Ανάλυση Μοντέλων Προσωπικότητας, Συναισθημάτων και Κινήτρων για Αναγνώριση Συμπεριφοράς στο Διαδίκτυο

transportdingdongΛογισμικό & κατασκευή λογ/κού

14 Ιουλ 2012 (πριν από 5 χρόνια και 2 μήνες)

350 εμφανίσεις


ΑΡΙ΢ΣΟΣΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙ΢ΣΗΜΙΟ ΘΕ΢΢ΑΛΟΝΙΚΗ΢

ΠΟΛΤΣΕΧΝΙΚ
H

΢ΧΟΛΗ

ΣΜΗΜΑ ΗΛΕΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ
ΤΠΟΛΟΓΙ΢ΣΩΝ


Σομϋασ Ηλεκτρονικόσ και Τπολογιςτών

Εργαςτόριο Επεξεργαςύασ Πληροφορύασ και

Τπολογιςμών (ΕΠΤ)










Α
νϊλυςη Μοντϋλων Προςωπικότητασ,
΢υναιςθημϊτων και Κινότρων για
Αναγνώριςη ΢υμπεριφορϊσ ςτο Διαδύκτυο






Διπλωματικι Εργαςία

Μανώλασ Βαςίλειοσ

Α.Ε.Μ. 6130


υπό τθν επίβλεψθ του Κακθγθτι

κ. Περικλή Α. Μήτκα







Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

2

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

Κεςςαλονίκθ,
Λοφλιοσ 2011











Στουσ γονεύσ μου








Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

3

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο




Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

4

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

Ευχαριςτύεσ

Η παρούςα διπλωματικό εργαςύα εκπονόθηκε ςτην ομϊδα Ευφυών ΢υςτημϊτων
και Σεχνολογύασ Λογιςμικού (
Intelligent

Systems

and

Software

Engineering

Laboratory

-

ISSEL
), η οπούα ανόκει ςτο εργαςτόριο
Επεξεργαςύασ Πληροφορύασ
και Τπολογιςμών (ΕΠΤ) του Σμόματοσ Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και
Μηχανικών Τπολογιςτών του Αριςτοτελεύου Πανεπιςτημύου Θεςςαλονύκησ.
Πριν την αναλυτικό παρουςύαςη τησ ϋρευνασ που ϋγινε για την περϊτωςη αυτόσ
τησ εργαςύασ αιςθϊνομαι τη
ν υποχρϋωςη να ευχαριςτόςω τουσ ανθρώπουσ που
ςυνϋβαλαν ςτην ολοκλόρωςό τησ.

Αρχικϊ, θα όθελα να ευχαριςτόςω τον επιβλϋποντα τησ διπλωματικόσ μου
εργαςύασ, Καθηγητό κ. Περικλό Α. Μότκα, για την εμπιςτοςύνη και το
ενδιαφϋρον που μου ϋδειξε όςον αφορϊ την αν
ϊθεςη του ςυγκεκριμϋνου
θϋματοσ. Θα όθελα, επύςησ, να εκφρϊςω την βαθιϊ μου εκτύμηςη προσ το
πρόςωπό του για το ακαδημαώκό του ϋργο ςυνολικϊ και τισ αξύεσ που μου
ενϋπνευςε κατϊ την διϊρκεια των ςπουδών μου.

Επιπλϋον, ευχαριςτώ θερμϊ τον Τποψόφιο Διδϊκτορα

κ. Κωνςταντύνο Ν.
Βαβλιϊκη για την αγαςτό ςυνεργαςύα και την πολύτιμη βοόθειϊ του καθ’ όλη
την διϊρκεια εκπόνηςησ τησ διπλωματικόσ μου εργαςύασ.

Σϋλοσ, ϋνα μεγϊλο ευχαριςτώ οφεύλω ςτουσ ανθρώπουσ από το οικογενειακό
και φιλικό μου περιβϊλλον για την ςυμπ
αρϊςταςη και την υποςτόριξη που μου
προςϋφεραν όλα αυτϊ τα χρόνια. ΢τουσ γονεύσ μου
Παντελό και Μαρύα
, οι οπούοι
με υπομονό και εμπιςτοςύνη ςτηρύζουν πϊντα τισ επιλογϋσ μου

και του αδερφού
μου
.
΢τουσ ςυναδϋλφουσ και φύλουσ, Ρουςόπουλο Μιχϊλη, Σζηρύδη Θοδωρ
ό,
Ελευθεριϊδη ΢τϋφανο και Γεωργούλη ΢ταμϊτη

για τα όμορφα φοιτητικϊ χρόνια,
καθώσ επύςησ και τισ
υπϋροχεσ
ςτιγμϋσ χα
ρϊσ και γϋλιου.

΢τοιχεύα ΢υγγραφϋα:

Ο Μανώλασ Βαςύλειοσ εύναι προπτυχιακόσ φοιτητόσ του Τμόματοσ Ηλεκτρολόγων
Μηχανικών και Μηχανικών
Υπολογιςτών του Αριςτοτελεύου Πανεπιςτημύου
Θεςςαλονύκησ.

Διεύθυνςη: Καρακϊςη 98, 54453, Θεςςαλονύκη

Ηλ. Διεύθυνςη:
manolas
@
suibukan
.
com


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

5

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

΢ύνοψη

Θ κακολικι εξάπλωςθ του Διαδικτφου ζχει επιφζρει ςθμαντικζσ αλλαγζσ
ςτον τρόπο
που
οι άνκρωποι επικοινωνοφν και
αλλθλεπιδροφν μεταξφ τουσ.

Ενϊ ςτα πρϊτα
χρόνια ηωισ του Διαδικτφου το ηθτοφμενο ιταν θ πλιρθσ πρόςβαςθ ςτθν
πλθροφορία, θ κακιζρωςθ του
Web

2.0 ζχει αλλάξει τθν ςτάςθ μασ απζναντί του.

Κεντρικό ρόλο ςτθν κακιζρωςθ των αλλαγϊν αυτϊν ζχουν διαδραματίςει τα
λεγόμενα διαδικτυακά κοινωνικά μζςα και οι ιςτότοποι κοινωνικισ δικτφωςθσ και
διαμοίραςθσ περιεχομζνου
,

οι οποίοι

εμφανίηουν ολοζνα και μεγαλφτερθ
δθμοτικότθτα
.


Ωςτόςο, παραμζνει άγνωςτοσ ο τρόποσ με τον οποίο τα χαρακτθριςτικά του χριςτθ
επθρεάηουν τθ ςυ
μπεριφορά του
ςε αυτά τα κοινωνικά δίκτυα
. Θ ςυμβολι
περιεχομζνου από τουσ χριςτεσ αποτελεί ηωτικισ ςθμαςίασ παράμετρο για τθ
βιωςιμότθτα όλων των διαδικτυακϊν κοινοτιτων και ειδικότερα όςων βαςίηονται
αποκλειςτικά ςτθ δραςτθριότθτα των μελϊν τουσ. Ωσ ςυνζπεια ςε αυτι τθν
προχπόκεςθ προκφπτει θ α
νάγκθ ςυςτθματικισ μελζτθσ και κατανόθςθσ των
παραγόντων που
ρυκμίηουν

τθ ςυμπεριφορά των χρθςτϊν και τουσ επθρεάηουν
ϊςτε να ςυνειςφζρουν ςτισ διαδικτυακζσ κοινότθτεσ που εντάςςονται.

Για
το ςκοπό αυτό

προτείνεται
ζνα
μοντζλο αναγνϊριςθσ τθσ ςυμπεριφοράσ
του
χριςτθ μζςα από τα δεδομζνα τθσ διαδικτυακισ δραςτθριότθτασ
ςτθν

ιςτοςελ
ίδα

κοινωνικισ δικτφωςθσ.
Στα πλαίςια αυτά και αφοφ μελετικθκαν διεξοδικά ο
ι
παράγοντεσ που

επθρεάηουν τθ ςυμπεριφορά του ατόμου
,

όπωσ προκφπτουν από
τθ βιβλιογραφικι ζρευνα,
κεμελ
ιϊνουμε το μοντζλο αναγνϊριςθσ τθσ
ςυμπεριφοράσ του χριςτθ. Επιπλζον, ειςάγουμε μία οντολογία χριςτθ και ςτθ
ςυνζχεια
εφαρμόηουμε ςε πραγματικά δεδομζνα ζνα μζροσ του μοντζλου που
περιγράφεται ςτθν οντολογία, ϊςτε να προςδιοριςκεί θ διαδικαςία εφαρμογισ το
υ
και να δειχκεί τελικά θ δυνατότθτα αναγνϊριςθσ χαρακτθριςτικϊν ςυμπεριφοράσ
από το διαδίκτυο.

Λζξεισ
-
Κλειδιά:
.
΢υμπεριφορά,
Προςωπικότθτα, Μοντζλο Πζντε Παραγόντων,
Κοινωνικά Δίκτυα, Οντολογία,,
Flick
r
,
SNS
.




Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

6

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

Diploma Thesis

Model analysis of p
ersonality,
e
motion
s

and
m
otivation
s

for
recognition
of
user
b
ehavior

i
n
S
ocial
N
etworking
Sites
.

Abstract

The Web’s universal prevalence resulted in
to

significant changes in
form

people
communicate.

While the main purpose of the
Web initially
was
to provide
access to
information, Web2.0 has totally
shifted
this pursuit.
A key factor for these changes is
the development of the so
-
called social media, social networks, and content
-
sharing
websites
, which
are gaining increasing popularity.

D
espite the
popularity of these websites, little is known about the
factor
s

that
affect

human behavior on these social networks. Users’
c
ontent contribution is a crucial
parameter for the viability of internet communities
,

especially those
solely
based on
the activity of their members.
Consequently,
systematic study and understanding the
factors that regulate user behavior
,

and influence
people

to contribute to
wards

online communities
is necessary
.

To this end,
a model for the
recognition of

user b
ehavior
based on
online activity
i
n
social networking
sites

is proposed.
We present a theoretical model for the
recognition of user behavior, based on the
literature
about factors influencing
human behavior. Furthermore
, we introduce a
n

ontology and
we
app
ly
the proposed
model
to real data
,

in order to determine the application process and
show that we
can identify primal behavioral
characteristics from internet activity.

Thessaloniki,
July 2011

Vasileios Manolas

Department of Electrical and Computer
Engineering

Aristotle University of Thessaloniki



Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

7

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

΢υντομογραφύεσ



Abbreviations




ΒΔ (DB)

Βϊςη Δεδομϋνων (
DataBase
)

API

Application Programming Interface

ARPA

Advanced Research Projects Agency

CMC

Computer Mediated Communication

EM

Expectation
Maximization (Clustering Algorithm)

HTML

HyperText Markup Language

HTTP

HyperText Transfer Protocol

IDE

Integrated Development Environment

JUNG

Java Universal Network/Graph Framework

OWL

Ontology Web Language

R
DF

Resource Description Language

RDFS

RDF Schema

SM

Social

Media

SNA

Social Network Analysis

SN
S


Social

Networking

Site


SQL

Structured

Query

Language

UGC

User
-
Generated Content

URL

Uniform Resource Locator

W3C

World Wide Web Consortium

WWW

World Wide Web

XML

Extensible Markup
Language


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

8

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο


Περιεχόμενα


1. Ειςαγωγι

................................
................................
................................
........................

14

1.1.

Οριςμόσ του Προβλιματοσ

................................
................................
......................

14

1.2.

Στόχοι τθσ Διπλωματικισ

................................
................................
.........................

15

1.3.

Μεκοδολογία τθσ Διπλωματικισ

................................
................................
.............

15

1.4.

Οργάνωςθ των κεφαλαίων

................................
................................
......................

16

2. Βιβλιογραφικι Ζρευνα

................................
................................
................................
....

19

2.1.

Λςτορικι Αναδρομι ςτθν Εξζλιξθ του Διαδικτφου

................................
....................

19

2.1.1.

Διαδίκτυο Πρϊτθσ Γενιάσ

................................
................................
.................

19

2.1.2.

Διαδίκτυο δεφτερθσ γενιάσ (Web 2.0).

................................
.............................

19

2.1.3.

Διαδίκτυο τρίτθσ γενιάσ (Web 3.0 ι Semantic Web)

................................
.........

20

2.2.

Κοινωνικά Δίκτυα

................................
................................
................................
....

21

2.2.1.

Λςτορικι Αναδρομι

................................
................................
..........................

22

2.2.2.

Ταξινόμθςθ των διαφορετικϊν τφπων Κοινοτιτων

................................
..........

23

2.2.3.

Απεικόνιςθ Κοινωνικϊν Δικτφων

................................
................................
......

24

2.3.

Ανάλυςθ κοινωνικϊν δικτφων (ΑΚΔ)

................................
................................
........

27

2.3.1.

Το επιςτθμονικό πεδίο τθσ ΑΚΔ.
................................
................................
.......

27

2.3.2.

Λςτορικι αναδρομι

................................
................................
..........................

28

2.3.3.

Πεδία Ζρευνασ

................................
................................
................................
.

28

2.3.4.

Εργαλεία ΑΚΔ

................................
................................
................................
...

29

2.4.

Προςωπι
κότθτα

................................
................................
................................
.......

30

2.4.1.

Ψυχολογία τθσ Προςωπικότθτασ
................................
................................
......

31

2.4.2.

Κεωρία Χαρακτθριςτικϊν Γνωριςμάτων

................................
..........................

31

2.4.3.

Κεωρία Τφπων Προςωπικότθτασ

................................
................................
.....

36

2.4.4.

Ανκρωπιςτικι Κεωρία

................................
................................
.....................

39

2.4.5.

Εφαρμογι του Μοντζλου Πζντε Παραγόντων ςτισ Διαδικτυακζσ Κοινότθτεσ

...

40

2.5.

Κίνθτρα

................................
................................
................................
...................

46

2.5.1.

Κεωρίεσ Κινιτρων

................................
................................
............................

46

2.5.2.

Ενδογενι και Εξωγενι Κίνθτρα

................................
................................
........

50

2.5.3.

Κίνθτρα και Διαδικτυακι Συμπεριφορά

................................
...........................

54

2.6.

Συναιςκιματα

................................
................................
................................
.........

57

2.6.1.

Μοντζλο OCC


Εκκίνθςθ ςυναιςκθμάτων

................................
.......................

58


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

9

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

2.6.2.

Οι φάςεισ Επεξεργαςίασ του ςυναιςκιματοσ

................................
...................

62

2.6.3.

Οργάνωςθ ςυναιςκθμάτων

................................
................................
.............

63

2.6.4.

Διαςτάςεισ Συναιςκθμάτων

................................
................................
.............

64

2.6.5.

Το μοντζλο του Scherer

................................
................................
....................

65

2.7.

Σφνοψθ Κεφαλαίου

................................
................................
................................
.

67

3. Μοντζλο Αναγνϊριςθσ Χαρακτθριςτικϊν Συμπεριφοράσ ςτο Διαδίκτυο

.........................

68

3.1.

Μοντζλα Προςωπικότθτασ: FFM, PEN & MB
T
I

................................
.........................

68

3.2.

Συναιςκιματα

................................
................................
................................
.........

70

3.3.

Διάκεςθ

................................
................................
................................
...................

70

3.4.

Κίνθτρα

................................
................................
................................
...................

71

3.5.

Γεγονότα

................................
................................
................................
.................

71

3.5.1.

Θ επίδραςθ τθσ εμφάνιςθσ ενόσ γεγονότοσ
................................
......................

72

3.6.

Σφνκεςθ Μοντζλου
................................
................................
................................
..

74

3.7.

Άντλθςθ Δεδομζνων από το δίκτυο

................................
................................
.........

78

3.8.

Ανάπτυξθ οντολογίασ

................................
................................
..............................

81

3.8.1.

Ε
ργαλεία που χρθςιμοποιικθκαν

................................
................................
....

87

3.9.

Αναςκόπθςθ Κεφαλαίου

................................
................................
.........................

88

4. Πειραματικι Διαδικαςία: Προετοιμαςία και Αποτελζςματα

................................
............

89

4.1.

Το Flickr.com

................................
................................
................................
...........

90

4.1.1.

Τι είναι το Flickr

................................
................................
...............................

90

4.1.2.

Τι είναι οι ομάδεσ του Flickr.

................................
................................
............

92

4.1.3.

Μελζτεσ που αφοροφν τουσ χριςτεσ του Flickr

................................
................

95

4.2.

Σφνδεςθ Δεδομζνων Κοινότθτασ και Μοντζλου Προςωπικότθτασ

...........................

96

4.2.1.

Το Μοντζλο των Πζντε Παραγόντων

................................
................................

97

4.2.2.

Ερωτθματολόγια

................................
................................
..............................

98

4.2.3.

Προςδοκϊμενθ Διαδικτυακι Συμπεριφορά

................................
...................

100

4.2.4.

Σφνδεςθ Υποκζςεων και Δεδομζνων από το Flickr

................................
.........

10
3

4.3.

Πειραματικι Διαδικαςία

................................
................................
........................

107

4.3.1.

Προετοιμαςία Δεδομζνων

................................
................................
.............

108

4.3.2.

Διεξαγωγι Πειραμάτων

................................
................................
.................

112

4.3.3.

Αξιολόγθςθ Αποτελεςμάτων

................................
................................
..........

114

4.3.4.

Παράκεςθ Αποτελεςμάτων

................................
................................
............

119

4.4.

Εργαλεία που Χρθςιμοποιικθκαν

................................
................................
.........

125

4.4.1.

Java

................................
................................
................................
................

126

4.4.2.

Eclipse

................................
................................
................................
............

126

4.4.3.

Oracle

SQL Developer
................................
................................
.....................

126

4.4.4.

Weka

................................
................................
................................
.............

126


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

10

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

4.5.

Σφνοψθ Κεφαλαίου

................................
................................
...............................

127

5. Συμπεράςματα και Μελλοντικι Ζρευνα

................................
................................
........

128

5.1.

Συμπεράςματα

................................
................................
................................
......

128

5.2.

Προτάςεισ για μελλοντικι ζρευνα

................................
................................
.........

129

6. Βιβλιογραφία

................................
................................
................................
................

132





Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

11

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

Κατϊλογοσ Πινϊκων

Πίνακασ 1: Κατας
τάςεισ Κζλθςθσ του Ανκρϊπου

................................
...............................

47

Πίνακασ 2: Τα
ςυναιςκιματα του μοντζλου OCC88

................................
............................

62

Πίνακασ 3: Συςχζτιςθ Ερωτιςεων και Στοιχείων Γεγονότων

................................
................

73

Πίνακασ 4: Σ
τοιχεία κατάςταςθσ του χριςτθ όπωσ αναλφονται ςτθν οντολογία χριςτθ.
.....

82

Πίνακασ 5: Ερωτθματολόγιο Προςωπικότθτασ Μοντζλου Πζντε Παραγόντων

....................

99

Πίνακασ 6:
Σφνδεςθ Υποκζςεων και Δεδομζνων για τθν Εξωςτρζφεια

..............................

104

Πίνακασ 7: Σφνδεςθ Υποκζςεων και Δεδομζνων για τθ Διάκεςθ για νζεσ Εμπειρίεσ
..........

105

Πίνακασ 8: Σφνδεςθ Υποκζςεων και Δεδομζνων για τθν Ευςυνειδθςία

.............................

106

Πίνακασ 9: Σφνδεςθ Υποκζςεων και Δεδομζνων για το Νευρωτιςμό

................................
.

107

Πί
νακασ 10: Δεδομζνα Εξωςτρζφειασ

................................
................................
...............

109

Πίνακασ 11: Δεδομζ
να Διάκεςθσ για νζεσ Εμπειρίεσ

................................
.........................

109




Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

12

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

Κατϊλογοσ
΢χημϊτων

Σχιμα 1: Παραδείγματα Δομισ Δικτφων

................................
................................
.............

25

Σχιμα 2: Ζνα απλό δίκτυο


Κόμβοι και Ακμζσ

................................
................................
....

28

Σχιμα 3: Θ Λεραρχία Αναγκϊν του
A
. Maslow

................................
................................
......

49

Σχιμα 4: Κεωρία
ERG

του
C
.
P
.
Alderfer

................................
................................
..............

49

Σχιμα 5: Ταξινομία των Κινιτρων του Ανκρϊπου

................................
...............................

52

Σχιμα 6: Τα κίνθτρα ςε μια διαδικτυακι κοινότθτα

................................
............................

55

Σχιμα 7: Δείγμα ερωτθματολογί
ου ςχετικά με τα κίνθτρα του χριςτθ να
οργανϊςει και να
ςχολιάςει τισ φωτογραφίεσ του

................................
................................
............

56

Σχιμα 8: Σφνοψθ του Μοντζλου Ζρευνασ Κινιτρων

................................
............................

57

Σχιμα 9: Το μοντζλο
OCC

................................
................................
................................
....

60

Σχιμα 10
: Ο τροχόσ ςυναιςκθμάτων του R. Plutchik

................................
...........................

63

Σχιμα 11: Ο τροχόσ ςυναιςκθμάτων του R. Plutchik (δεφτερθ όψθ)

................................
...

64

Σχιμα 12: Οι ςυντεταγμζνεσ των ςυναιςκθμάτων ςφμφωνα με τον Breaz
e
al
......................

64

Σχιμα 13: Συντεταγμζνεσ Συναιςκθμάτων που προτείνει ο Scherer

................................
....

66

Σχιμα 14: Κεωρθτικό Πλαίςιο Αποτίμθςθσ και Αντιμετϊπιςθσ Συναιςκθμάτων

.................

67

Σχιμα 15: Στοιχεία Γεγονότο
σ ςε Χϊρο 3 Διαςτάςεων

................................
........................

73

Σχιμα 16: Στοιχεία Γεγονότοσ ςε Χϊρο n Διαςτάςεων

................................
........................

73

Σχιμα 17: Γενικι επιςκόπθςθ Μοντζλου Αναγνϊριςθσ Συμπεριφοράσ

...............................

74

Σχιμα 18: Οι δφο Διαςτάςεισ Ανάλυςθσ του Χριςτθ
-
Μζλουσ του Δικτφου
..........................

74

Σχιμα 19: Πτυχζσ του ατόμου που επθρεάηουν τθ Συμπεριφορά του

................................
.

75

Σχιμα 20: Μεταβολι Παραμζτρων Χρ
ιςτθ με το Χρόνο

................................
.....................

76

Σχιμα 21: Πτυχζσ του Χριςτθ που επθρεάηουν τθ Συμπεριφορά του

................................
.

76

Σχιμα 22: Συνολικό Μοντζλο Μελζτθσ και Αναγνϊριςθσ Συμπεριφοράσ

............................

77

Σχιμα 23: Στιγμιότυπο του χαρακτθριςτικοφ Διάκεςθσ για Νζεσ Εμπειρίεσ.

........................

86

Σχιμα 24: Το ςυναίςκθμα του Κυμοφ αποτελεί ςτοιχείο διαφορετικϊν κλάςεων.
..............

87

Σχιμα 25: Αρχικι

ςελίδα του γκρουπ “Portrait” ςτο Flickr
................................
...................

94

Σχιμα 26: Φφλο και Προςωπικότθτα
................................
................................
...................

98

Σχιμα

27: x
-
y: UserCount
-

UserGroupCount

................................
................................
.....

110

Σχιμα 28: x
-
y: UserCount
-

ContactCount

................................
................................
..........

110

Σχιμα 29: Παράμετροι του Φίλτρου InterquartileRange
................................
....................

111

Σχιμα 30: Διαφορά Τάξθσ Μεγζκουσ των Δεδομζνων

................................
.......................

112

Σχιμα

31: DBScan, x
-
y: ContactCount
-

UserGroupCount

................................
...................

113

Σχιμα

32: DBScan, x
-
y: ContactCount
-

PhotoTagSum

................................
.......................

113

Σχιμα

33: DBScan, x
-
y: Count(PhotoID)
-

PhotoTagSum

................................
....................

113


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

13

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

Σχιμα 34: Αξιολόγθςθ Αλγορίκμου EM, μζγεκοσ LogLikelihood

................................
........

115

Σχιμα 35: SSE για κάκε πείραμα και μζςοσ όροσ SSE με αρικμό clusters 2 ζωσ 15

............

116

Σχιμα 36: Μζςοσ όροσ SSE για αρικμό clusters 2 ζωσ 50

................................
...................

117

Σχιμα 37: Αρχεία Βζλτιςτου (ελάχιςτου)
SSE

................................
................................
....

118

Σχιμα 38: Επιλογι Βζλτιςτου Αρικμοφ
Clusters

................................
................................

119

Σχιμα 39: Αποτελζςματα
clustering

για τθ Διάκεςθ για νζεσ Εμπειρίεσ

............................

121

Σχιμα 40: Αποτελζςματα
clustering

για τθ Διάκεςθ για νζεσ Εμπειρίεσ (ςυνζχεια)

...........

122

Σχιμα 41: Αποτελζςματα
clustering

για τθν Εξωςτρζφεια

................................
.................

124

Σχιμα 42: Αποτελζςματα
clustering

για τθν Εξωςτρζφεια (ςυνζχεια)

...............................

125



Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

14

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

1.

Ειςαγωγό

Κατά τθ διάρκεια των τελευταίων ετϊν ζχουν ςθμειωκεί ςθμαντικζσ αλλαγζσ ςτο
διαδικτυακό χϊρο, κακϊσ και ςτισ προεκτάςεισ
του
ςτθν κακθμερινι μασ ηωι. Αν
και θ διαδικαςία που ςυνζβθ αυτό παραμζνει ζνα μυςτιριο,
οι αλλαγζσ είναι πλζον
γεγονόσ.
Θ ςυνεχϊσ αναπ
τυςςόμενθ τεχνο
λογία αλλάηει το διαδίκτυο

και το
διαδίκτυο
με τθ ςειρά του

αλλάηει

τθ ηωι του ςφγχρονου ανκρϊπου
.

Μία διαδεδομζνθ πτυχι του ςφγχρονου διαδικτφου αποτελοφν τα κοινωνικά δίκτυα
μζςω ιςτοςελίδων. Οι χριςτεσ του διαδικτφου υποδζχονται με ενκους
ιαςμό τισ
νζεσ υπθρεςίεσ δικτφωςθσ και επικοινωνίασ μεταξφ τουσ, ενϊ οι μθχανικοί
υπολογιςτϊν ανάπτυξθσ τζτοιων υπθρεςιϊν εργάηονται με ηιλο
για τθν ανάπτυξθ
και εξζλιξθ τθσ απαραίτθτθσ τεχνολογίασ
.
Υπάρχει δθλαδι

μια ζξαρςθ κοινωνικισ
δραςτθριότθτασ μζςω
του διαδικτφου και ςυγκεκριμζνα των ιςτοςελίδων
κοινωνικισ δικτφωςθσ. Επομζνωσ, θ μελζτθ των χαρακτθριςτικϊν ςυμπεριφοράσ
των ατόμων ςτα δίκτυα αυτά παρουςιάηει ιδιαίτερο ενδιαφζρον.

1.1.

Οριςμόσ

του

Προβλόματοσ

Α
ξιοςθμείωτθ
είναι θ
διάδοςθ
των διαδικτυακϊν κοι
νοτιτων

που ζχει παρατθρθκεί
τα τελευταία μόλισ χρόνια
,
ςτισ οποίεσ
τα μζλθ ςυνειςφζρουν ςε περιεχόμενο με
ποικίλουσ τρόπουσ, όπωσ κείμενο, φωτογραφίεσ και βίντεο. Ωςτόςο, παραμζνει
άγνωςτοσ ο τρόποσ με τον οποίο τα χαρακτθριςτικά του χριςτθ επθρεάηουν τθ
ςυμπεριφορά του ςτισ κοινότθτεσ αυτζσ. Θ ςυμβολι περιεχομζνου από τουσ
χριςτεσ αποτελεί ηωτικισ ςθμαςίασ παράμετρο για τθ βιωςιμότθτα ό
λων των
διαδικτυακϊν κοινοτιτων

και ειδικότερα όςων βαςίηονται αποκλειςτικά ςτθ
δραςτθριότθτα των μελϊν τουσ. Ωσ ςυνζπεια

ςε αυτι τθν προχπόκεςθ προκφπτει θ

Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

15

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

ανάγκθ ςυςτθματικισ μελζτθσ και κατανόθςθσ των παραγόντων που επθρεάηουν
τθ
ςυμπεριφορά
τ
ων
χρ
θςτϊν

ϊςτε να ςυνειςφζρουν

ςτισ διαδικτυα
κζσ κοινότθτεσ
που εντάςςονται.

1.2.

Στόχοι τησ Διπλωματικόσ

Στόχοσ τθσ παροφςασ εργαςίασ
είναι θ δθμιουργία ενόσ μοντζλου
ανάλυςθσ και
αναγνϊριςθσ

τθσ ςυμπεριφοράσ του χριςτθ κοινωνικϊν δικτφων, μζςα από τθ
δραςτθριότθτά του ςε αυτά.
Αρχικά, γ
ια τθν επίτευξθ του ςτόχου γίνεται μία
εκτεταμζνθ βιβλιογραφικι ζρευνα
με ςκοπό τθ ςυλλογι των απαραίτθτων
πλθροφοριϊν για τθν υλοποίθςθ του μοντζλου που προτείνεται. Ζπειτα,
ακολουκεί
θ
παρουςίαςθ
του γενικοφ μοντζλου αναγνϊριςθσ ςυμπεριφοράσ

που ζχει
ςυγκροτθκεί

και θ
υλοποίθςθ του μζρουσ του μοντζλου που αφορά το χριςτθ με

τθ
δθμιουργία οντολογίασ χριςτθ. Τζλοσ,
γίνεται
εφαρμογι
ενόσ μζρουσ
του μοντζλου
ςε πραγματικά δεδομζνα, ϊςτε να προςδιοριςκεί θ διαδικαςία που απαιτείται και
να ελεγκεί θ δυνατότθτα αναγνϊριςθσ χαρακτθριςτικϊν ςυμπεριφοράσ από το
διαδίκτυο.

1.3.

Μεθοδολογύα
τησ Διπλωματικόσ

Σ
τα πλαίςια τθσ διπλωματικισ αυτισ εργαςίασ προτείνεται ζνα μοντζλο ανάλυςθσ
και μελζτθσ τθσ ςυμπεριφοράσ των χρθςτϊν ιςτοτόπων διαμοίραςθσ περιεχομζνου
με ζντονο χαρακτιρα κοινωνικισ δικτφωςθσ. Για το ςκοπό αυτό, ζγινε αρχικά μια
ενδελεχι
σ βιβλιογραφικι ζρευνα
ςχετικά με τουσ παράγοντεσ που επθρεάηουν τθ
ςυμπεριφορά του ανκρϊπου. Συγκεκριμζνα, ιδιαίτερθ ζμφαςθ δόκθκε ςτθ μελζτθ
μοντζλων προςωπικότθτασ, κινιτρων και ςυνα
ιςκθμάτων

που ζχουν διαμορφωκεί
μζχρι ςιμερα από τθν επιςτιμθ τθσ ψυχολ
ογίασ και των κοινωνικϊν επιςτθμϊν.

Επίςθσ, ακολοφκθςε ζρευνα
ςτο κζμα τθσ μελζτθσ και μοντελοποίθςθσ τθσ
ςυμπεριφοράσ
των ατόμων
ωσ

μζλθ
δ
ιαδικτυακϊν κοινωνικϊν δικτφων, από τθν
οποία προζκυψ
αν τα απαραίτθτα ςτοιχεία για τ
θ ςχεδίαςθ και ςυγκρότθςθ του
γεν
ικοφ μοντζλου αναγνϊριςθσ ςυμπεριφοράσ ςτο διαδίκτυο.
Θ
υλοποίθςθ
ενόσ
μζρουσ του μοντζλου που αφορά τθ ςυμπεριφορά του ατόμου

ζγινε
με τθ

Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

16

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

δθμιουργία μίασ οντολογίασ χριςτθ
. Προτείν
εται

δθλαδι μία ςυνολικι οντολογία
που μπορεί να ερμθνεφςει τθν ζννοια τθσ
ςυμπεριφοράσ του
μζλουσ

μιασ
διαδικτυακισ κοινότθτασ με ςτόχο τθν αναγνϊριςθ του προφίλ του

ατόμου

όπωσ
αυτό διαμορφϊνεται από τθ διαδικτυακι
του
δραςτθριότθτα.

Α
κολουκεί το πειραματικό μζροσ τθσ εργαςίασ, ςτο οποίο
γίνεται προςπάκεια να
αναγνωριςκοφν ορις
μζνα χαρακτθριςτικά τθσ προςωπικότθτασ του ατόμου, με
βάςθ το μοντζλο
προςωπικότθτασ Πζντε Παραγόντων
.
Στόχοσ είναι θ αναγνϊριςθ
χαρακτθριςτικϊν τθσ προςωπικότθτασ του ατόμου μζςα από δεδομζνα τθσ
διαδικτυακισ κοινότθτασ του
Flickr
1
.
Συγκεκριμζνα, εξετάηον
ται δφο βαςικά
χαρακτθριςτικά που περιλαμβάνονται ςτο μοντζλο Πζντε Παραγόντων (

Five

Factor

Model

).
Γ
ια τθν πραγματοποίθςθ των πειραμάτων,
προθγ
είται
θ ςφνδεςθ των
κεωρθτικϊν ςτοιχείων που αντιπροςωπεφουν τα χαρακτθριςτικά προςωπικότθτασ

του ατόμου

με τα δεδομζνα που προςφζρει το ίδιο το δίκτυο.

Για να επιτευχκεί
αυτό γίνεται μελζτθ τθσ κοινότθτασ του
Flickr

και ανάλυςθ των δομικϊν ςτοιχείων
και ιδιοτιτων τ
θσ
. Ακόμθ,
μελ
ετϊνται

τα
ερωτθματολ
όγια
προςωπικότθτασ
με
ςτόχο τθν

ανάδει
ξθ των κατάλλθλων δε
δομζνων
για τθν εξαγωγι τθσ απαραίτθτθσ
πλθροφορίασ.
Με αυτό τον τρόπο διαμορφϊνονται τα ςετ δεδομζνων που κα
χρθςιμοποιθκοφν ςτθν πειραματικι διαδικαςία, θ οποία
βαςί
ςτθκε
ςε τεχνικζσ
ομαδοποίθςθσ (

Clustering

). Μελετικθκαν διαφορετικοί αλγόρικμοι
ομαδοπ
οίθςθσ, τόςο ιεραρχικοφ τφπου, όςο και πυκνωτικοφ.
Τ
α μζτρα αξιολόγθςθσ
τθσ ομαδοποίθςθσ
ανζδειξαν τ
θ
ν

αναγκαιότθτα
προεπεξεργαςία
σ

των δεδομζνων

που
χρθςιμοποιιςαμε

με ςτόχο

τον εντοπιςμό ακραίων τιμϊν και τθν
κανονικοποίθςθ των δεδομζνων.
Θ εκτζλεςθ και
αξιολόγθςθ των πειραμάτων
οδιγθςαν ςε αποτελζςματα που δικαιολογοφν τθν ζρευνα που ζχει γίνει και
ενκαρρφνουν τθν περαιτζρω μελζτθ ςτο κζμα αυτό.

1.4.

Οργϊνωςη των κεφαλαύων

Θ παροφςα αναφορά ζχει ςτόχο να παρουςιάςει με τρόπο ςαφι και περιεκτικό τθ
διαδικαςία
ςχεδιαςμοφ

και αξιολόγθςθσ του μοντζλου αναγνϊρι
ςθσ ςυμπεριφοράσ
που προτείνεται
. Θ διάρκρωςθ του κειμζνου ζχει ωσ εξισ:




1

http://www.flickr.com/


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

17

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

Κεφάλαιο 2


Βιβλιογραφική Ζρευνα:

Για

τθν

κατανόθςθ του
προβλιματοσ

κ
αι τον
ςαφι προςδιοριςμό των διακζ
ςιμων μοντζλων και εργαλείων

ζγινε αρχικά μια
εκτενισ βιβλιογραφικι ζρευνα των βαςικϊν κεωριϊν που ςχετίηονται με τουσ
παράγοντεσ που επθρεάηουν τθ ςυμπεριφορά. Ζτςι, μελετικθκαν
αρχικά ςτοιχεία
ςχ
ετικά με τα κοινωνικά δίκτυα (
2.2
.)

και τθν ανάλυςι τουσ (
2.3
.)

και ακολοφκθςε
μελζτθ των παραγόντων ανκρϊ
πινθσ ςυμπεριφοράσ. Μελετικθκαν

δ
θλαδι
μοντζλα προςωπ
ικότθτασ (
2.4
.) που ζχουν α
ναπτυχκεί, μοντζλα κινιτρων (
2.5
.) τθσ
ανκρϊ
πινθσ ςυμπεριφοράσ, κακϊ
σ και μοντζλα ςυναιςκθμάτων (
2.6
.).


Κεφάλαιο 3


Γενικό Μοντζλο Αναγνώριςησ Συμπεριφοράσ ςτο Διαδίκτυο:

Στο
κεφάλαιο αυτό γίνεται θ παρουςί
αςθ του μοντζλου αναγνϊριςθσ και μελζτθσ τθσ
ςυμπεριφοράσ των χρθςτϊν ςε διαδικτυακζσ κοινότθτεσ. Αρχικά γίνεται αναφορά
ςτα μοντζλα
προςωπικό
τθτασ (
3.1
.), ςυναιςκθμάτων (
3.2
.), δ
ιάκεςθσ (
3.3
.) και
κινιτρων (
3.4
.)

που ζχουν επιλεγεί να ςυνκζςουν το γενικό μοντζλο ςυμπεριφοράσ
του χριςτθ ςτισ διαδικτυακζσ κοινότθτεσ. Ζπειτ
α, παρουςιάη
εται θ ζννοια του
γεγονότοσ (
3.5
.) και ο τρόποσ που υπειςζρχεται ςτθ ςχεδίαςθ του μοντζλου. Με
αυτά τα ςτοιχεία, ακολουκεί ο ςχεδιαςμόσ του μοντζλου που

προτείνεται ςτ
α
πλαίςια τθσ εργαςίασ αυτισ (
3.6
.), κακϊσ και μία ςυγκριτικι παρουςίαςθ των
λόγων επιλογισ τθσ αξιοποίθ
ςθσ μόνο διαδικτυακϊν δεδομζνων

ωσ δεδομζνα
ε
ιςόδου
ςτο μοντζλο που ςχεδιάηεται (
3.7
.). Τζλοσ, παρακζτουμε τα ςτοιχεία τθσ
οντολογίασ χριςτθ που αναπτφχκθκε για τθν υλοποίθςθ του μζρουσ του μοντζλου
που αφ
ορά

τον ανκρϊπινο παράγοντα (
3.8
.).

Κεφάλαιο 4


Πειραματική Διαδικαςία: Προετοιμαςία και Αποτελζςματα:

Στο
π
αρόν κεφάλαιο γίνεται

αρχικά διεξοδικι αναφορά ςτθν κοινότθτα που
χρθςιμοποιοφμε για τα πειράματα, το δίκτυο του
Flickr

(4.1.). Ζπειτα, αναλφεται θ
εφαρμογι του μοντζλου προςωπικότθτασ πζντε παραγόντων ςε διαδικτυακζσ
κοινότθτεσ και ακολουκεί θ διαδικαςία ςφνδεςθσ των χαρακτθρ
ιςτικϊν του
μοντζλου προςωπικότθτασ με τα δεδομζνα του δικτφου του
Flickr

(
4.2
.)
. Τζλοσ,
γίνεται περιγραφι τθσ πειραματικισ διαδικαςίασ που ακολουκικθκε

και

παράκες
θ
των αποτελεςμάτων που προζκυψαν

(
4.3
.)
, κακϊσ και αναφορά ςτα εργαλεία που
χρθςιμοποιικθκαν
(
0
.
)
.


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

18

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

Κεφάλαιο 5


Συμπεράςματα και μελλοντική εργαςία
:

Στο τελευταίο κεφάλαιο τθσ
εργαςίασ παρουςιάηονται και ςχολιάηονται τα ςυμπεράςματα τθσ εργαςίασ που
ζχει γίνει, κακϊσ και των αποτελεςμάτ
ων που αναδείχτθκαν

(
5.1
.
)
. Ακόμθ, γ
ίνεται
αναφορά ςτισ

ιδζεσ
που υπάρχουν
για μελλοντικι εργαςία
(
5.2
.
)

με ςκοπό τθν
περαιτζρω τεκμθρίωςθ του μοντζλου και τθν επζκταςθ εφαρμογϊν του.




Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

19

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

2.

Βιβλιογραφικό Έρευνα

2.1.

Ιςτορικό Αναδρομό ςτην Εξϋλιξη του Διαδικτύου

2.1.1.

Διαδύκτυο Πρώτησ Γενιϊσ

Θ ιςτορία του διαδικτφου ξεκινά ςτα τζλθ τθσ δεκαετίασ του 1960 όταν ο
οργανιςμόσ
ARPA (

Advanced Research Project Agency

)

ςτισ Θνωμζνεσ

Πολιτείεσ
τθσ Αμερικισ ξεκίνθςε μια ερευνθτικι δραςτθριότθτα ςχετικά με τα

δίκτυα
μεταγωγισ δεδομζνων,

γνωςτά ωσ

Packet Switched Networks

.

Θ π
ρϊτθ αυτι
ερευνθτικι προςπάκεια

είχε ωσ αποτζλεςμα τθ δθμιουργία του πρϊτου τζτοιου
δικτφου
με
τθν κωδικι ονομαςία

ARPAnet

.
Θ μεγάλθ άνκιςθ του διαδικτφου
ωςτόςο

ξεκίνθςε με τθν εφαρμογι τθσ υπθρεςίασ του Παγκόςμιου Λςτοφ απ
ό τον
Tim

Berners
-
Lee

[139]

ςτο ερευνθτι
κό ίδρυμα CERN το 1989 που

είναι
ουςιαςτικά
θ
πλατφόρμα θ οποία κάνει εφκολθ τθν πρόςβαςθ ςτο
Διαδίκτυο

ακόμα και ςτθ
μορφι

που είναι γνωςτό ςιμερα.

Θ πρόοδοσ τθ
σ τεχνολογίασ με εκκετικό ρυκμό

και
θ αποδοχι του διαδικτφου από ανκρϊπουσ
,

όχι μόνο τθσ ακαδθμαϊκισ κοινότθτασ
,

οδιγθςε ςτθ διάδοςι και κακιζρωςι του ωσ ζνα νζο
μζςο επικοινωνίασ

μεταξφ των
ανκρϊπων.

2.1.2.

Διαδύκτυο δεύτερη
σ γενιϊσ (Web 2.0).

Αν και ο όροσ δεν είναι επίςθμα αποδεκτόσ, κακϊσ δεν είναι ςαφϊσ οριςμζνο τι
είναι το “
Web

2.0”, ωςτόςο περιγράφει δφο ςθμαντικζσ αλλαγζσ ςτθ χριςθ του
διαδικτφου ςε ςχζςθ με το “
Web

1.0”:

τθν αφξθςθ
τθσ ταχφτθτασ ςφνδεςθσ
και τθ
δυνατότθτα δθμιουργίασ διαδικτυακοφ υλικοφ από τουσ χριςτεσ.
Αυτζσ οι αλλαγζσ
ζχουν ωσ αποτζλεςμα

να καταςτεί το διαδίκτυο μζςο αμφίδρομθσ επικ
οινωνίασ
μεταξφ των χρθςτϊν του

με πλικοσ επιπρόςκετων τρόπων πζραν του θλεκτρονικοφ
ταχυδρομείου, όπωσ φω
τογραφίεσ, βίντεο, δθμιουργία
ιςτολογίων και
προςωπικϊν

Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

20

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

προφίλ ςε ιςτοςελίδεσ δικτφωςθσ που υποςτθρίηουν τζτοιεσ δυνατότθτεσ για τα
μζλθ τουσ. Αυτζσ οι νζεσ υπθρεςίεσ οδιγθςαν εκ νζου ςε ραγδαία αφξθςθ του
αρικμοφ των χρθςτϊν του διαδικτφου
, οι οποίοι πλζο
ν

επικοινωνοφν και
διαμορφϊνουν τον κοινωνικό τουσ κφκλο
αξιοποιϊντασ τα
θλεκτρονικ
ά μζςα
.

2.1.3.

Διαδύκτυο τρύτησ γενιϊσ (Web 3.0 ό Semantic Web)

Είναι γνωςτό πωσ το διαδίκτυο ξεκίνθςε ωσ δίκτυο υπολογιςτϊν για τθ μεταφορά
δεδομζνων ςε απομακρυςμζνουσ μεταξφ το
υσ υπολογιςτζσ μζςω του τθλεφωνικοφ
δικτφου επικοινωνιϊν που ιδθ είχε γνωρίςει παγκός
μια ανάπτυξθ. Θ εξζλιξθ που
ακολοφκθςε ιταν

γριγορθ και απρόςμενα πολφπλευρθ, κακϊσ οι χριςτεσ του
διαδικτφου δεν περιορίςτθκαν μόνο ςτθν ανταλλαγι δεδομζνω
ν για τθ δουλει
ά
τουσ, αλλά επιδίωξαν και
τθν προςωπικι επικοινωνία
μζςω του διαδικτφου. Σιμερα

θ ελευκερία ζκφραςθσ ςτο διαδίκτυο είναι πραγματικότθτα και θ δυνατότθτα
επικοινωνίασ των ανκρϊπων ανά τον κόςμο ςχεδόν απεριόριςτθ. Ωςτόςο, το
διαδίκτυο
δε ςταματά
να εξελίςς
εται

και να λειτουργεί

ωσ προζκταςθ των
δυνατοτιτων του ανκρϊπου

για δουλειά και επικοινωνία. Ε
ίναι κοινι επιδίωξθ να
αποκτιςει χαρακτιρα περιςςότερο

ανκρωποκεντρικό
,

να μικρφνει δθλαδι το
χάςμα μεταξφ ανκρϊπου και υπολογιςτϊν
.

Για να επιτευχκεί αυτό κρίνε
ται
απαραίτθτθ

θ κατανόθςθ τθσ ανκρϊπινθσ γνϊςθσ και αντίλθψθσ

α
πό τθ μεριά των
υπολογιςτϊν

και α
υτι
είναι
θ επιδίωξθ
που
ζχει οδθγιςει ςτον οραματιςμό και τθν
προςπάκεια υλοποίθςθσ του

W
eb 3.0

.

Ο όροσ

W
eb 3.0


ι

Semantic web

, όπωσ αλλιϊσ είναι γνωςτό
, αναφζρεται ςτθ
νζα δομι που είναι επικ
υμθτό να αποκτιςει το διαδίκτυο
,
ςφμφωνα με
τθν οποία
οι πλθροφορίεσ που κα διατίκενται και κα διακινοφνται από τουσ υπολογιςτζσ κα
είναι κατανοθτζσ από αυτοφσ με τρόπο παρόμοιο με
τον τρόπο
που είναι
κατανοθτζσ από
τον άνκρωπο. Ζτςι προκφπτει και ο όροσ

Semantic web

, δθλαδι

ςθμαςιολογικό δίκτυο. Συνδυάηοντασ, λοιπόν,
τθν απαιτοφμενθ
γνϊςθ από
διαφορετικά επιςτθμονικά πεδία, όπωσ θ Τεχνθτι Νοθμοςφνθ και θ Ανάλυςθ
Κοινωνικϊν Δικτφων, ςτόχοσ είναι να α
ναμορφωκεί το διαδίκτυο ςε ζνα
ζξυπνο
περιβάλλον όπου οι υπολογιςτζσ κα ζχουν τθν ικανότθτα να αναγνωρίηουν το
χριςτθ του υπολογιςτι μζςω του προφίλ προςωπικότθτασ και ςυμπεριφοράσ του
και να παρζχουν τισ πλθροφορίεσ που αυτόσ αναηθτά φιλτράροντασ το ςφνολ
ο των

Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

21

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

διακζςιμων πλθροφοριϊν που προςπελαφνουν ςτο διαδίκτυο. Το

W
eb 3.0


είναι
μία προςπάκεια υλοποίθςθσ τθσ ανάγκθσ
που υπάρχει
να ςυνειδθτοποιοφν οι
υπολογιςτζσ αυτό που για το
ν άνκρωπο είναι ξεκάκαρο. Γ
ια παράδειγμα
,

όταν
κάποιοσ κζλει να μάκει γενικζ
σ πλθροφορίεσ για τθν πόλθ του Παριςιοφ είναι
πικανό να πλθκτρολογιςει ςε μια μθχανι αναηιτθςθσ

του διαδικτφου τθν λζξθ

Paris

. Θ αναηιτθςι του όμωσ αυτι κα ζχει μερικι επιτυχία, κακϊσ πολλζσ
πλθροφορίεσ ζχου
ν καταχωρθκεί ςτο διαδίκτυο ωσ

Paris


και οι ο
ποίεσ προφανϊσ
δεν αποτελοφν ορκά αποτελζςματα ςτθν προτικζμενθ από το χριςτθ αναηιτθςθ.
Όςο απλό και αν είναι κάτι παρόμοιο για τον άνκρωπο να
γίνει αντιλθπτό

τόςο
δφςκολθ είναι θ υλοποίθςι του, ϊςτε οι υπολογιςτζσ
και

το δίκτυο ςυνολικά των
υπολογιςτϊν ν
α
αντιλαμβάνεται
αυτι τθ γνϊςθ.


2.2.

Κοινωνικϊ Δύκτυα

Είναι γνωςτό πωσ μία από τισ ευρζωσ διαδεδομζνεσ εφαρμογζσ του διαδικτφου ςτθ
ςφγχρονθ εποχι είναι θ
ςφναψθ
διαδικτυακϊν επαφϊν και
θ
ςυγκρότθςθ
διαδικτυακϊν
κοινοτιτων. Θ αυξθμζνθ δθμοτικότθτα των κοινωνικ
ϊν δικτφων,
όπωσ ςυνθκίηεται να τα αποκαλοφμε, ζχει απαςχολιςει τθν επιςτθμονικι
κοινότθτα, που παρακολουκεί και ςυμμετζχει ςε αυτι τθν πρωτότυπθ για πριν από
μερικά χρόνια τροπι ςτθν εξζλιξθ τθσ επικοινωνίασ μεταξφ των ανκρϊπων. Λόγω
αυτισ τθσ εξζλιξθσ κα
ι αποδοχισ των νζων δυνατοτιτων επικοινων
ίασ από τθν
ανκρϊπινθ κοινότθτα

ζχουν κακιερωκεί τα τελευταία χρόνια ιςτοςελίδεσ που
προορίηονται για τθν δθμοςιοποίθςθ προςωπικοφ υλικοφ, τθν ελεφκερθ ζκφραςθ
των χρθςτϊν, κακϊσ και τθ δθμιουργία “
online
” κοινωνικϊ
ν δικτφων.

Σε αυτι τθν
τελευταία κατθγορία ανικουν ιςτοςελίδεσ όπωσ το

Flickr
, το
Facebook
2
, το
YouTube
3
, το
Twitter
4

και πολλά άλλα. Κάκε ζνα από αυτά περιλαμβάνει οριςμζνα
ιδιαίτερα χαρακτθριςτικά, αλλά όλα ζχουν ςαν κοινι αρχι δθμιουργίασ τουσ τθν



2

http://www.facebook.com/

3

http://www.youtube.com/

4

http://www.twitter.com/


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

22

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

απρός
κοπτθ επικοινωνία των μελϊν τουσ, κακϊσ αυτι
αποτελεί τθ βάςθ
για τθν
ανάπτυξι τουσ.

2.2.1.

Ιςτορικό Αναδρομό

Οι κοινωνιολόγοι ζχουν μελετιςει πολλζσ από τισ ιδιότθτεσ των κοινωνικϊν
δικτφων. Ο

Milgram

[139]
,

[87]

ζχει δείξει ότι το μζςο μικοσ μονοπατιοφ ανάμεςα
ςε δφο αμερικανοφσ είναι 6 «βιματα», ενϊ οι
Pool

και

Kochen

[114]

παρζχουν μια
ανάλυςθ ςχετικά με το φαινόμενο του «πόςο μικρόσ είναι ο κόςμοσ»(

the

small
-
world

effect

). Θ δθμοςίευςθ του
Gra
novetter

[44]

που ζχει αςκιςει αρκετι
επιρροι

υποςτθρίηει ότι ζνα κοινωνικό δίκτυο μπορεί να χωριςτεί με βάςθ τουσ
ιςχυροφσ και τουσ αδφναμουσ δεςμοφσ και ότι οι δυνατοί δεςμοί είναι ςφιχτά
ομαδοποιθμζνοι.


Κακϊσ τα
κοινωνικά δίκτυα ςτο διαδίκτυο

κερδίηουν δθμοτικότθτα οι κοινωνιολόγοι
και οι μθχανικοί τθσ επιςτιμθσ υπολογιςτϊν αρχίηουν να ερευνοφν τισ ιδιότθτζσ
τουσ. Ο
ι

Adamic

et

al
.
[1]

μελζτθς
αν

ζνα πρϊιμο διαδικτυακό κοινωνικό δίκτυο ςτο
πανεπιςτιμιο του
Stanford

και βρικαν

ότι το δίκτυο παρουςιάηει ςυμπεριφορά
«μικροφ
-
κόςμου»(“
small

world

behavior
”), κακϊσ επίςθσ και ςθμαντικι τοπικι
«ομαδοποίθςθ»
. Οι
Liben
-
Nowell

et

al
.
[73]

ανακάλυψαν μία ιςχυρι ςυςχζτιςθ
ανάμεςα ςτθ φιλία και τθ γεωγραφικι τοποκεςία ςτα κοινωνικά δίκτυα
χρθςιμοποιϊντασ δε
δομζνα από το δίκτυο
LiveJournal
5
.
Ακόμθ, ο
ι
Girvan

and

Newman

[40]

παρατιρθςαν ότι τα μζλθ ςε διαδικτυακά κοινωνικά δίκτυα ζχουν τθν
τάςθ να ςχθματίηουν ςφιχτά πλεγμζνεσ ομάδεσ.
Επίςθσ,
ο
ι

Backstrom

et

al
.
[12]

εξετάη
ουν

ςτιγμιότυπα από τθ ςυμμετοχι ςε ομάδα ςτο
LiveJournal

και
παρουςιάη
ουν

μοντζλα ανάπτυξθσ ομάδων χρθςτϊν ςυναρτιςει τθσ
μεταβλθτισ
του χρόνου.
Τζλοσ, ς
ε πρόςφατθ δουλειά το
υ
σ

ο
ι

Ahn et a
l.
[3]

αναλφουν

πλιρθ
δεδομζνα από μια δθμοφιλι ιςτοςελίδα κοινωνικισ δικτφωςθσ ςτθ Ν.Κορζα
(Cyworld
6
), μαηί με δεδομζνα από δειγματολθπτικζσ ανιχνε
φςεισ ςτο
MySpace
7

και
ςτο
Orkut
8
.




5

http://www.livejournal.com/

6

http://www.cyworld.com/

7

http://www.myspace.com/

8

http://www.orkut.com/


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

23

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

2.2.2.

Ταξινόμηςη των διαφορετικών τύπων Κοινοτότων

Τα διαδικτυακά κοινωνικά δίκτυα βρίςκονται ςτο επίκεντρο οριςμζνων πολφ
δθμοφιλϊν ιςτοςελίδων. Κακϊσ θ τεχνολογία ωριμάηει
,

όλο και περιςςότερεσ
εφαρμογζσ είναι πικανό να αναδφονται.
Ακόμθ δεν αποκλείεται
θ κοινωνικι
δικτφωςθ μζςω ιςτοςελίδων να διαδραματίςει ςθμαντικό ρόλο ςτθ μελλοντικι
διαπροςωπικι και εμπορικι διαδικτυακι αλλθλεπίδραςθ, κακϊσ επίςθσ ςτθν
αναηιτθςθ και οργά
νωςθ τθσ πλθροφορίασ και τθσ γνϊςθσ. Τα παραδείγματα που
υπάρχουν
μζχρι ςιμερα
περιλαμβάνουν

browser

plug
-
ins


που ανακαλφπτουν
πλθροφορίεσ που φαίνονται ςτουσ φίλουσ
9
?U??ƒ?r?•??•?•?†?x?Œ?v?r?•?•?ƒ?s??x?Œ?v?r?„?x?€?r??r?†?r?z?|?•?{?•?{?Ž?
?‹?‰?•??t?r?•?€?z?‰?†?•?r?•??•?x??ƒ?‰?•?†?˜?†?•?ƒ?s??w?€?ƒ?•?•?r?
[91]
. Ακόμθ και μεγάλεσ εταιρίεσ αναηιτθςθσ
ςτο διαδίκτυο αναπτφςςουν υπθρεςίεσ που

αξιοποιοφν τα κοινωνικά δίκτυα

όπωσ
θ

υπθρεςία
κοινωνικισ αναηιτθςθσ
MyWeb

2.0

από τθν εταιρία
Yahoo
!
10

και

το

Google

Co
-
op
11
.

Μζχρι

ςιμερα

π
ολυάρικμεσ ταξινομιςεισ για διαδικτυακζσ
κοινότθτεσ

ζχουν
π
ροτακεί και χρθςιμοποιθκεί για
τθ διεξαγωγι μελετϊν.

Οι περιςςότερεσ από
αυτζσ τισ ταξινομιςεισ

ςυμφωνοφν ότι

ο κφριοσ ςκοπόσ

τθσ
κοινότθτασ
διαδραματίηει καίριο ρόλο

για τθν ταξινόμθςθ

[70]
,
[74]
.
Ο

ςκοπόσ

διαιρείται

ςε

πολλζσ υποκατθγορίεσ
,

όμοια με

τισ

διακρίςεισ

μεταξφ των ςκοπϊν
που ςχετίηονται
με

τθν

εργαςία

και

τα ενδιαφζροντα
των ατόμων
. Επιπλζον,
για τθ διαίρεςθ αυτι

ζχουν
ςυμπεριλθφκεί εμπορικά επιχειρθματικά
μοντζλα

[70]
,
[60]
, θ προζλευςθ
περιεχομζνου
[71]

κακϊσ και
δομικά ςτοιχεία όπωσ το μζγεκοσ και θ διά
ρκεια τθσ
φπαρξθσ

τθσ κοινότθτασ
[74]
.

Συγκεκριμζνεσ κοινότθτεσ διαφοροποιικθκαν

και
κατατάχκθκαν ς
ε
τζςςερισ κατθγορίεσ:

1.

Ιςτοςελίδεσ Επιχειρθματικ
ισ Δικτφωςθσ
. Αυτζσ είναι ιςτοςελίδεσ δικτφωςθσ
που χρθςιμοποιοφνται κυρίωσ για τθ διατιρθςθ και διαχείριςθ επαφϊν
υφιςτάμενων και νζων επιχειριςεων. Τυπικά παραδείγματα τζτοιων δικτφων
αποτελοφν το
LinkedIn
12

και το
Xing
13
.




9

http://www.stumbleupon.com/

10

http://myweb2.search.yahoo.com/

11

http://www.google.com/coop/

12

http://www.linkedin.com/

13

http://www.xing.com/


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

24

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

2.

Κοινωνικά Δίκτυα
. Αυτόσ ο όροσ περιλαμβάνει ιςτοςελίδεσ που
χρθςιμοποιοφνται κυρίωσ για τθ διατιρθςθ προςωπικϊν ςχζςεων και επαφϊν.
Το πιο διαδεδομζνο παράδειγμα τζτοιου δικτφου είναι το
Facebook
, αλλά
υπάρχουν επίςθσ
και
άλλεσ πολφ δθμοφιλείσ κοινότθτεσ όπωσ το
Orkut
7
14

ι

το
StudiVZ
15
.

3.

Δίκτυα
Δ
ιαμοιραςμοφ Περιεχομζνου και Ενθμζρωςθσ
. Σε αυτζσ τισ κοινότθτεσ
το επίκεντρο είναι θ διακίνθςθ περιεχομζνου με άλλουσ και όχι
τόςο
θ
διατιρθςθ ςχζςεων παρ’ όλο που θ διακίνθςθ π
εριεχομζνου είναι μια
ςθμαντικι

παράμετροσ
γι
α τθ διατιρ
θςθ ςχζςεων. Συνικωσ,

τα δίκτυα αυτά
ειδικεφονται ςε
διαφορετικά

είδθ
περιεχομζνου
,
όπωσ
για παράδειγμα το
Flickr

που
εςτιάηει ςτισ φωτογραφίεσ, ενϊ το πρωτεφον μζςο τθσ ιςτοςελίδασ
YouTube

είναι το βίντεο.

4.

Δίκτυα
Δ
ιαμοιραςμοφ Κοινωνικϊν Νζων και ΢ελιδοδει
κτϊν
. Αυτζσ οι
ιςτοςελίδεσ χρθςιμοποιοφνται για το διαμοιραςμό και τθν ανακάλυψθ
ενδιαφερόντων διαδικτυακϊν ςυνδζςμων (
links
) με ειδιςεισ ι άλλο
περιεχόμενο. Οι ιςτοςελίδεσ αυτζσ επικεντρϊνονται περιςςότερο ςτθν πτυχι
ςυνεργαςίασ ςελιδοδεικτϊν
(
del
.
icio
.
us
16
) και

των κοινωνικϊν νζων (
Digg
17
).

2.2.3.

Απεικόνιςη Κοινωνικών Δικτύων

Ο όροσ κοινωνικό δίκτυο αναφζρεται ςυχνά ωσ μία κοινωνικι δομι αποτελοφμενθ
από κόμβουσ, ςυνικωσ άτομα ι ομάδεσ ατόμων, οι οποίοι ςυνδζονται μεταξφ τουσ
με ζναν ι περιςςότερουσ τφπουσ αλλθλε
ξάρτθςθσ, όπωσ φιλία, ςυγγζνεια,
ενδιαφζροντα,
αξίεσ, οράματα, ιδζεσ, οικονομικζσ ςυναλλαγζσ ι
διαδικτυακζσ

επαφζσ. Ωςτόςο, ζνα κοινωνικό δίκτυο δεν αναπαριςτά μόνο κόμβουσ που
ςυνδζονται με ακμζσ. Ζνα δίκτυο ζχει

επίςθσ

δομι και λειτουργία. Μζχρι ςιμερα ο
τρόποσ αναπαράςταςθσ των δομϊν και λειτουργιϊν των δικτφων βαςίηεται ςτθ
κεωρία γράφων
. Π
αραδείγματα δομισ δικτφων
παρουςιάηονται ςτο
Σχιμα
1
.




14

http://www.orkut7.com/

15

http://studivz.net/

16

http://www.delicious.com/

17

http://www.digg.com/


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

25

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

Αναφορικά με τουσ γράφουσ, τα μεγζκθ που ζχουν ορ
ιςτεί για τθ μζτρθςι τουσ
είναι
:

1.

΢υνοχι
: είναι ο βακμόσ ςτον οποίο τα μζλθ του δικτφου ςυνδζονται μεταξφ
τουσ με ςυνεκτικοφσ δεςμοφσ. Οι ομάδε
σ χαρακτθρίηονται ωσ «κλίκεσ» όταν
κάκε μζλοσ τουσ ςυνδζεται κατευκείαν με όλα τα άλλα μζλθ τθσ ομάδασ,
διαφορετικά ονομάηονται «κοινωνικοί κφκλοι».

2.

Δομικι ςυνοχι
: είναι ο ελάχιςτοσ αρικμόσ των μελϊν που εάν μετακινθκοφν
από το δίκτυο κα διακόψουν τθ ςφνδε
ςθ του δικτφου.

3.

Πυκνότθτα
: είναι ο λόγοσ του αρικμοφ των υπαρχόντων δεςμϊν ςε ζνα
δίκτυο προσ τον αρικμό των δεςμϊν που κα μποροφςαν να υπάρχουν.

4.

Μικοσ μονοπατιοφ
: είναι θ απόςταςθ μεταξφ ενόσ ηεφγουσ κόμβων ςτο
δίκτυο. Μζςο μικοσ μονοπατιοφ είναι ο μζςοσ
όροσ αποςτάςεων μεταξφ
όλων των ηευγαριϊν του δικτφου.

Μζτρο τθσ κεωρίασ των γράφων που χρθςιμοποιείται και ςτθν ανάλυςθ κοινωνικϊν
δικτφων είναι θ κ
εντρικότθτα
. Αποτελεί μζγεκοσ μζτρθςθσ
αναφορικά με τουσ
κόμβουσ του δικτφου

και διακρίνεται ςε:


1.

Κεντρικότθτα με βάςθ το βακμό
:


Σχήμα
1
:
Παραδείγματα Δομισ Δικτφων
[105]


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

26

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο



Προςζγγιςθ
Freeman
: οι κόμβοι ςτουσ οποίουσ ειςζρχονται πολλοί
δεςμοί είναι οι προεξζχοντεσ ι αυτοί που ζχουν μεγαλφτερο κφροσ.



Προςζγγιςθ
Bonacich
: θ κεντρικότθτα ενόσ κόμβου είναι ςυνάρτθςθ των
άμεςων ςχζςεων που διατθρεί,
αλλά και των ςυνδζςμων που
ζχουν με
τθ ςειρά τουσ
τα άτομα ςτθ γειτονιά του

αρχικοφ κόμβου
. Θ ςφνδεςθ με
καλά ςυνδεδεμζνουσ άλλουσ κόμβουσ μπορεί να εξαςφαλίηει
κεντρικότθτα, αλλά δεν ιςχφει το ίδιο για τθν ιςχφ του κόμβου.

2.

Κεντρικότθτα με βάςθ τθν εγγφτθτ
α
: δίνει ζμφαςθ ςτισ αποςτάςεισ κάκε
κόμβου από όλουσ τουσ υπόλοιπουσ. Αν κάποιοσ κόμβοσ ςυ
νδζεται άμεςα
με πολλοφσ άλλουσ

οι οποίοι όμωσ είναι ςχ
ετικά αποκομμζνοι από το
ςφνολο,

ο κόμβοσ αυτόσ ναι μεν κα είναι κεντρικόσ, αλλά μόνο ςε
μία τοπικι

γειτονιά τ
ου δικτφου.

3.

Κεντρικότθτα με βάςθ τθ διαμεςολαβικότθτα
: εξετάηει εάν ζνασ κόμβοσ
εξαρτάται από άλλουσ ενδιάμεςουσ κόμβουσ ςτθν προςπάκειά του να
προςεγγίςει ζναν άλλο κόμβο. Κακζνασ από αυτοφσ μπορεί να κακυςτεριςει
ι και να αποτρζψει εντελϊσ τα αιτιματα γι
α επικοινωνία. Με άλλα
λόγια,
όςο λιγότεροι ενδιάμεςοι κόμβοι

τόςο πιο κεντρικι
είναι
θ κζςθ.


Επίςθσ μζτρο είναι και θ ιςχφσ ενόσ κόμβου , θ οποία διακρίνεται ςε:

1.

Ιςχφ με βάςθ το βακμό
: οι κόμβοι με μεγάλο βακμό παρουςιάηουν
περιςςότερεσ επιλογζσ
και κατά

ςυνζπεια δθμιουργοφν

περιςςότερεσ
ευκαιρίεσ

επικοινωνίασ με άλλουσ κόμβουσ
. Συνεπϊσ, εξαρτϊνται λιγότερο
από κάποιον άλλο κόμβο
,

το οποίο ςθμαίνει ότι είναι περιςςότερο ιςχυροί.

2.

Ιςχφ με βάςθ τθν εγγφτθτα
: ςχετίηεται με τθ δυνατότθτα τθσ κζςθσ ενόσ
κόμβου
να επιτρζπει οι απόψεισ του να ακοφγονται από πολλοφσ άλλουσ ι
πολλοί άλλοι λόγω τθσ μικρισ απόςταςθσ να χρθςιμοποιοφν τον κόμβο αυτό
ωσ ςθμείο αναφοράσ ϊςτε να επιβεβαιϊνουν και να διαςϊηουν τισ ιδζεσ
τουσ.

3.

Ιςχφσ με βάςθ τθ διαμεςολαβικότθτα
: ζνα κόμβοσ ε
ίναι ιςχυρότεροσ εάν
βρίςκεται ςτο ενδιάμεςο περιςςότερων ηευγϊν κόμβων. Αυτό δίνει τθ
δυνατότθτα ςτον κόμβο να παίηει το ρόλο μεςάηοντα
που
ςυνεπάγεται

Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

27

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

ποικίλεσ επιπλζον δυνατότθτεσ, όπωσ μίςκωςθ υπθρεςιϊν που παρζχει και

προϊκθςθ επαφϊν που επικυμεί.

Τζλ
οσ, αναφζρουμε

τουσ ρόλουσ
«
κλειδιά
»

εντόσ των κοινωνικϊν δικτφων:

1.

Τπερβολικά κεντρικόσ ρόλοσ
: αναφζρεται ςε άτομα που ζχουν μεγάλο
αρικμό ςυνδζςεων. Μεγάλθ ςθμαςία ζχει φυςικά ο τρόποσ με τον οποίο
ζνασ κεντρικόσ κόμβοσ επθρεάηει το υπόλοιπο δίκτυο. Για π
αράδειγμα, ςε
επιχειρθματικά δίκτυα υπάρχουν κόμβοι που τείνουν να κατζχουν
κεντρικότερο ρόλο από αυτόν που αρχικά ζχει προβλεφκεί, ενϊ άλλοι
κόμβοι προκαλοφν «ςτζνωςθ», παρακωλφουν δθλαδι τθν εργαςία και
απόδοςθ και άλλων κόμβων.

2.

Ρόλοσ μεςάηοντα
: ζχουν οι

ζμμεςοι ςφνδεςμοι, δθλαδι δεςμοί που δεν
ενϊνουν απευκείασ ζνα άτομο με ζνα άλλο. Είναι οι κόμβοι που κρατοφν το
δίκτυο ι τθν ομάδα ενωμζνθ.

3.

Ρόλοσ γεφυρωτι των διαχωριςτικϊν
: ζνασ ςυγκεκριμζνοσ κόμβοσ λειτουργεί
ωσ δεςμόσ ανάμεςα ςε δφο υπο
-
ομάδεσ.

4.

Τπερβο
λικά περιφερειακόσ ρόλοσ
: κόμβοι χαλαρά ςυνδεδεμζνοι με τουσ
υπόλοιπουσ ι και απομονωμζνοι.

2.3.

Ανϊλυςη κοινωνικών δικτύων (ΑΚΔ)

2.3.1.

Το
επιςτημονικό

πεδύο τησ ΑΚΔ.

Θ ΑΚΔ είναι μια διατομεακι επι
ςτιμθ που παρουςιάηει ιδιαίτερο
ενδιαφζ
ρον για
τουσ κοινωνιολόγουσ.

Τελευταία

οι φυςικζσ επιςτιμεσ
ζχουν ςυνειςφζρει
ςθμαντικά ςτθν κατανό
θςθ των δικτφων γενικά
με τθ χριςθ τθσ
κεωρία
σ

γράφων
και κατ' επζκταςθ των κοινωνικϊν δικτφων

με τθν
ανάλυςθ τθσ δομισ
τουσ
.
Με
άλλα λόγια, θ ΑΚΔ ε
ίναι μια τεχνικι κλειδί που
ςχετίηεται

με τθ κεωρία δικτφων για
τθ μζτρθςθ και απεικόνιςθ των ςχζςεων και των ροϊν ανάμεςα ςε ανκρϊπουσ,
ομάδεσ, επιχειριςεισ, θλεκτρονικοφσ υπολογιςτζσ ι οποιεςδιποτε άλλεσ μονάδεσ
επεξεργαςίασ γνϊςθσ και πλθροφορίασ.
Στο
Σχιμα
2

παρουςιάηεται ζνα απλό
δίκτυο όπου με μπλε βοφλεσ ςυμβολίηονται οι κόμβοι και με μαφρεσ γραμμζσ οι

Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

28

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

ακμζσ που τουσ ςυνδζουν.
Για μία επιςκόπθςθ
των τεχνικϊν ανάλυςθσ κοινωνικϊν
δικτφ
ων

προτείνουμε ςτον αναγνϊςτθ το βιβλίο των
Wasserman

και

Faust

[137]
.

2.3.2.

Ιςτορικό αναδρομό

Θ

πορεία εξζλιξθσ τθσ επιςτιμθσ
που οδιγθςε ςτθν ανάδειξθ τθσ

ΑΚΔ
είναι
επιγραμματικά
:



1937: Ο J.L. Moreno ειςιγαγε τ
θν ςοςιο
μετρία και επινόθςε το
ςοςιόγραμμα



1948: Ο A. Bavelas ίδρυςε το
εργαςτιριο ομαδικϊν δικτφων ςτο
MIT και
όριςε τθν κεντρικότθτα



1949: Ο A. Rapaport ανζπτυξε ζνα μοντζλο ροισ πλθροφορίασ βαςιςμζνο
ςτισ πικανότθτεσ (κεωρία παιγνίων)



Δεκαετίεσ του ϋ50 & ϋ60: γ
ίνονται ςθμαντικζσ ζρευνεσ από διάφορουσ
ερευνθτζσ



Δεκαετία ϋ70: Ο τομζασ τθσ Ανάλυςθσ Κοινωνικϊν Δικτφων γεννικθκε:
Ανάπτυξθ τθσ κεωρίασ των γράφων


πιο γενικά δομικά μοντζλα



Δεκαετία του ’90: Καλφτερθ υποςτιριξθ από Θ/Υ


ανάλυςθ πολφπλοκων
ςυςχετιςμϊν
ομάδων δεδομζνων.

2.3.3.

Πεδύα Έρευνασ

Θ εφαρμογι τεχνικϊν τθσ ανάλυςθσ κοινωνικϊν δικτφων ςτθν επιςτιμθ των
υπολογιςτϊν προςφζρει ζνα πλικοσ πικανϊν πεδίων ζρευνασ:


Σχήμα
2
:

Ζ
να απλό δίκτυο


Κόμβοι και Ακμζσ

[105]


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

29

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο



Εξαγωγι Κοινωνικϊν Δομϊν που προζρχονται από διαφορετικζσ τοποκεςίεσ
του διαδικτφου και προςπάκει
α ενοποίθςθσ αυτϊν, ι εξομοίωςθ δικτφων με
ευφυείσ πράκτορεσ λογιςμικοφ ι υπθρεςιϊν διαδικτφου.



Σχεδίαςθ και ανάπτυξθ ευφυϊν αλγορίκμων ςτα πεδία τθσ εξαγωγισ
δεδομζνων από το διαδίκτυο, ανάλυςθ κοινωνικϊν δεδομζνων, ανάλυςθ
δομισ, δυναμικισ δικτφων, διάδο
ςθσ χαρακτθριςτικϊν των δικτφων και
γραφικι αναπαράςταςθ πολφ μεγάλων δικτφων.



Μοντελοποίθςθ του προφίλ των χρθςτϊν ςφμφωνα με τθν αλλθλεπίδραςι
τουσ με το ςφςτθμα και με τουσ άλλουσ χριςτεσ.



Αναγνϊριςθ και πρόβλεψθ αλλαγϊν ςτα δίκτυα ςτουσ άξονεσ του χϊρο
υ και
του χρόνου.



Μείωςθ των διαςτάςεων και τθσ πολυπλοκότθτασ των αλγορίκμων ϊςτε να
επιτραπεί θ εκτζλεςθ των προγραμμάτων ςε πραγματικό χρόνο, χωρίσ
να
μειϊνεται θ ακρίβεια και θ αξιοπιςτία των αποτελεςμάτων, κ.α.

2.3.4.

Εργαλεύα ΑΚΔ

Θ

ΑΚΔ ζχει τισ βάςεισ τθσ ς
τθ κεωρία των γράφων και παρζχει μία μακθματικι και
οπτικοποιθμζνθ ανάλυςθ τ
ων κζςεων των ατόμων ςτο δίκτυο και των
ςχζςεων
μεταξφ
τουσ
. Σφμφωνα με τθν ανάλυςθ αυτι τα άτομα αναφζρονται ωσ κόμβοι
(
nodes
) και οι μεταξφ τουσ ςχζςεισ ωσ ακμζσ (
edges
). Εφ’
όςον το μζγεκοσ των
κοινωνικϊν δικτφων μπορεί να ποικίλει από μερικοφσ μόνο κόμβουσ ζωσ
εκατομμφρια, προκφπτει θ ανάγκθ χρθςιμοποίθςθσ εργαλείων για τθν
αυτοματοποίθςθ και διευκόλυνςθ τθσ ανάλυςθσ. Τα εργαλεία αυτά είναι εργαλεία
λογιςμικοφ
,

δζχονται διάφο
ρουσ τφπουσ ειςόδων και παρζχουν διάφορεσ
μακθματικζσ και ςτατιςτικζσ ρουτίνεσ που μποροφν να εφαρμοςτοφν ςτο μοντζλο
του
εκάςτοτε
δικτφου. Τρία δθμοφιλι εργαλεία αυτοφ του είδουσ είναι το
Pajek
18
,
το
UCINET
19

και το
JUNG
20
.




18

http://pajek.imfm.si/doku.php

19

http://www.analytictech.com/ucinet
/

20

http://jung.sourceforge.net/


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

30

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

2.4.

Προςωπικότητα

Είναι γεγονόσ ότι πριν από
μία δεκαετία

τθ ςυμπεριφορά των χρθςτϊν του
διαδικτφου κακόριηαν παράγοντεσ όπωσ θ εξοικείωςθ, θ εμπειρία
[120]

και θ
πραγματογνωμοςφνθ ς
χετικά με τουσ υπολογιςτζσ, θ δυνατότθτα πρόςβαςθσ ςε
αυτοφσ, χαρακτθριςτικά του τρόπου ηωισ, διαφθμιςτικζσ πεποικιςεισ
[63]
, κακϊσ
και παράγοντεσ που επθρεάηουν τθ
ν υιοκζτθςθ καινοτομιϊν
. Σιμερα

ωςτόςο
κάποια από αυτά τα κριτιρια ζχουν πλθρωκεί
,

όπωσ θ πρόςβαςθ ςε υπολογιςτι
ςυνδεδεμζνο ςτο διαδίκτυο, θ εξοικείωςθ με τισ υπθρεςίεσ του, θ κακιζρωςθ και
χριςθ των κοινωνικϊν δικτφων (όλοι γνωρίηουν πλζον το
F
acebook
),
κακϊσ και ο
τρόποσ ηωισ, που ζχει διαφοροποιθκεί ςχετ
ικά με τθ χριςθ του διαδικτφου.

Κακϊσ θ χριςθ του διαδικτφου είναι ςυχνά μπλεγμζνθ με πολλζσ από τισ πτυχζσ τθσ
ηωισ των ανκρϊπων, τα τελευταία χρόνια ζχει εμφανιςτεί ςτο προςκινιο
περιοριςμζνθ, αλ
λά
ςυνεχϊσ αυξανόμενθ

ζρευνα και βιβλιογραφία ςχετικά με τα
χαρακτθριςτικά τθσ προςωπικότθτασ ςε ςχζςθ με τθ χριςθ του διαδικτφου
[46]
,
[125]
. Ο λόγοσ που το πεδίο αυτό ζρευνασ αξίηει

τθν προςοχι που του αποδίδεται

είναι θ
ίδια θ
φφςθ των χαρακτθριςτικϊν τθσ προςωπικότθτασ. Τα χαρακτθριςτικά
αυτά αντιπροςωπεφουν ςχετικά ςτακερά

ςτοιχεία ςυμπεριφοράσ των ατόμων, που
εμφανίηονται ςε όλθ τθ διάρκεια τθσ ηωισ τουσ και ςε ζνα ευρφ φάςμα
ανκρωπίνων δραςτθριοτιτων και τφπων ςυμπεριφοράσ
[66]
.

Θ προςωπικότθτα μπορεί να οριςκεί ωσ ζνα δυναμικό και οργανωμζνο ςφνολο
χαρακτθριςτικϊν που κατζχει ζνα άτομο και τα οποία επθρεάηουν με μοναδικό
τρόπο τθ νόθςθ, τα κίνθτρα και τθ ςυμπεριφορά του
γενικότερα
ςε διάφορεσ
καταςτάςεισ.

Ο νευρολ
όγοσ
Paul

Roe

ορίηει τθν προςωπικότθτα ωσ τθν προδιάκεςθ
ενόσ ατόμου να ςκζφτεται ςφμφωνα με ςυγκεκριμζνα πρότυπα ςκζψθσ και για
αυτό να εμπλζκεται ςε ςυγκεκριμζνα πρότυπα ςυμπεριφοράσ.

Θ προςωπικότθτα του ατόμου

αποτελεί αντικείμενο ςυςτθματικισ ζρευνασ τ
θσ
επιςτιμθσ τθσ Ψυχολογίασ από τα μζςα του προθγοφμενου αιϊνα. Λδιαίτερθ
ζμφαςθ ζχει δοκεί ςτθν αποςαφινιςθ των ςυνιςτωςϊν που μποροφν να
προςδιορίςουν με μεγαλφτερθ ακρίβεια τθν προςωπικότθτα, να ερμθνεφςουν τθ

Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

31

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

ςυμπεριφορά του προςϊπου και να εκτιμιςουν
πικανζσ αντιδράςεισ ςε ανάλογεσ
καταςτάςεισ και ςυνκικεσ
.
Οι επικρατζςτερεσ κεωρίεσ
προςωπικότθτασ

είναι
:

1.

Ψυχολογία τθσ Προςωπικότθτασ

(
Personality

Psychology
)
,

2.

Θεωρία Χαρακτθριςτικϊν Γνωριςμάτων Προςωπικότθτασ
(
Trait

Theory
)
,

3.

Θεωρία Σφπων Προςωπικότθτασ

(
Personality

Type

Theory
)
,

4.

Ανκρωπιςτικι Θεωρία

(
Humanistic

Theory
)

και

5.

Ψυχολογία τθσ Προςωπικότθτασ

(
Personality

Psychology
)


2.4.1.

Ψυχολογύα τησ Προςωπικότητασ

Ο
Gordon Allport

[5]

περιζγραψε δφο

μείηονεσ τρόπουσ για τθ μελζτθ τθσ
προςωπικότθτασ:

1.

Σ
ο νομοκετικό
: θ νομοκετικι ψυ
χολογία αναηθτά γενικοφσ νόμουσ

που
μποροφν να εφαρμοςκοφν ςε πολλοφσ διαφορετικοφσ ανκρϊπουσ, όπωσ για
παράδειγμα το αξίωμα τθσ αυτοπραγμάτωςθσ ι το
χαρακτθριςτικό τθσ
εξωςτρζφειασ,

2.

Σ
ον ιδιογραφικό
: θ ιδιογραφικι ψυχολογία εςτιάηει ςτθν προςπάκεια να
κατανοιςει τισ μοναδικζσ πτυχζσ ενό
σ ςυγκεκριμζνου ατόμου
.

Θ κριτικι κατά τθσ ψυχολογίασ τθσ προςωπικότθτασ υποςτθρίηει πωσ θ
προςωπικότθτα είναι «πλαςτικι»
, δθλαδι πλάκεται,

διαμορφϊνεται ωσ προσ τθν
παράμετρο του χρόνου, του χϊρου, τθσ διάκεςθσ και τθσ επικρατοφςασ
κατάςταςθσ, όπωσ για πα
ράδειγμα αν κάποιοσ βρίςκεται ςε φαρμακευτικι αγωγι.
Παρά όλα αυτά, οι περιςςότερεσ προςεγγίςεισ και κεωρίεσ τθσ ψυχολογίασ
προςωπικότθτασ υπογραμμίηουν τθ ςτακερότθτα των διακυμάνςεων αυτϊν.

2.4.2.

Θεωρύα Χαρακτηριςτικών Γνωριςμϊτων

Θ κεωρία αυτι ςκοπό ζχει να π
ροςδιορίςει τθν προςωπικότθτα του ανκρϊπου ωσ
ζνα ςφνολο κοινϊ
ν χαρακτθριςτικϊν γνωριςμάτων.
Θ διαφορετικότθτα ςτθν
προςωπικότθτα του κακενόσ ζγκειται ςτο βακμό ςτον οποίο ζνα γνϊριςμα
χαρακτθρίηει το άτομο.

Τα χαρακτθριςτικά γνωρίςματα των ατόμων για τθν
αξιολόγθςθ τθσ προςωπικότθτάσ τουσ
παρουςιάηουν οριςμζνα
πλεονεκτιματα:


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

32

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο



Ε
ίναι ςτακερά ςε ςυνάρτθςθ με το χρόνο



Δ
ιαφοροποιοφνται από άτομο ςε άτομο (οριςμζνοι άνκρωποι είναι
εξωςτρεφείσ, ενϊ άλλοι είναι ντροπαλοί)



Ε
πθρεάηουν τθ ςυμπεριφορά του ατόμου.

Για α
υτοφσ τουσ λόγουσ, θ μζτρθςθ των χαρακτθριςτικϊν αυτϊν γνωριςμάτων
μπορεί να αποδϊςει ζγκυρα ςτοιχεία για τθν προςωπικότθτα του ατόμου.

Συνολικά, ζχουν ςθμει
ωκεί τρεισ βαςικζσ προςεγγίςεισ, θ προςζγγιςθ του
Gordon

Allport
,
θ ζρευνα του
Raymond

Cattell

και
το μοντζλο των πζντε παραγόντων που
πρότεινε ο
Lewis

Goldberg
.

Π
ροςϋγγιςη του

Gordon Allport

Υποςτθρίηει ότι υπάρχουν κάποια κεντρικά

γνωρίςματα όπωσ χαρακτθριςτικά τα
ονομάηει, τα οποία είναι βαςικά μζρθ τθσ προςωπικότθτασ του ατόμου, ενϊ
υπάρχουν και
κάποια δευτερεφοντα
,

τα οποία χαρακτθρίηει περιφερειακά. Επίςθσ,
αναφζρει ότι υπάρχουν κοινά χαρακτθριςτικά γνωρίςματα ανάμεςα ςε ανκρϊπουσ
τθσ ίδιασ κουλτοφρασ και τα οποία πικανόν να διαφοροποιοφνται ανάμεςα ςε
διαφορετικοφσ πολιτιςμικά ανκρϊπουσ. Τζλοσ,

υπάρχουν οριςμζνα κεμελιϊδθ
γνωρίςματα του ατόμου, από τα οποία μπορεί ζντονα να αν
α
γνωριςκεί.

Μοντϋλο Τριών Παραγόντων του
Eysenck

(
P
-
E
-
N
)

Είναι γεγονόσ ότι υ
πάρχει πολφ μεγάλοσ αρικμόσ ενδεχόμενων γνωριςμάτων που
μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν προκειμζνου
να περιγράψουν τθν προςωπικότθτα.
Ωςτόςο, με τθ βοικεια τθσ ςτατιςτικισ τεχνικισ τθσ παραγοντικισ ανάλυςθσ (
Factor

Analysis
) ζχει αποδειχκεί ότι ςυγκεκριμζνεσ ςυλλογζσ γνωριςμάτων ςχετίηονται
αξιόπιςτα μεταξφ του
σ. Με βάςθ αυτι τθν παρατιρθςθ, ο

Hans Eysen
ck

ανζπτυξε
ζνα μοντζλο βαςιςμζνο ςε χαρακτθριςτικά τα οποία πίςτευε ότι είναι κλθρονομικά
και είχαν πικανι βιολογικι κεμελίωςθ. Τα πικανά χαρακτθριςτικά προςωπικότθτασ
ζχουν προςδιοριςκεί από κλινικζσ και πειραματικζσ ζρευνεσ και τα τρία
επικρατζςτερα
[36]
,
[38]

που πλθροφςαν τισ προχποκζςεισ
που ζκεςε ο
Eysenck

ςτθν ζρευνά του ιταν
:

1.

Ε
ξωςτρζφεια

(
Extraversion
),

2.

Ν
ευρωτιςμό
σ

(
Neuroticism
) και


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

33

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

3.

Ψ
υχωτιςμό
σ

(
Psychoticism
).

Ο
Eysenck

κεωρεί ότι κάκε ζνα από αυτά τα τρία χαρακτθριςτικά είναι πρϊτα ςτθν
ιεραρχία ανάμεςα ςε όμοιά τουσ χαρακτθριςτικά που θ ζρευνα ζχει αναδείξει. Για
παράδειγμα, χαρακτθριςτικά όπωσ κοινωνικόσ, δραςτιριοσ, ηωθρόσ, υπεριςχφων
κ.α. είναι όλα τουσ περιοριςμζνα
χαρακτθριςτικά που υπάγονται ςτο ευρφτερο
χαρακτθριςτικό τθσ εξωςτρζφειασ, παρά το γεγονόσ ότι όλα μαηί ςυνδιακυμαίνονται
επαρκϊσ μεταξφ τουσ ςυνειςφζροντασ ςτο ίδιο ευρφτερο χαρακτθριςτικό. Επιπλζον,
ο
Eysenck

κεϊρθςε τθν εξωςτρζφεια και το νευρωτιςμό ωσ
τισ δφο διαςτάςεισ
κλειδιά τθσ προςωπικότθτασ, και για αυτό αρχικά είχε προτείνει ζνα μοντζλο δφο
διαςτάςεων. Ο ψυχωτιςμόσ προςτζκθκε αργότερα. Τα άτομα που διακρίνονται από
αυτό το τελευταίο χαρακτθριςτικό ςε μεγάλο βακμό χαρακτθρίηονται ωσ εχκρικά,
επικε
τικά, ςυναιςκθματικά ψυχρά και εμφανίηουν τάςεισ χειραγϊγθςθσ.

Ζνα από τα πλεονεκτιματα που ζχει θ χριςθ του μοντζλου του
Eysenck

είναι ότι θ
βιολογικι κεμελίωςθ που το διακρίνει μπορεί ςε κάποιο βακμό να δείξει και να
δικαιολογιςει ςυγκεκριμζνα πρότυπα α
ντίδραςθσ ςτθ ςυμπεριφορά του ατόμου. Ο
Eysenck

κατάφερε λοιπόν να παρζχει όχι απλϊσ μια περιγραφι τθσ
προςωπικότθτασ, αλλά μία εξιγθςθ τθσ αιτίασ, προτείνοντασ ότι ατομικζσ διαφορζσ
ςτθ δομι και λειτουργία του νευρικοφ ςυςτιματοσ μποροφν να εξθγιςουν τθν
εμφάνιςθ των χαρακτθριςτικϊν προςωπικότθτασ.

Η ϋρευνα
του Raymond Cattell


Ο
R
.
Catell

παριγαγε μία διςκελι δομι προςωπικότθτασ με δεκαζξι πρωταρχικοφσ
παράγοντεσ και πζντε δευτερεφοντεσ.

Διαφορζσ ανάμεςα ςτθν ζρευνα του
Eysenck

και του
Catell

προκφπτουν λό
γω προτίμθςθσ διαφορετικ
ϊν μορφϊν παραγοντικισ
ανάλυςθσ

όταν τα ερωτθματολόγια προςωπικότθτασ υποβάλλονται ςε ςτατιςτικι
ανάλυςθ.


Το Μοντϋλο των Πϋντε Παραγόντων

Είναι ζνα από τα πιο πρόςφατα μοντζλα προςωπικότθτασ που ζχουν προτακεί, με
ςτόχο τόςο τθ γεν
ικότερθ κατανόθςθ τθσ ανκρϊπινθσ ςυμπεριφοράσ όςο και τθν
αντιμετϊπιςθ διαταραχϊν προςωπικότθτασ.
Οι πζντε παράγοντεσ που το
αποτελοφν ανακαλφφκθκαν και ορίςκθκαν από αρκετζσ ερευνθτικζσ ομάδεσ

Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

34

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

ανεξάρτθτεσ μεταξφ τουσ
[32]
, και κεωροφνται οι βαςικοί άξονεσ του χϊρου τθσ
προςωπικότθτασ, κατά αναλογία με το χϊρο το διανυςμάτων ςτα μακθματικά. Οι
παράγοντεσ αυτοί τθσ π
ροςωπικότθτασ ςχετίηονται άμεςα με τθν εκφραςτικι,
λογικι και ςυναιςκθματικι προςωποποίθςθ ςε διάφορουσ βακμοφσ. Για
παράδειγμα, θ εξωςτρζφεια επθρεάηει τθ λογικι ςυμπεριφορά με τθν επιλογι
περιςςότερων γλωςςικϊν εκφράςεων, ενϊ ο νευρωτιςμόσ επθρεάηει περι
ςςότερο
τθ ςυναιςκθματικι ςυμπεριφορά.
Το μοντζλο Πζντε Παραγόντων είναι ζνα
περιεκτικό, εμπειρικό, οδθγοφμενο από τα δεδομζνα εφρθμα ζρευνασ ςτον τομζα
αυτό.
Στισ μζρεσ
μασ
κεωρείται
το επικρατζςτερο, κακϊσ ζχει διεξαχκεί

ςθμαντικι
εμπειρικι ζρευνα ςχετικ
ά με τθν αξιοπιςτία του. Βαςίηεται κυρίωσ ςτθ δουλειά του

Catell
, ω
ςτόςο ο

Lewis Goldberg ιταν αυτόσ που

το
πρότεινε
τθν ονομαςία
«
Μεγάλο Πζντε
»

(
"Big Five"
)

με παραμζτρουσ
:

1.

Διάκεςθ για νζεσ εμπειρίεσ

(
Openness

to

Experience
): θ τάςθ του ανκρϊπου
να είναι
εφευρετικόσ, ανεξάρτθτοσ και
με ποικίλα ενδιαφζροντα.
Στθν
αντίκετθ κζςθ βρίςκεται εκείνοσ που είναι πρακτικόσ, ςφμφωνοσ και
αρζςκεται ςτθ ρουτίνα

[31]
.

2.

Ευςυνειδθςία

(
Conscientiousness
): θ τάςθ του να είναι κανείσ οργανωτικόσ,
προςεκτικόσ και πεικαρχθμζνοσ, ςε αντίκεςθ με κάποιον που είναι
ανοργάνωτοσ, απρόςεκτοσ και παρορμθτικόσ

[79]
,
[47]
,
[21]
.

3.

Εξωςτρζφεια

(
Extraversion
): θ τάςθ του ανκρϊπου να είναι κοινωνικόσ, να
αρζςκεται ςτθ διαςκζδαςθ και να είναι ςτοργικόσ, αντίκετα με εκείνον που
απομακρφνεται από τουσ γφρω του, εί
ναι μελαγχολικόσ και επιφυλακτικόσ

[78]
,
[147]
,
[86]
.

4.

΢υγκαταβατικότθτα

(
Agreeableness
): θ τάςθ του να είναι κανείσ πονόψυχοσ,
εφπιςτοσ και χριςιμοσ, ςε αντίκεςθ με κάποιον που είναι
αδίςτακτοσ,
καχφποπτοσ και μθ ςυνεργάςιμοσ (ατομιςτισ)

[115]
,
[45]
,

[15]
.

5.

Νευρωτιςμόσ

(
Neuroticism
): θ τάςθ του ανκρϊπου να νιϊκει αςφαλισ,
ιρεμοσ και να διακρίνεται από αυταρζςκεια, αντίκετα με αυτόν που είναι
αγχϊδθσ,
αναςφαλισ και λυπάται τον εαυτό του

[89]
,
[131]
,
[30]
.

Αν και το
«
Μεγάλο Πζντε
»
περιλαμβάνει βαςικζ
σ ςυνιςτϊςεσ τθσ προςωπικότθτασ

οριςμζνοι ερευνθτζσ
υποςτθρίηουν
ςχετικά με τθν προςωπικότθτα του ανκρϊπου

Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

35

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

ότι αυτι θ λίςτα με τα μείηονα γνωρίςμα
τα δεν είναι εξαντλθτικι. Κάποιοι από
αυτοφσ ζχου
ν βρει δφο επιπλζον παράγοντεσ που χαρακτθρίηουν τον άνκρωπο:

1.

Λ
διαίτεροσ
,

με αντίκετο πόλο

ςυνικθσ και

2.


Ά
τιμοσ
,

με αντίκετο πόλο

αξιοπρεπισ.

Παρ' όλα αυτά, δεν ζχουν εξαχ
κεί ακόμθ οριςτικά ςυμπεράςματα
[123]
.
Το μοντζλο
των
«
μεγάλων πζντε
»

παραγόντων ζχει δεχκεί φυςικά και κριτικι, κυρίωσ επειδι:



είναι περιγραφικό,



δεν προςφζρει επαρκείσ εξθγιςεισ για
τα βακφτερα αίτια τθσ
προςωπικότθτασ,



ζχει υπεραπλουςτευμζνεσ ταξινομιςεισ γνωριςμάτων,



παρζχει ςυμβουλζσ, με βάςθ μια επιφανειακι ανάλυςθ τθσ
προςωπικότθτασ,



υποτιμά τθν επίδραςθ ςυγκεκριμζνων καταςτάςεων ςτθ ςυμπεριφορά των
ατόμων και, τζλοσ, επειδι



περ
ιλαμβάνει ςτατιςτικζσ γενικεφςεισ που δεν αντιςτοιχοφν ςτθν
πραγματικι ςυμπεριφορά του ατόμου.

Σύγκριςη
Δύο Ταξινομ
ιών

Τ
ο μοντζλο τριϊν παραγόντων του Eysenck περιλαμβάνει τα χαρακτθριςτικά
γνωρίςματα

εξωςτρζφειασ, νευρωτιςμοφ και ψυχωτιςμοφ
, ενϊ τ
ο μοντζλ
ο πζντε
παραγόντων
του
Goldberg
περιλαμβάνει

τθ

διάκεςθ για νζεσ εμπειρίεσ,
τθν
εξωςτρζφεια,
το
νευρωτιςμό,
τθ
ςυγκαταβατικότθτα και
τθν
ευςυνειδθςία.

Αυτά τα
χαρακτθριςτικά γνωρίςματα και των δφο μοντζλων κεωροφνται οι υψθλότερου
επιπζδου παράγοντεσ προςωπικότθτασ ςε μια ιεραρχικι ταξινομία που βαςίηεται
ςτθ ςτατιςτικι τεχνικι τθσ παραγοντικισ ανάλυςθσ. Με τθ βοικεια τθσ μεκόδου
αυτισ, παράγονται ςυνεχε
ίσ και διπολικοί παράγοντεσ τθσ προςωπικότθτασ, που
ζχουν τθν ιδιότθτα να μθν αλλοιϊνονται από τισ προςωρινζσ καταςτάςεισ και
μποροφν να περιγράψουν
ατομικζσ διαφορζσ
[42]
.

Οι διαφορζσ που παρατθροφνται
μεταξφ των δφο μοντζλων, οφείλονται ςτθ διαφορετικι παραμετροποίθςθ τθσ
ςτατιςτικισ ανάλυςθσ που υιοκετικθκε από τουσ δφο ερευνθτζσ.
Ο
ι παράγοντεσ
αυτοί
είναι ςκόπιμο να παραμζνουν ορκογϊνιοι
,

αςυςχζτ
ιςτοι

δθλαδι,

κατά τθ

Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

36

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

διάρκεια τθσ ανάλυςθσ

[37]
, γεγονόσ που αποτελεί αιτία κριτικισ του μοντζλου των
πζντε παραγόντων, αφοφ θ ορκογωνικότθτα των π
αραγόντων του μοντζλου αυτοφ
δεν διατθρείται ςε όλεσ τισ περιπτϊςεισ

[17]
,
[33]
.

Επίςθσ, αν και τα δφο

μοντζλα

χαρακτθρίηονται ωσ
περιγραφικά, μόνο το μοντζλο τριϊν παραγόντων παρζχει
λεπτομερι αιτιολογικι εξιγθςθ. Από τθν άλλθ πλευρά, υποςτθρικτζσ τθσ
προςζγγιςθσ πζντε παραγόντων
υποκζτουν

πωσ

οι παράγοντεσ του μοντζλου
ςχετίηονται με το γενετικό υλικό και το περιβάλλον των προςϊπων, χωρίσ όμωσ να
παρζχουν ςαφι αιτιολογικι εξιγθςθ.

Οι δφο προςεγγίςεισ, τριϊν και πζντε
παραγόντων, αντίςτοιχα, είναι ςυγκρίςιμεσ, αφοφ χρθςιμοποιοφν τθν παραγοντικι

ανάλυςθ για τθν δθμιουργία των ιεραρχικϊν ταξινομιϊν τουσ. Διαφζρουν βζβαια
ωσ προσ τον αρικμό και τθν οργάνωςθ των παραγόντων, με κρίςιμο για τθ διάκριςθ
το γνϊριςμα του ψυχωτιςμοφ. Ο ψυχωτιςμόσ
παρά το γεγονόσ ότι είναι παράγοντασ
υψθλοφ επιπζδου δεν πα
ρουςιάηει καμπφλθ κανονικισ κατανομισ

[82]
,
ςε
αντίκεςθ με όλουσ τουσ υπόλοιπουσ παράγοντεσ ςτα δφ
ο αυτά μοντζλα
,

και
δεν
περιλαμβάνεται από το μοντζλο των πζντε παραγόντων.

2.4.3.

Θεωρύα Τύπων Προςωπικότητασ

Ο
Carl Jung

πρότεινε

τζςςερισ βα
ςικζσ λειτουργίεσ τθσ ςυνείδθςθσ

[56]
:



Δ
φο λειτουργίεσ αντίλθψθσ
: τθν αίςκθςθ (
Sensation
) και τθ διαίςκθςθ
(
Intuition
), και



Δ
φο λειτουργίεσ κρίςθσ
: τθ ςκζψθ (
Think
ing
) και το ςυναίςκθμα

(
Feeling
).

Οι λειτουργίεσ αυτζσ ζχουν προςαρμοςκεί ςε δφο κφριουσ τφπουσ ςτάςθσ (
attitude
types
) του ατόμου: εξωςτρζφεια και εςωςτρζφεια (
extraversion and introversion
)
με αποτζλεςμα να

προκφπτουν οκτϊ τφποι προςωπικότθτασ:

1.

Εξωςτρεφισ αίςκθςθ
,

2.

Εςωςτρεφισ αίςκθςθ
,

3.

Εξωςτρεφισ διαίςκθςθ
,

4.

Εςωςτρεφισ διαίςκθςθ
,

5.

Εξωςτρεφισ ςκζψθ
,

6.

Εςωςτρεφισ ςκζψθ
,

7.

Εξωςτρεφζσ ςυναίςκθμα

και


Γιπλωμαηική Δργαζία


Μανώλας Βαζίλειος


ΤΗΜΜΥ
-

ΑΠΘ

37

Ανάλσζη μονηέλων προζωπικόηηηας για αναγνώριζη ζσμπεριθοράς ζηο διαδίκησο

8.

Εςωςτρεφζσ ςυναίςκθμα
.

Από το πρϊτο αυτό μοντζλο του
Jung

ζχουν διαμορφωκεί τρία ςφγχρονα μοντζλα,
τα οποία βα
ςίηονται ι ςυνδζονται ςτενά με τουσ τφπουσ προςωπικότθτασ του
Jung

[95]
,
[57]
:

1.

Socionics
,

2.

Δείκτθσ

Τφπου

του

Myers Briggs
(
Myers Briggs Type Indicator
)

3.

Ταξινομθτισ

Λδιοςυγκραςίασ

του

Keirsey
(
Keirsey Temperament Sorter
)

Το μοντζλο
Socionics

αποτελεί μί
α πιο κεωρθτικι προςζγγιςθ. Υιοκετεί τουσ