www.it.uom.gr/teaching/linux/)
Ανοικτό Λογισμικό: επιχειρηματικό μέσο
Ακριβής όρος: Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα.
Νεότερος και πιο ευέλικτος και λεπτομερής ορισμός, κυρίως με
πρωτοβουλία μεγάλων εταιριών.
Επιχειρηματική ανάγκη (IBM, Sun, Netscape, Google), που προέκυψε
λόγω ανταγωνισμού (αναλύεται αργότερα).
Όρος που χρησιμοποιείται γενικότερα.
Ελεύθερη αναδιανομή λογισμικού.
Συμπερίληψη ή δυνατότητα μεταφόρτωσης του πηγαίου κώδικα.
Επιτρέπεται η παραγωγή εναλλακτικών.
Ακεραιότητα του αρχικού κώδικα.
Πιθανή εμπορική χρήση εναλλακτικών (StarOffice κλπ).
Δες Open Source Initiative

'The Cathedral and the Bazaar'
(http://www.it.uom.gr/teaching/linux/)
ΤΠΕ: Ορισμοί και Μεγέθη
Τεχνολογία Υποδομής = διάχυτη, διασυνδεδεμένη, ομοιόμορφη
τεχνολογία.



Υλικό (όχι μόνο κλασσικοί η/υ),

Επικοινωνίες (δάχυτος, αφανής υπολογισμός)

Λογισμικό Συστήματος (διαρκώς αυξανόμενο),

Λογισμικό Εφαρμογών (ενσωματωμένη τεχνογνωσία),

Διαδικασίες (οργάνωση, επιχείρηματικό πλεονέκτημα),

Περιεχόμενο (ψηφιακή έκρηξη),

Εκπαίδευση (ψηφιακός αλφαβητισμός και ενσωμάτωση)

Υπηρεσίες (πρόσβαση, συνδρομή, δημόσιο/ιδιωτικό)
Σύνολο: 2 Τρις Ευρώ / έτος
Περίπου 50% νέων επενδύσεων
Φάσεις Τεχνολογιών Υποδομής
1.
Ανάπτυξη
. Πολλοί πειραματισμοί, αβέβαιη επικράτηση
τεχνολογίας / προτύπων. Μεγάλα κόστη αλλά και μεγάλα
κέρδη. Ισχυρή δημόσια χρηματοδότηση.
2.
Σταθεροποίηση
. Επικράτηση τεχνολογίας, αντιπαλότητα
προτύπων / επιχειρηματικών μοντέλων. Επενδυτικός
πυρετός αλλά όχι και ανάλογες αποδόσεις. Ιδιωτικές
επενδύσεις.
3.
Ωριμότητα
. Αυτονόητη τεχνολογία, σταθερότητα προτύπων
/ επιχειρηματικών μοντέλων. Σταθεροποίηση λόγου κόστους
/ κέρδους. Σχέση Δημόσιου Ιδιωτικού στις υποδμές;–

Δες
Does IT Matter?
εκδόσεις Παν. Μακεδονίας
Η πλευρά των χρηστών 1
Οι ΤΠΕ δεν είναι απλά επιστήμη και τεχνολογία αλλά βασικός
συντελεστής (-μέσο) παραγωγής.
(μαζί και με άλλες νέες τεχνολογίες, βιο-, νανο-, οικο- ...)
Παγκοσμιοποίηση και Ψηφιακό χάσμα.
Κοινωνικοί φραγμοί και Ψηφιακός αποκλεισμός.
Καινοτομία και Επιχειρηματικότητα.
Κύρια αναφορά σε επιχειρηματικές, βιομηχανικές, και
διοικητικές εφαρμογές.
Αλλά αναδύονται και εφαρμογές διακυβέρνησης, εκπαίδευσης,
ενημέρωσης, ψυχαγωγίας, υγείας, ..
Δες: UNESCO, EU IDABC
(http://opensource.uom.gr)
.
Η πλευρά των χρηστών 2
Οι παραγωγοί και πωλητές ΤΠΕ προφανώς θέλουν να
μεγιστοποιήσουν τα κέρδη τους, άρα παρουσιάζουν τις ΤΠΕ ως
πανάκεια και προσπαθούν να ομογενοποιήσουν την αγορά για
μεγιστοποίηση του κέρδους τους.
Οι αγοραστές θέλουν να μεγιστοποιήσουν το κέρδος της επένδυσής
τους, άρα σκέφτονται την συγκριτική απόδοσή της (συγκριτικό
πλεονέκτημα). Προφανώς υπάρχουν και μη-οικονομικοί
παράγοντες, ιδίως σε οικιακές, ψυχαγωγικές χρήσεις.
Αν όλοι έχουν περίπου την ίδια ΤΠΕ τότε έχουμε συγκριτικό
πλεονέκτημα; Μήπως έχουμε κυρίως συγκριτικό μειονέκτημα από
τη μη-χρήση (αποκλεισμός); Μήπως το κύριο πλεονέκτημα για μια
κοινωνία προέρχεται από τη γενικότερη τεχνογνωσία, καινοτομία,
ολοκλήρωση;
Οι ΤΠΕ (πρέπει να) είναι δημόσιο αγαθό (;)
Η πλευρά των παραγωγών 1
Η μεγάλη και εύκολη αγορά παραμένει ο αυτοματισμός
γραφείου και η προσωπική (οικιακή) χρήση. Πως θα
πείσουμε τον κόσμο να (ξανα-)αγοράσει;
Αν δεν πείθεται.. απλά αλλάζουμε έκδοση. Αποσύρουμε τη
'παλιά' ΤΠΕ και παρουσιάζουμε την 'νέα' SUPER έκδοση
λογισμικού, που 'τυχαίνει' να απαιτεί υπολογιστή 2πλάσιας
ισχύος. Ο παλιός υπολογιστής δεν αναβαθμίζεται
γιατί ...έτσι. Το παλιό λογισμικό σε 3 χρόνια αποσύρεται
αναγκαστικά δεν έχει υποστήριξη... Το νέο λογισμικό –
ενοικιάζεται (έχει ημερομηνία λήξης), δεν επιτρέπει
ανεπιθύμητες εγκαταστάσεις κλπ... (WINTEL).
Άρα: ΠΛΗΡΩΣΤΕ τις Φιλανθρωπίες μας..
Η πλευρά των παραγωγών 2
Για να δουλέψει αυτό το σύστημα πρέπει να είμαστε
μονοπώλιο ή σχεδόν μονοπώλιο..
Μερικές μονοπωλιακές πρακτικές:

Ιδιωτικά και όχι δημόσια πρότυπα (doc / docx vs odt).

Ενσωμάτωση λειτουργιών (media player).

Εναγκαλισμός και απορρόφηση (jscript, C#).

Πνευματική ιδιοκτησία στα πάντα (για ένα κλικ).

Ενοικίαση και πρόσβαση, όχι αγορά (ΣVista).

Απαξίωση δημόσιου 'περιεχόμενου'..
Ο παράδεισος του (ενός) παραγωγού!
Αργοπορημένη ανησυχία στους ανταγωνιστές και σχετικά
πρόσφατη αλλαγή στρατηγικής (ανοικτό λογισμικό).
Η πλευρά του δημοσίου
Ζήτημα που επανέρχεται διαρκώς στην επικαιρότητα με την συνεχή
'επίθεση' κατά των δημόσιων αγαθών.
Το δημόσιο πρέπει να διασφαλίσει το δικαίωμα πρόσβασης των
πολιτών (δωρεάν ή με λογικό κόστος) στα δημόσια αγαθά =
Ρυθμιστικές αρχές και δημόσιες (ανταγωνιστικές και μη-
μονοπωλιακές όμως.. ) επιχειρήσεις.
Το δημόσιο πρέπει να διασφαλίσει τον ελεύθερο ανταγωνισμό και να
αποτρέπει τις μονοπωλιακές πρακτικές = Καθυστερημένες έστω
καταδίκες Microsoft και υιοθέτηση ανοικτών προτύπων.
Το δημόσιο ως καταναλωτής (και παραγωγός) πρέπει να
διασφαλίζει τα συμφέροντά του (ανοικτά πρότυπα και
διαλειτουργικότητα, μείωση κόστους μέσω ανταγωνισμού,
ανεξαρτησία από προμηθευτές, εθνική ασφάλεια).
Άλλοι λόγοι (όχι καθαρά οικονομικοί)
Η γνώση ως κοινωνικό αγαθό, ακαδημαική παράδοση
ελεύθερης διακίνησης ιδεών και διάδοσης της γνώσης
(Wikipedia, OpenCoursware).
Έρευνα και εκπαίδευση χρηματοδοτούμενη κυρίως από
δημόσιους φορείς (OpenAcess).
Ανάγκη επικοινωνίας-με και αναγνώρισης-από τους
ομότεχνους (Blogging, Community Informatics).
Καθαρή διάθεση συνεισφοράς και κοινωνικής δικτύωσης (P2P)
Ανάγκη πολιτικής και τεχνολογικής αυτονομίας, μείωσης
κόστους ή και ανεξαρτησίας σε κρίσιμους τομείς.
Προσπάθεια για μείωση του ψηφιακού χάσματος(OLPC).
Δες 'Perspectives in Free and Open Source Software',

(
http://www.it.uom.gr/teaching/linux/
)

e-resources στο
http://www.it.uom.gr
Επιχειρηματικά Μοντέλα 1

Νέα πολυ-στρωματικά και πολυ-κεντρικά μοντέλα
παραγωγής

Τεράστια συμβολή του Διαδικτύου: δίκτυα εθελοντών,
εικονικές κοινότητες, ευρύτατη συνεργασία, εκτεταμένο
outsourcing

Πολυεπίπεδα μοντέλα πωλήσεων λογισμικού, αυτόματη
ενημέρωση, συνεχές download

Έμφαση στη πώληση υπηρεσιών και όχι στη πώληση
λογισμικού

Ο χρήστης συν-αποφασίζει υπηρεσίες και συν-δημιουργεί
λογισμικό

Διάρρηξη του φαύλου κύκλου των εκβιαστικών
'αναβαθμίσεων' και 'ενοικιάσεων' υποδομής
Επιχειρηματικά Μοντέλα 2

Ενίσχυση της σημασίας του ανθρώπινου παράγοντα
(τελικού χρήστη, εξειδικευμένου προσωπικού)

Νέες καινοτόμες επιχειρήσεις έντασης γνώσης

Ενίσχυση διαπραγματευτικής θέσης του δημόσιου τομέα (ηλ.
διακυβέρνηση, εθνική ασφάλεια, εκπαίδευση)

Πιθανή άμβλυνση περιφερειακών - διεθνών ανισοτήτων (πχ
OLPC)

Επανακαθορισμός πνευματικής ιδιοκτησίας (GPL, Creative
Commons, Open Acess, Επιστημονικές Δημοσιεύσεις)

Συζήτηση για τα όρια και το χρονικό πλαίσιο της 'πατέντας'

Μεταφορά του ανταγωνισμού σε νέα πεδία, όπως οικιακή
ψυχαγωγία
Ελεύθερο - Ανοικτό Λογισμικό
στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Υποδομή και υπηρεσίες Διαδικτύου
TCP/IP: telnet, ssh, ftp, e-mail ... μέχρι ldap, voip
Υποδομή και υπηρεσίες Ιστού
Apache, Tomcat, PhP, MySQL, Horde, Net2Ftp..
Ανάπτυξη διακομιστών Ιστού
PhPNuke, PostNuke, Etomite, Joomla, Scout ..
Εκπαιδευτικές εφαρμογές
CoMPUs, Telematheia, Moodle ΠΣΔ
Βιβλιοθήκη
D-Space, Terminal Services, ειδικές υπηρεσίες
Διακομιστές και Συστοιχίες υπολογιστών
Debian, RedHat, Rocks, Globus, Condor, Boinc
Εκπαίδευση
Opensource.uom.gr, OpenSoft,Linux, OpenECDL
OLPC: Σύστημα, Εκπαιδευτικό Υλικό, Σενάρια
Μερίδια Αγοράς Ανοικτού Λογισμικού
(2007)
Υποδομή και υπηρεσίες Διαδικτύου ~ 100%
Υποδομή και υπηρεσίες Ιστού ~ 60%
Άλλες εφαρμογές Ανοικτού Λογισμικού (όχι απαραίτητα Linux) ~
25%
Προσωπικοί υπολογιστές με Linux (πλήρης χρήση) ~ 2%
Δες
http://marketshare.hitslink.com/

http://news.netcraft.com/archives/web_server_survey.html

www.informationweek.com/news/showArticle.jhtml?articleID=201807072

http://boycottnovell.com/2008/02/18/linux-installed-base-case-study/
Εφαρμογές Γραφείου, Σταθμοί Εργασίας
Μεγάλη υστέρηση αλλά και γρήγορη ανάπτυξη:
+
Ωρίμανση του Linux Desktop διεθνώς
Εφαρμογές ανεξάτητες από πλατφόρμα
Υποστήριξη από εταιρίες ΤΠΕ
Υποστήριξη από κράτη, οργανισμούς και επιχειρήσεις
OLPC
-
Εξελληνισμένες εφαρμογές
Εκτεταμένη χρήση λογισμικού χωρίς άδεια
Δυνάμεις αδρανείας πχ ελληνικό δημόσιο, αρχική αλλά και –
πανεπιστημιακή εκπαίδευση
Κρατικές συμβάσεις...
Όσοι ενδιαφέρονται

Opensource@UOM
http://opensource.uom.gr/

OpenSoft στο Πανελληνιο Σχολικό Δίκτυο
http://opensoft.sch.gr/

Opensource στην Ελλάδα
http://www.open-source.gr/

Free Software Foundation
http://www.fsf.org/

Opensource
http://www.opensource.org/

Wikipedia portal
http://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Free_software

Linux και Ανοικτό Λογισμικό
(πανεπιστημιακή εκπαίδευση)
http://www.it.uom.gr/teaching
Συναντήσεις
Συναντήσεις
opensource@uom.gr
συνήθως κάθε Δευτέρα 15:00-16:00
Ημερίδα Ανοικτής Πρόσβασης (Open Access)
Δευτέρα 14 Απριλίου, Βιβλιοθήκη ΠΜ
Ημερίδα Creative Commons
Τρίτη 15 Απριλίου, Νομική ΕΚΠΑ, Βιβλιοθήκη ΠΜ
3ο Συνέδριο ΕΛΛΑΚ (ΕΔΕΤ)
Τρίτη 24 Τετάρτη 25 Μαίου ΕΜΠ–
πριν από λίγες μέρες
Συνέδριο Κοινοτήτων ΕΛΛΑΚ στο ΕΜΠ
Συνέδριο για ΤΠΕ και εκπαίδευση στη Πάτρα